2.19. Ὁ μὲν νομίζων τοῦτον τὸν ἐνοικοῦντα εἶναι τὸν κτείνοντα, ὁ δὲ νομίζων αὐτὸν εἶναι τὸν κτεινόμενον — ἀμφότεροι οὐκ ἐπιστάμενοι ὀρθῶς εἰσίν· οὔτε γὰρ κτείνει οὔτε κτείνεται.
Ἑρμηνεία: «Ὁ μὲν νομίζων τοῦτον τὸν ἐνοικοῦντα εἶναι τὸν κτείνοντα» — ὁ νομίζων τοῦτον τὸν ἐνοικοῦντα εἶναι τὸν κτείνοντα οὐκ ἐπίσταται ὀρθῶς. Αἰτία δέ, ὅτι οὐκ ἔστι ποιητικὴ ἐνέργεια ἐν τῷ ἐνοικοῦντι. Ὥσπερ γὰρ ὁ δημιουργὸς ὁποσονοῦν δεξιὸς ἄνευ ὀργάνου οὐ δύναται ἔργον ἀποτελέσαι, οὕτως καὶ οὗτος ὁ ἐνοικῶν ἄνευ τοῦ σώματος καθ’ ἑαυτὸν οὐδὲν δύναται ποιῆσαι. Διὸ ἐν τῷ τρισκαιδεκάτῳ κεφαλαίῳ ὁ Κύριος εἴρηκεν ὅτι πᾶσαι πράξεις ὑπὸ τῆς Φύσεως μόνης πράττονται — ὁ τοῦτο γινώσκων, γινώσκει τὴν ἀπραξίαν τοῦ ἐνοικοῦντος (13.29). Σημαίνει δὲ ὅτι ἐν τῷ σώματι οὐκ ἔστι ποιητικὴ ἐνέργεια, ἀλλ’ οὗτος ὁ ἐνοικῶν, τῷ ταὐτισθῆναι τῷ σώματι καὶ σχέσιν πρὸς αὐτὸ ποιήσασθαι, νομίζει ἑαυτὸν εἶναι τὸν ποιοῦντα τὰς πράξεις τὰς ὑπὸ τοῦ σώματος πραττομένας. Εἰ δὲ μὴ σχέσιν ποιήσαιτο πρὸς τὸ σῶμα, τότε οὐκ ἔστι ποιητὴς οὐδεμιᾶς πράξεως.
«Ὁ δὲ νομίζων αὐτὸν εἶναι τὸν κτεινόμενον» — ὁ νομίζων αὐτὸν εἶναι κτεινόμενον οὐδ’ οὗτος ἐπίσταται ὀρθῶς. Ὥσπερ γὰρ οὗτος ὁ ἐνοικῶν οὐκ ἔστιν ὁ κτείνων, οὕτως οὐδὲ ὑπόκειται τῷ κτείνεσθαι· διότι οὐδεμία μεταβολή ποτε ἐν αὐτῷ γίνεται. Ἐν ᾧ γὰρ ἡ μεταβολή γίνεται, ἐν ᾧ ἡ ἀλλοίωσις — τουτέστιν τὸ ὑποκείμενον τῇ γενέσει καὶ τῇ φθορᾷ — ἐκεῖνο μόνον δύναται κτείνεσθαι.
«Ἀμφότεροι οὐκ ἐπιστάμενοι εἰσίν· οὔτε γὰρ κτείνει οὔτε κτείνεται» — ἀμφότεροι οὐκ ἐπιστάμενοι εἰσίν, τουτέστιν ὁ μὲν νομίζων τοῦτον τὸν ἐνοικοῦντα εἶναι τὸν κτείνοντα οὐκ ἐπίσταται ὀρθῶς, ὁ δὲ νομίζων αὐτὸν ὑποκεῖσθαι τῷ κτείνεσθαι οὐδ’ οὗτος ἐπίσταται ὀρθῶς.
Ἐνταῦθα ἀπορία τίς ἐγγίνεται· Ἆρα ὁ νομίζων τοῦτον τὸν ἐνοικοῦντα εἶναι καὶ τὸν κτείνοντα καὶ τὸν κτεινόμενον ἐπίσταται ὀρθῶς; Ἀπόκρισις ὅτι οὐδ’ οὗτος ἐπίσταται ὀρθῶς. Αἰτία δέ, ὅτι οὗτος ὁ ἐνοικῶν οὐκ ἔστι τῇ ἀληθείᾳ τοιοῦτος. Οὔτε γάρ ἐστιν ὁ φθειρὼν οὔτε ὑποκείμενος τῇ φθορᾷ. Μένει γὰρ ἀεὶ καὶ συνεχῶς ὁ αὐτὸς ἄτρεπτος. Διὸ οὐ δεῖ περὶ τοῦ ἐνοικοῦντος τούτου θρηνεῖν.
Ἐπεὶ δὲ ὁ πρὸ Ἀρjοῦνος λόγος περὶ πολέμου ἐστίν, ἐνταῦθα ὁ ἐνοικῶν ἀπράγμονα τῶν τοῦ κτείνειν καὶ κτείνεσθαι ἔργων περιγράφεται. Ἀληθείᾳ δὲ πάσης ἐνεργείας ἐστὶν ἀπρόσδεκτος.
Σύνδεσμος: Πρὸς δὲ τὸ διὰ τί οὗτος ὁ ἐνοικῶν οὐχ ὑπόκειται τῷ κτείνεσθαι, λέγεται…
★🔗
