யார் இந்த ஆத்மாவைக் கொல்பவன் என்று அறிகிறாரோ, யார் இதைக் கொல்லப்பட்டது என்று நினைக்கிறாரோ, அவ்விருவரும் அறியாதவர்களே. இது கொல்வதுமில்லை, கொல்லப்படுவதுமில்லை.

**2.19.** இதனைக் கொல்பவன் என்று எண்ணுகிறவனும், இது கொல்லப்படுவது என்று எண்ணுகிறவனும் — இவ்விருவரும் உண்மையில் அறியாதவர்கள்; ஏனெனில் இது ஒன்றையும் கொல்வதுமில்லை, கொல்லப்படுவதுமில்லை. **விளக்கம்:** 'இதனைக் கொல்பவன் என்று அறிகிறவன்' — இந்த ஆன்மாவைக் கொல்பவன் என்று கருதுகிறவன் சரியாக அறியவில்லை. காரணம், ஆன்மாவில் செயல்தன்மை (கர்த்திருவம்) இல்லை. எவ்வளவு திறமையான கைவினைஞனாயினும், கருவியின்றி எந்த வேலையையும் செய்ய முடியாததுபோல, இந்த ஆன்மாவும் உடல் என்ற கருவியின்றி தானாக எதையும் செய்ய இயலாது. ஆகையால், பதின்மூன்றாம் அத்தியாயத்தில், எல்லா செயல்களும் பிரகிருதியாலேயே (சடப்பொருளாலேயே) நடைபெறுகின்றன என்று பகவான் கூறியுள்ளார் — இதை உணர்ந்தவன், ஆன்மாவின் அகர்த்தாவை (செயலற்ற தன்மையை) உணர்கிறான் (13.29). பொருள் என்னவென்றால், உடலிலேயே செயல்தன்மை இல்லை; ஆனால் இந்த ஆன்மா, உடலுடன் தன்னைத் தொடர்புபடுத்தி (அதனோடு அடையாளப்படுத்தி) உறவுகொண்டு, உடலால் செய்யப்படும் செயல்களுக்குத் தானே கர்த்தா என்று கருதுகிறது. உடலுடன் அத்தகைய உறவை ஏற்படுத்திக்கொள்ளாவிட்டால், அது எந்தச் செயலுக்கும் கர்த்தாவாக இருக்காது. 'இது கொல்லப்படுவது என்று எண்ணுகிறவன்' — இதனைக் கொல்லப்படக் கூடியது என்று கருதுகிறவனும் சரியாக அறியவில்லை. இந்த ஆன்மா கொல்பவனாக இல்லாதது போலவே, கொல்லப்படுவதற்கும் உட்பட்டதல்ல; ஏனெனில் அதில் எப்போதும் எவ்வித மாற்றமும் (விகாரமும்) நிகழ்வதில்லை. மாற்றம் நிகழ்வது, வேறுபாடு உள்ளது — அதாவது பிறப்புக்கும் அழிவுக்கும் உட்பட்டது — அப்படிப்பட்டதே கொல்லப்படக் கூடியது. 'இவ்விருவரும் அறியார்; இது கொல்வதுமில்லை, கொல்லப்படுவதுமில்லை' — இவ்விருவரும் அறியாதவர்கள்; அதாவது, இந்த ஆன்மாவைக் கொல்பவன் என்று கருதுகிறவன் சரியாக அறியவில்லை, மேலும் இது கொல்லப்படக் கூடியது என்று கருதுகிறவனும் சரியாக அறியவில்லை. இங்கு ஒரு கேள்வி எழுகிறது: இந்த ஆன்மா கொல்பவனுமாகவும், கொல்லப்படுபவனுமாகவும் உள்ளது என்று கருதுகிறவன் சரியாக அறிகிறானா? விடை: அவனும் சரியாக அறியவில்லை. காரணம், இந்த ஆன்மா உண்மையில் அப்படிப்பட்டதல்ல. அது அழிப்பவனுமல்ல, அழிவுக்கு உட்பட்டதுமல்ல. அது என்றென்றும் தொடர்ச்சியாக, மாற்றமின்றி, ஒரே மாதிரியாகவே இருக்கிறது. ஆகையால், இந்த ஆன்மாவைப் பற்றி ஒருவர் வருந்தக் கூடாது. அர்ஜுனனுக்கு முன்னுள்ள சூழல் போர்ச் சூழலாக இருப்பதால், இங்கு ஆன்மா கொல்லுதல் மற்றும் கொல்லப்படுதல் ஆகிய செயல்களிலிருந்து விடுபட்டது என்று விவரிக்கப்பட்டுள்ளது. உண்மையில், அது எல்லா வகையான செயல்களிலிருந்தும் விடுபட்டது. **சந்தர்ப்பச் சேர்க்கை:** இந்த ஆன்மா ஏன் கொல்லப்படுவதற்கு உட்பட்டதல்ல என்ற கேள்விக்கு விடையாகக் கூறப்படுகிறது...