འདི་དག་ནི་མི་འཇིག་པ་དང་། ཚད་མེད་པ། རྟག་པའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་རྣམས་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་འཇིག་པར་གྲགས་སོ། དེ་ཕྱིར་ཁྱོད་ཕ་རོལ་ཏུ་གཅོད་པར་བྱ་ཞིག

ཚིག་གི་དོན་ནི། अन्तवन्तः - མཐའ་ཡོད་པ། इमे - འདི་དག། देहाः - ལུས། नित्यस्य - རྟག་པ། उक्ताः - བརྗོད་པ། शरीरिणः - ལུས་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད། अनाशिनः - འཇིག་པ་མེད་པ། अप्रमेयस्य - ཚད་གཞལ་དུ་མེད་པ། तस्मात् - དེའི་ཕྱིར། युध्यस्व - འཐབ་རྩོད་གྱིས། भारत - ཀྱེ་བྷ་ར་ཏའི་རྒྱུད། དཀོན་མཆོག་ཤྲཱི་ཀྲྀཥྞས་ཨརྫུན་ལ་ཀུན་ཁྱབ་དང་འཆི་བ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་བཤད་དེ། མ་རིག་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྨོངས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ། ཡིད་ཐང་ཆད་པ་རྣམས་སེལ་བར་མཛད་དེ་ཁོང་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པར་བསྐུལ་བར་མཛད་དོ།

༢.༡༨ འདི་ལྟ་བུའི་མི་འཇིག་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། རྟག་ཏུ་གནས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལུས་འདི་དག་ནི་འཇིག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པས། ཁྱོད་ཀྱིས་དམག་འཐབ་པར་གྱིས་ཤིག **འགྲེལ་བཤད།** **'མི་འཇིག་པ'** ཞེས་པ་ནི་གང་ཞིག་དུས་གང་དུ་ཡང་རྒྱུ་གང་གིས་ཀྱང་ཡོད་པ་ལས་ཅི་ཙམ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་མེད་པར་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་མི་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་མི་འཇིག་པ་ཞེས་བྱའོ།། **'ཚད་མེད་པ'** ཞེས་པ་ནི་ཚད་མའི་ཡུལ་དུ་མི་རུང་བ་སྟེ། ཡིད་དང་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་མི་རུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་ཡིད་དང་དབང་པོ་རྣམས་ཚད་མར་མི་རུང་བ་ཡིན་ལ། ལུང་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་རྣམས་ཁས་ལེན་པའི་གཞི་ཡིན། ལུང་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་དད་པ་ཅན་རྣམས་ལ་ཁས་ལེན་པའི་གཞི་ཡིན། དད་པ་ཅན་གྱིས་རང་གི་དད་པ་བཞག་པའི་ལུང་དེ་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེའི་གསུང་ལ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད། དེ་བས་བདེན་པ་འདི་ནི་དད་པའི་ཡུལ་ཙམ་ཡིན་གྱི། མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མི་རུང་ངོ་།། ལུང་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཟག་གཞན་ལ་དད་པ་བཅོལ་བར་མི་བྱེད། དད་པ་བཅོལ་བ་དང་མི་བཅོལ་བར་གང་ཟག་རང་ཐག་གཅོད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཁོང་གིས་ལུང་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གསུང་ལ་དད་པ་བཅོལ་ན། བདེན་པ་འདི་ནི་ཁོང་གི་དད་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་དད་པ་མི་བཅོལ་ན། བདེན་པ་འདི་ནི་ཁོང་གི་དད་པའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་རོ།། **'རྟག་ཏུ་གནས་པ'** ཞེས་པ་ནི་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། དུས་གང་དུ་ཡང་མེད་པར་གྱུར་པ་མེད་པའི་དོན་ཏེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན། **'འཇིག་པར་གྱུར་པའི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་འདི་དག་ནི་ལུས་ཅན་གྱི་ལུས་ཡིན་པར་གསུངས་སོ'** ཞེས་པ་ནི་མི་འཇིག་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ལུས་ཅན་འདིའི་ནང་གི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་ལུས་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ།། འཇིག་པར་གྱུར་པར་གསུངས་པའི་དོན་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བཞིན་འཇིག་པར་གྱུར་པ་ཡིན། དེ་དག་ལ་འཇིག་པ་ལས་གཞན་པ་མེད་དེ། འཇིག་པ་ལས་འཇིག་པ་ཙམ་མོ།། སྔོན་གྱི་ཚིག་འདི་དག་ཏུ་'ལུས་ཅན' ལ་གཅིག་པོར་བཀོད་པ་དང་། 'ལུས' ལ་དུ་མར་བཀོད་པ་ནི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་སོ།། རྒྱུ་གཅིག་ནི་སེམས་ཅན་སོ་སོར་ལུས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྩ་བའི་ལུས་དང་། ཕྱིའི་ལུས་དང་། རྒྱུ་མཚན་གྱི་ལུས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱུ་གཞན་ནི་ལུས་ཅན་གཅིག་པོ་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན། ཕྱིས་སུ་ཤོལ་ཁ་ཉེར་བཞི་པར་'ཀུན་ཏུ་གནས་པ' ཞེས་བཀོད་པ་ཡང་ཡིན། ལུས་ཅན་འདི་ནི་མི་འཇིག་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་གི་ལུས་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ།། མི་འཇིག་པ་ལ་སུས་ཀྱང་འཇིག་པར་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་བཞིན། འཇིག་པར་གྱུར་པ་ལ་སུས་ཀྱང་མི་འཇིག་པར་བྱེད་མི་ཐུབ། འཇིག་པར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། འཇིག་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན། **ཁྱད་པར།** འདིར་'འཇིག་པར་གྱུར་པའི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་འདི་དག' ཞེས་པ་ནི་མཐོང་བྱེད་ཀྱི་ལུས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཡོངས་སུ་འཇིག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་དོན་ཡིན། ཡིན་ནའང་ལུས་འདི་དག་སུའི་ཡིན་ནམ། 'རྟག་ཏུ་གནས་པ' དང་། 'མི་འཇིག་པ' ཡིན་པའི་ལུས་ཅན་གྱི་ཡིན། དེའི་དོན་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་གཞི་དེས་ཇི་སྐད་དུ་ཡང་མི་འཇིག་པར་གྱུར་ཀྱང་། འདི་དག་རང་གི་ཡིན་པར་བལྟས་པ་ཡིན། རང་གི་ཡིན་པར་བལྟས་པ་ནི། རང་ཉིད་ལུས་སུ་བཞག་པ་དང་། ལུས་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་བཞག་པ་གཉིས་སོ།། རང་ཉིད་ལུས་སུ་བཞག་པས་'ང' གི་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་ལ། ལུས་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་བཞག་པས་'བདག་གི' ཞེས་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེའོ།། གང་དུ་རང་ཉིད་བཞག་པ་དེར་'ང' གི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་སྟེ། དཔེར་ན། རང་ཉིད་ནོར་ལ་བཞག་ན་'ང་ནི་ནོར་ལྡན་ཡིན' ཞེས་སྐྱེས་ལ། རྒྱལ་ཁབ་ལ་བཞག་ན་'ང་ནི་རྒྱལ་པོ་ཡིན' ཞེས་སྐྱེས་ལ། མཁས་པར་བཞག་ན་'ང་ནི་མཁས་པ་ཡིན' ཞེས་སྐྱེས་ལ། བློ་ལ་བཞག་ན་'ང་ནི་བློ་ལྡན་ཡིན' ཞེས་སྐྱེས་ལ། དངོས་གྲུབ་ལ་བཞག་ན་'ང་ནི་དངོས་གྲུབ་ཅན་ཡིན' ཞེས་སྐྱེས་ལ། ལུས་ལ་བཞག་ན་'ང་ནི་ལུས་ཡིན' ཞེས་སྐྱེས་སོ།། གང་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་བཞག་པ་དེར་'བདག་གི' ཞེས་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་སྟེ། དཔེར་ན། རང་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་ཁྱིམ་ཚང་བཞག་ན་'ཁྱིམ་ཚང་ནི་བདག་གི་ཡིན' ཞེས་སྐྱེས་ལ། ནོར་ལ་བཞག་ན་'ནོར་ནི་བདག་གི་ཡིན' ཞེས་སྐྱེས་ལ། བློ་ལ་བཞག་ན་'བློ་ནི་བདག་གི་ཡིན' ཞེས་སྐྱེས་ལ། ལུས་ལ་བཞག་ན་'ལུས་ནི་བདག་གི་ཡིན' ཞེས་སྐྱེས་སོ།། འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བེམ་པོ་ལ་'ང' དང་'བདག་གི' ཞེས་པའི་འདུ་ཤེས་བཅས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། དེའི་དོན་ནི་ལུས་དང་བདག་གཉིས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་འདི་ལ་གལ་ཆེན་པོར་མི་བརྩི་བ་ལས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བྱུང་བ་ཡིན། ཡིན་ནའང་རྟོགས་པ་འདི་ལ་བརྩི་བཀུར་དང་གལ་ཆེན་པོར་བརྩི་བ་ནི་མཁས་པ་ཡིན། མཁས་པ་དེ་དག་ནི་ཇི་སྐད་དུ་ཡང་མི་སྐྱོ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། དེ་མིན་ནི་དེ་མིན་ཡིན་པ་ཙམ་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།། **'དེའི་ཕྱིར་དམག་འཐབ་པར་གྱིས་ཤིག'** ཞེས་པ་ནི་བདག་པོས་སྐུ་རྒྱལ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་དང་དེ་མིན་གཉིས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས་དམག་འཐབ་པར་གྱིས་ཤིག སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་ལས་བྱེད་པར་གྱིས་ཤིག ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། དེའི་དོན་ནི་ལུས་ནི་འཇིག་པར་གྱུར་པ་དང་། ལུས་ཅན་ནི་མི་འཇིག་པ་ཡིན་པས། ལུས་དང་ལུས་ཅན་གཉིས་ཀྱི་ངོས་ནས་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་བའི་གནས་སུ་ཡང་མི་རུང་ངོ་།། དེ་བས་སྐྱོ་བ་སྤངས་ནས་དམག་འཐབ་པར་གྱིས་ཤིག **ཁྱད་པར།** འདིར་ཤོལ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ཏུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ལེགས་པར་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྡེ་ཚན་འདི་ཡོངས་སུ་བདག་པོའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་སྟོན་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པ་ན། དེ་མིན་བྲལ་བ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང་ངོ་།། དེ་ནས་དོགས་པ་རིགས་གང་གི་ཚོར་བ་ཙམ་ཡང་མི་ལུས་སོ།། དེ་ལྟར་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་དོགས་པ་དག་པས་རང་གི་ལས་བྱེད་པར་བྱའོ།། དབྱེ་ཞིབ་འདིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་མལ་འབོད་དང་། ལས་ཀྱི་མལ་འབོད་གཉིས་ལ་རིགས་དང་། གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གལ་ཆེན་པོར་མི་དགོས་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན། རང་གི་དོན་དུ་གང་ཞིག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་མལ་འབོད་དང་། ལས་ཀྱི་མལ་འབོད་གང་རུང་བྱེད་པར་གང་ཟག་ལ་རང་དབང་ཡོད། ཡིན་ནའང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལས་ལ་ཞུགས་པར་ནི་རིགས་དང་གནས་སྐབས་ལྟར་གྱི་ལུང་གི་བཀའ་ཁྲིམས་ནི་ཤིན་ཏུ་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ཕྱིར་འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་མལ་འབོད་ཀྱི་ཐབས་ལ་དེ་ཉིད་དང་དེ་མིན་གྱི་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་བཞིན་དུ། བདག་པོས་དམག་འཐབ་པར་གསུངས་པ་སྟེ། ལས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པར་བཀའ་སྩལ་བ་ཡིན། ཕྱིས་སུ་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པར་ཤེས་པའི་ཐབས་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་། 'མ་ཆགས་པ་དང་། བུ་དང་། ཆུང་མ་དང་། ཁྱིམ་སོགས་ལ་མི་འཛིན་པ' (༡༣.༩) ཞེས་གསུངས་པས་བུ་དང་ཆུང་མ་དང་ཁྱིམ་སོགས་ལ་མི་ཆགས་པར་བསླབས་ཡོད། གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མལ་འབོད་ལ་བསྙེན་པར་གྱུར་པ་ཙམ་ལ་ཐོབ་པ་ཡོད་ན། བུ་དང་ཆུང་མ་སོགས་ལ་མི་ཆགས་པར་བསླབས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་དེ། བསྙེན་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་གཏོང་དུ་བུ་དང་ཆུང་མ་སོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལྟར་གཞུང་འདི་ལ་དཔྱད་པ་བྱས་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་མལ་འབོད་དང་ལས་ཀྱི་མལ་འབོད་གཉིས་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་རང་རྒྱུད་ཅན་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་ཡིན། དེ་གཉིས་ལ་རིགས་དང་གནས་སྐབས་གང་གིས་ཀྱང་ཅི་ཙམ་ཡང་བརྟེན་པ་མེད་དོ།། **འབྲེལ་ཚུལ།** ཤོལ་སྔོན་མ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ལུས་ཅན་མི་འཇིག་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་བརྗོད་ཡོད། ད་ནི་དེ་ཉིད་དོན་དེ་མཐུན་དང་མི་མཐུན་གྱི་ཐབས་ཀྱིས་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ། ལུས་ཅན་མི་འཇིག་པར་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཤོལ་ཕྱི་མར་བརྗོད་དོ།།