Bhagavad Gita

Sanjaya alisema — Hivyo, kwa Arjuna aliyekuwa amezidiwa na huruma na huzuni, macho yake yamejaa machozi na msisimko, Madhusudana alisema maneno haya.

Bwana Mwenye Heraka alisema: Ewe Arjuna! Ugonjwa huu wa moyo umetoka wapi kwako katika hali hii ngumu? Hii haifai kwa mtu mtukufu, inazuia kufikia mbinguni na inaleta aibu.

Ewe Partha, usiingie katika udhaifu, haifai kwako. Acha udhaifu huu mdogo wa moyo na amka, ewe msumbufu wa maadui!

Arjuna alisema — Ewe Madhusudana! Ninawezaje kupigana na mishale dhidi ya Bhishma na Drona katika uwanja wa vita? Ewe Arisudana, wote wawili wanastahili kuabudiwa.

Ni bora kupokea sadaka ya chakula duniani kuliko kuuwa waalimu hawa wa heshima. Kwa maana nikikuwa wao, duniani nitafurahia anasa ya mali na matamanio yaliyochafuliwa na damu yao.

Hatujui ni nini bora kwetu — kama sisi tuwashinde wao au wao watushinde sisi. Wale ambao hata baada ya kuwauwa hatutaki kuishi, wana wa Dhritarashtra, wamesimama mbele yetu kwa vita.

Asili yangu imeumizwa na dosari ya huruma, akili yangu imechanganyikiwa kuhusu wajibu. Ninakuuliza: Niambie kwa hakika nini ni kizuri kwangu. Mimi ni mwanafunzi wako. Nifundishe mimi nimekimbilia kwako.

Hata kama ningepata ufalme wenye ustawi usio na ushindani duniani au utawala juu ya miungu, sioni njia yoyote inayoweza kuondoa huzuni hii inayochoma hisi zangu.

Sanjaya alisema — Hivyo Gudakesha Parantapa Arjuna, baada ya kumwambia Hrishikesha, akamwambia Govinda: 'Sitapigana,' na akanyamaza.

Ewe Bharata! Kati ya majeshi hayo mawili, kwa Arjuna aliyejaa huzuni, Hrishikesha, kana kwamba akitabasamu, alisema maneno haya.

Bwana Mwenye Heraka alisema: Unahuzunika kwa ajili ya wasiofaa kuhuzunikiwa, na bado unasema maneno ya hekima. Lakini wenye hekima hawahuzuniki wala kwa walio hai wala wafu.

Hakika, Mimi sikuwahi kuwa yasiyokuwapo, wewe hukuwa yasiyokuwapo, hawa wafalme hawakuwa yasiyokuwapo; na katika siku zijoto sisi sote hatutaacha kuwapo kamwe.

Kama vile katika mwili huu nafsi iliyojitokeza hupitia utoto, ujana na uzee, vivyo hivyo hupitia kwenye mwili mwingine; mwenye nguvu hahuzuniki kwa jambo hilo.

Ee mwana wa Kunti! Mguso wa hisi na vitu, unaoleta joto na baridi, raha na huzuni, una mwanzo na mwisho; haudumu; uvumilie kwa ustahimilivu, ee Bharata.

Enyi bora miongoni mwa wanadamu! Mwenye subira asiyezuliwa na haya (furaha na huzuni), anaye sawa katika furaha na huzuni, huyo anastahili kufikia kutokufa.

Kisicho kweli hakina uwepo; kilicho kweli hakina kutokuwepo. Ukweli wa yote umekuwa ukionekana na wale wanaouona ukweli.

Jua kuwa hiyo ni isiyoharibika, ambayo kila kitu kimeenea. Hakuna awezaye kuharibu Hiyo, Isiyoharibika.

Miili hii ya Nafsiliyojitokeza, ambayo ni ya milele, isiyoharibika na isiyopimika, inasemekana kuwa na mwisho. Kwa hivyo pigana, ewe Arjuna.

Anayeimtambua Huyu Nafsikuwa muuaji na anayefikiri kwamba imeuawa, wote hawajui. Haiui wala haiuwi.

Haizaliwi, wala haifi kamwe; baada ya kuwa, haikomi kuwa; isiyozaliwa, ya milele, isiyobadilika na ya zamani, haiuiwi wakati mwili unauawa.

Ewe Partha! Yeyote anayejua Nafsī hii kuwa isiyoharibika, ya milele na isiyopungua, atawezaje kumwua mtu yeyote au kumuua mtu yeyote?

Kama mtu anavyo vua nguo zilizochakaa na kuvaa nyingine mpya, ndivyo nafsi iliyomo mwilini inavyo acha miili iliyochakaa na kuingia katika mipya.

Silaha haziwezi kukata, moto hauwezi kuchoma, maji hayawezi kumwosha, na upepo hauwezi kukausha.

Huu Nafs hauwezi kukatwa, kuchomwa moto, kunyevushwa, wala kukaushwa. Ni wa milele, uko kila mahali, thabiti, isiyotikisika na ya kale.

Huu Nafs unasemekana kuwa usioonekana, usioweza kufikirika na usiobadilika. Kwa hivyo, ukijua hivyo, haufai kuhuzunika.

Hata ukidhani kuwa Nafsi huzaliwa daima na hufa daima, Ewe Mwenye Mikubwa, haufai kuomboleza hivi.

Hakika, kifo ni hakika kwa aliyezaliwa, na kuzaliwa ni hakika kwa aliye kufa; kwa hivyo, juu ya jambo hili lisiloweza kuepukika, haufai kuhuzunika.

Ewe Bharata! Viumbe vyote mwanzo huwa visivyodhihirika, katikati hudhihirika, na mwishoni hurudi kuwa visivyodhihirika tena. Basi kuna maana gani ya kuhuzunika katika jambo hili?

Mtu anamwona kama jambo la ajabu; mwingine anazungumza juu yake kama jambo la ajabu; mwingine anamsikia kama jambo la ajabu; lakini hata kusikia, hakuna anayemwelewa kabisa.

Ewe Bharata! Nafsi hii iliyomo mwilini ni ya milele na isiyoweza kuumizwa katika viumbe vyote. Kwa hivyo, haifai wewe kuhuzunika kwa kiumbe chochote.

Ukiangalia wajibu wako mwenyewe pia, usitikisike, kwani kwa Kshatriya hakuna wajibu mwingine mzuri zaidi kuliko vita vya haki.

Ewe Arjuna! Vita kama hili linalokuja lenyewe kama mlango wazi wa mbinguni, linapatikana tu na Kshatriya wenye bahati.

Usipopigana vita hivi vya haki, basi ukiacha wajibu wako na sifa, utapata dhambi.

Watu pia watazungumza juu ya aibu yako isiyoisha; na kwa mtu anayeheshimiwa, aibu ni mbaya kuliko kifo.

Wapiganaji wakuu wa magari ya vita watafikiri umerudi nyuma kutokana na hofu; na utadharauliwa na wale walioshika heshima kubwa kwako.

Maadui wako watasema maneno mengi ya kufedhehesha wakikashifu uwezo wako. Kuna nini kinachouma zaidi kuliko hayo?

Ukiuawa, utapata mbinguni; ukishinda, utafurahia ardhi; kwa hivyo inuka, e mwana wa Kunti, ukiwa na azimio la kupigana.

Ukiifanya raha na huzuni, faida na hasara, ushindi na kushindwa kuwa sawa, kisha jiandae kwa vita; hivyo hutapata dhambi.

Ewe Arjuna! Hii ndiyo hekima kuhusu Sankhya iliyokufundishwa. Sasa sikiliza hekima kuhusu Yoga, ambayo ukivaa nayo utaondoa vifungo vya kitendo.

Katika jambo hili hakuna upotevu wa juhudi, wala hakuna madhara yoyote (uzalishaji wa matokeo yasiyofaa au ukiukaji). Hata kidogo cha ujuzi huu (hata kidogo cha mazoezi ya Yoga hii) humlinda mtu kutoka khofu kubwa.

Ewe furaha ya Wakuru! Katika jambo hili, kuna azimio moja tu thabiti; mawazo ya wasio na azimio yana matawi mengi na hayana mwisho.

Ewe Partha! Wasio na hekima, wamezingatia mabishano ya Veda, hutamka maneno yenye kupendeza kama maua, wakisema hakuna kitu kilicho bora zaidi kuliko hiki (mbinguni).

Wenye shauku nyingi, wakiziona mbinguni kama lengo kuu, wanaelezea njia mbalimbali zenye vitendo maalum vya kupata raha na mamlaka, ambazo kwa kweli hutoa tu matunda ya karma kwa njia ya kuzaliwa upya.

Kwa wale wanaoshikamana na anasa na mamlaka, akili zao zimevutiwa nazo, hekima thabiti ya samadhi haianzii.

Ewe Arjuna! Veda zinahusika na sifa tatu za asili. Wewe kuwa juu ya sifa hizi tatu. Jikomboe kutoka kwa jozi za kupingana, kaa daima katika hali ya wema (sattva), ukomboe kutoka kwa kufikiria kupata na kuhifadhi, na ujikite katika Nafs.

Kama bwawa dogo halihitajiki wakati maji yamejaa kila mahali, vivyo hivyo Veda zote hazihitajiki kwa Brahmana ambaye amejijua.

Haki yako iko katika kutenda tu, kamwe katika matunda. Usiwe sababu ya matunda ya tendo, wala usiwe na mshikamano katika kutotenda.

Ewe Arjuna, fanya tendo ukiwa imara katika Yoga, ukiacha mshikamano na kuwa sawa katika mafanikio na kushindwa. Usawa wa akina inaitwa Yoga.

Ewe Arjuna! Ikilinganishwa na yoga ya hekima, tendo (linalolengwa) ni duni sana. Kwa hivyo tafuta makazi katika hekima; waonevu ni wale ambao lengo lao ni matunda.

Aliye na hekima ya usawa, huacha vitendo vyema na vibaya katika maisha haya. Kwa hivyo, jitoe kwa Yoga. Yoga ni ustadi katika kutenda.

Wenye hekima, wenye maarifa, baada ya kuiacha matunda ya matendo yao, na kuachiliwa kutoka kwenye vifungo vya kuzaliwa, huenda mahali ambapo hakuna maovu yoyote.

Akili yako itakapovuka matope ya udanganyifu, ndipo utafikia kutovutiwa (vairagya) kwa yale yaliyosikiwa na yale yanayopaswa kusikiwa.

Akili yako iliyochanganyikiwa na utata wa maandiko matakatifu itakapokaa isiyetikisika na imara katika Nafsi, ndipo utafikia Yoga.

Arjuna alisema — Ewe Keshava! Sifa ya yule mwenye hekima thabiti na aliyeingia katika hali ya samadhi ni ipi? Mtu mwenye hekima thabiti anasemaje, anakaa vipi, anatembeaje?

Bwana Mbaraka alisema: Ewe Partha! Mtu anapojiondoa kabisa matamanio yote yaliyomo akilini na akaridhika katika Nafsí kwa Nafsí yenyewe, basi huyo anasemekana kuwa mwenye hekima thabiti.

Yule ambaye akili yake haitikiswi katika msiba, ambaye hatamaini raha, na ni huru kutoka kwa mshikamano, hofu na hasira, anaitwa mwenye hekima thabiti.

Yule asiye na mshikamano popote, anapokutana na jema au baya, hafurahi wala hachukii, hekima yake imekaa imara.

Wakati, kama kobe anavyovuta viungo vyake kutoka kila upande, anapovuta hisia zake kutoka kwa vitu vya hisia, basi hekima yake inakuwa thabiti.

Vitu vya hisia huondoka kwa mwenye kujizuia, lakini hamu inabaki. Kuona Kweli Kuu, hamu hiyo pia hupotea.

Ee mwana wa Kunti! Hisia zenye msukosuko zinachukua kwa nguvu akili ya mtu mwenye hekima hata kama anajitahidi (kuzidhibiti).

Akiwa amezuia hisia zote, akae imara, akilenga kwangu. Hekima ya yule ambaye hisia zake ziko chini ya udhibiti imeimarika.

Mtu anapofikiria vitu vya hisi, shauku hutokea kwao; kutokana na shauku, tamaa huzaliwa; kutokana na tamaa, hasira huzuka.

Kutokana na hasira huja upotovu; kutokana na upotovu hupotea kumbukumbu; kutokana na kupotea kumbukumbu hupotea ufahamu; kutokana na kupotea ufahamu yeye hupotea.

Lakini mtu anayejidhibiti, akitembea kati ya vitu kwa hisi zilizodhibitiwa na huru kutokana na mvuto na chuki, hupata utulivu.

Kwa kufikia utulivu wa ndani, mateso yote yanaangamiza; kwani akili ya yule mwenye fikira zilizotulia, inakwisha kudumu upesi.

Mtu asiyejizuila hana ujuzi wa nafsi, asiyejizuila hana uwezo wa kutafakari, asiyetafakari hana amani, na bila amani, wapi furaha?

Wakati hisia zinazurura kati ya vitu, hisia ambayo akili inafuata inanyang'anya hekima yake, kama upepo unavyopeperisha mashua juu ya maji.

Kwa hivyo, Ewe Arjuna mwenye mikono yenye nguvu, ujuzi wake ni thabiti kwa yule ambayo hisia zake zimezuiliwa kabisa kutoka kwa vitu vya hisia.

Kile ambacho ni usiku kwa viumbe vyote, ndani yake mwenye kujidhibiti anaamka; ambapo viumbe vyote vinaamka, huo ndio usiku kwa mwenye kuona muni.

Kama maji yanavyoingia katika bahari iliyojazwa kutoka kila upande, bado haitikisiki, ndivyo tamaa zote zinavyoingia kwa mtu huyo; anapata utulivu, si yule aliyejaa tamaa.

Mtu ambaye, baada ya kuacha tamaa zote, husafiri bila hamu, bila hisia ya umiliki, na bila ubinafsi, hupata amani.

Ewe Partha! Hii ndiyo hali ya Brahman. Kufikia hili, mtu hatachanganyikiwa. Akiwa katika hali hii hata mwishoni mwa maisha, anafikia umoja na Brahman.