**2.28:** හේ භාරත, සියලු සත්වයෝ ඉපදීමට පෙර අවිභාජිතව (ප්රකට නොවී) සිටිති. මරණින් පසුව නැවත අවිභාජිතව (ප්රකට නොවී) යති. මැද කාලයේදී පමණක් භාජිතව (ප්රකටව) පෙනෙති. එහෙයින් ශෝක කිරීමට හේතුව කුමක්ද?
**ටීකාව (විවරණය):** 'සත්වයෝ ආදියෙහි අවිභාජිතයෝය' – දක්නට ඇසෙනට හා දැනෙනට ඇති සියලු සත්වයන් (ශරීරාදී ලෙස) ඉපදීමට පෙර අවිභාජිතව සිටියහ. එනම්, ඔවුන් ප්රකට නොවීය. 'අවසානයෙහිද අවිභාජිතයෝම වෙති' – මරණින් පසුව මේ සියලු සත්වයෝ නැවත අවිභාජිතව යති. එනම්, ඔවුන්ගේ විනාශයේදී 'අසත්භාවයට' (නොපවතින බවට) උක්ත වී දක්නට නොලැබෙති. 'මැද කලෙහි පමණක් භාජිතව පෙනෙති' – මේ සියලු සත්වයෝ ඉපදීමට පසුව හා මරණයට පෙර, එනම් මැද කාලයේදී පමණක් භාජිතව (ප්රකටව) පෙනෙති. නිදාගැනීමට පෙර සිහිනයක් නොතිබූ අතර අවදි වූ පසු එය ඉතිරි නොවන්නා සේම, එසේම සත්වයන්ගේ මේ ශරීර ද ආදියෙහි නොතිබූ අතර පසුවද නොපවතිනු ඇත. කෙසේ වෙතත්, මැද කාලයේ පවතින බව පෙනුනද, ප්රත්යක්ෂයෙන් ඒවා සෑම මොහොතකම නැතිවී යමින් පවතී. 'ශෝක කිරීමට හේතුව කුමක්ද?' – යන මෙහි අදහස වන්නේ: ආදියෙහිද අවසානයෙහිද නොපවතින දෙය, මැද කාලයෙහිද පවතින්නේ නැත යන්නයි. සියලු සත්වයන්ගේ ශරීර ආදියෙහි නොතිබූ අතර පසුවද නොපවතිනු ඇත. එහෙයින් ප්රත්යක්ෂයෙන් ඒවා මැද කාලයෙහිද පවතින්නේ නැත. නමුත් මේ ශරීරාවාස වූ ආත්මය (දේහාත්මභාවයෙන් යුත් ජීවාත්මය) ආදියෙහි පැවතුනේය, පසුවද පවතිනු ඇත. එහෙයින් එය මැද කාලයෙහිද නිසැකවම පවතී. ගෙනහැර දක්වන නිගමනය නම්: ශරීර සදාකාලිකවම අසත් (නොපවත්නා ස්වභාවයෙන් යුක්තය), ශරීරාවාස වූ ආත්මය කිසිදා අසත් බවට පත් නොවන බවයි. එබැවින්, එක් අයුරකින් හෝ ශෝක කිරීමට තැනක් නැත.
★🔗