2.10. Ewe Dhritarashtra, mzao wa Bharata! Katikati ya majeshi mawili, kwa Arjuna huyo aliyejaa huzuni, Bwana Hrishikesha, kana kwamba akitabasamu, alisema maneno yafuatayo.
Ufafanuzi: "Ndipo Hrishikesha akasema... kwa mwenye huzuni maneno haya." Hapo awali, Arjuna alikuwa amemuomba Bwana kwa shauku na ushujaa amsimamishe gari lake katikati ya majeshi ili aweze kuwaona mashujaa. Sasa, mahali pale pale—katikati ya majeshi—Arjuna alizama katika huzuni! Kwa hakika alipaswa kusimama tayari kwa vita, kulingana na kusudi alilokuja nalo. Lakini akiiacha kusudi hilo, Arjuna alijikuta amezingirwa na wasiwasi na majonzi. Kwa hivyo, Bwana sasa anaanza kumfundisha Arjuna mwenye huzuni pale pale katikati ya majeshi.
"Prahasan-niva" (kana kwamba akitabasamu) inamaanisha kuwa Bwana alipoona mabadiliko katika hisia za Arjuna—azimio la awali la kupigania lilibadilika kuwa huzuni—alihisi kama anatabasamu. Jambo jingine: Arjuna hapo awali (katika 2.7) alikuwa amesema, "Mimi ni kimbilio chako, nifundishe"—maana yake, "Nipigane au nisipigane? Nifanye nini? Nifundishe hili." Lakini hapa, bila Bwana kusema chochote, yeye mwenyewe aliamua, "Sitapigana." Bwana alipoona hili, alihisi kama anatabasamu. Sababu ni kwamba mtu anapojikita kwa kimbilio, hana haki tena ya kufikiria, "Nifanye nini na nisifanye nini?" n.k. Haki iliyobaki ni kufanya haswa kile ambacho mwenye kukimbilia ndiye anakuamuru. Kwa kusema, "Sitapigana," baada ya kujikita kwa Bwana, Arjuna kwa njia fulani alikuwa amejiondoa katika kujisalimisha huko. Hii ilimfanya Bwana atabasamu. Neno "iva" (kana kwamba) linaonyesha kwamba ingawa hamu kubwa ya kucheka ilitokea, Bwana aliongea kwa tabasamu laini.
Arjuna alipotangaza, "Sitapigana," Bwana angaleweza kusema hapa tu, "Fanya kama unavyotaka"—"Yathechchhasi tathā kuru" (18.63). Lakini Bwana alielewa kwamba mtu anaposumbuliwa na wasiwasi na huzuni, hushindwa kuamua wajibu wake na hivyo kusema mambo yanayokinzana. Hali hii ndiyo ilikuwa ya Arjuna. Kwa hivyo, kwa sababu ya upendo mkubwa wa Bwana kwa Arjuna, huruma yake ilijaa. Kwani Bwana hawangalii maneno ya mwenye kutafuta, bali hisia zake za ndani. Kwa hivyo, akiipuuza kauli ya Arjuna, "Sitapigana," Bwana anaanza mafundisho yake (kuanzia mstari unaofuata). Bwana anamkubali yeyote anayejisalimisha kwake hata kwa maneno tu. Moyo wa Bwana una huruma kiasi gani kwa viumbe!
Neno "Hrishikesha" linaashiria kwamba Bwana ndiye mtawala wa ndani, anayejua hisia za ndani za viumbe. Bwana anajua hisia za ndani za Arjuna: kwamba anasema "Sitapigana" kwa sababu ya nguvu ya ushirikiano wa familia na kwa sababu kupata ufalme hakumwonekani kama tiba ya huzuni yake; lakini atakapopata ufahamu wa nafsi yake, msimamo huu hautasimama, na atafanya haswa kama ninavyosema.
Katika kifungu "idam vachah uvācha" (alisema maneno haya), "uvācha" (alisema) pekee ingalitosha; maana ya "vachah" (maneno) imojumuishwa ndani ya "uvācha." Kwa hivyo, kuongeza "vachah" kunaonekana kuwa marudio. Lakini kwa kweli, sio kosa la kurudia; bali lina maana maalum ya kihemko. Linatumiwa hapa kuvutia umakini kwa ujuzi wa kina, wa siri utakaofunuliwa na Bwana kuanzia mstari unaofuata, ukifafanuliwa kwa lugha rahisi, inayoeleweka.
Muungo: Ili kuondoa huzuni ya Arjuna aliyejaa majonzi, Bwana anaendelea kufafanua sehemu inayofuata.
★🔗
