ಯಾರು ಈ ಆತ್ಮನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನೆಂದು ತಿಳಿದರೋ, ಯಾರು ಇದನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟವನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ಇಬ್ಬರೂ ತಿಳಿದವರಲ್ಲ. ಇದು ಕೊಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ, ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುವುದೂ ಇಲ್ಲ.

**೨.೧೯.** ಯಾವನು ಈ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೋ, ಮತ್ತು ಯಾವನು ಇದನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುವವನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೋ – ಆ ಇಬ್ಬರೂ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಕೊಲ್ಲುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುವುದೂ ಇಲ್ಲ. **ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:** 'ಯಾವನು ಇದನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೋ' – ಈ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವವನು ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ, ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ತೃತ್ವವೇ ಇಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಯು, ಎಷ್ಟೇ ಚತುರನಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಾಧನವಿಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಲಾರನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯು ದೇಹವಿಲ್ಲದೆ ತಾನಾಗಿಯೇ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಲಾರದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹದಿಮೂರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ, 'ಸಮಸ್ತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಮಾಡುತ್ತದೆ' ಎಂದು ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ – ಇದನ್ನು ಅರಿತವನು, ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯ ಅಕರ್ತೃತ್ವವನ್ನು ಅರಿತವನಾಗುತ್ತಾನೆ (೧೩.೨೯). ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ, ದೇಹದಲ್ಲಿಯೂ ಕರ್ತೃತ್ವವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಈ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯು ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ಐಕ್ಯಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ದೇಹದಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ತಾನೇ ಕರ್ತನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, ಅದು ಯಾವುದೇ ಕರ್ಮದ ಕರ್ತನಲ್ಲ. 'ಮತ್ತು ಯಾವನು ಇದನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುವವನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೋ' – ಅದನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುವವನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವವನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಈ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯು ಕೊಲ್ಲುವವನಲ್ಲದ ಹಾಗೆಯೇ, ಅದು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೂ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಕಾರವು ಎಂದಿಗೂ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ವಿಕಾರವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೋ, ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಇದೆಯೋ – ಅಂದರೆ, ಜನನ ಮತ್ತು ನಾಶಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವಂಥದ್ದು – ಅದು ಮಾತ್ರ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡಬಲ್ಲದು. 'ಇಬ್ಬರೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಇದು ಕೊಲ್ಲುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುವುದೂ ಇಲ್ಲ' – ಇಬ್ಬರೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ, ಅಂದರೆ ಈ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವವನು ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅದು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವವನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ: ಈ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯು ಕೊಲ್ಲುವವನೂ ಹೌದು ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುವವನೂ ಹೌದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವವನು ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆಯೇ? ಉತ್ತರವೇನೆಂದರೆ, ಅವನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ, ಈ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯು ನಿಜವಾಗಿ ಅಂತಹದ್ದಲ್ಲ. ಅದು ನಾಶಮಾಡುವವನೂ ಅಲ್ಲ, ನಾಶವಾಗುವಂಥದ್ದೂ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ, ವಿಕಾರರಹಿತವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಶೋಕಿಸಬಾರದು. ಅರ್ಜುನನ ಮುಂದಿರುವ ಸಂದರ್ಭವು ಯುದ್ಧದ್ದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯು ಕೊಲ್ಲುವ ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುವ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆಯೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅದು ಸಮಸ್ತ ಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ. **ಸಂದರ್ಭಸಂಬಂಧ:** ಈ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ ಏಕೆ ಎಂಬುದರ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ...