**2.45.** Vedas berkaitan dengan perkara-perkara tiga guna. Wahai Arjuna, bebaskanlah dirimu daripada tiga guna itu, bebaslah daripada segala dualiti, teguhlah berdiri di dalam Diri Agung yang kekal abadi, janganlah berhasrat untuk memperoleh atau memelihara sesuatu, dan berserah dirilah hanya kepada Yang Maha Tinggi.
**Ulasan:** *"Traigunyavishaya vedah"* – Di sini, istilah ‘Vedas’ merujuk kepada bahagian Vedas yang menerangkan tiga guna dan fungsinya, iaitu alam-alam kenikmatan seperti syurga. Maksud di sebalik perkataan ini bukanlah untuk mengkritik Vedas, tetapi untuk memuji kemuliaan keadaan tanpa keinginan. Sebagaimana menerangkan kaca di samping intan bukanlah bertujuan mengkritik kaca, tetapi untuk menonjolkan kemuliaan intan, demikian juga, penerangan tentang aspek Vedas yang berorientasikan keinginan di sini hanyalah untuk mendedahkan keagungan keadaan tanpa keinginan, bukan untuk dikritik. Bukan juga bermakna Vedas hanya menerangkan aktiviti-aktiviti duniawi yang lahir daripada tiga guna. Vedas juga menerangkan Diri Agung dan cara-cara untuk mencapai-Nya.
*"Nistraigunyo bhavarjuna"* – Wahai Arjuna! Tinggalkanlah keinginan terhadap dunia, yang merupakan hasil daripada tiga guna, dan jadilah yang bukan bersifat duniawi, iaitu angkatlah dirimu melampaui dunia.
*"Nirdvandvah"* – Untuk melampaui dunia, adalah amat mustahak untuk bebas daripada dualiti seperti tarikan dan penolakan, dan sebagainya, kerana inilah sebenarnya musuh sebenar manusia, iaitu mereka menjeratnya di dalam dunia (Gita 3.34). Oleh itu, bebaskanlah dirimu daripada segala dualiti. Mengapakah Tuhan mengarahkan Arjuna supaya bebas daripada dualiti? Sebabnya ialah dualiti menyebabkan kekeliruan dan membawa kepada keterikatan di dalam dunia (Gita 7.27). Hanya apabila seorang penuntut bebas daripada dualiti, barulah dia dapat melakukan bakti dengan kukuh (Gita 7.28). Dengan bebas daripada dualiti, seorang penuntut mudah terbebas daripada ikatan duniawi (Gita 5.3). Kebebasan daripada dualiti menghapuskan kejahilan (Gita 15.5). Dengan bebas daripada dualiti, seorang penuntut, walaupun sedang melakukan tindakan, tidak menjadi terikat (Gita 4.22). Intisarinya ialah amalan kerohanian seorang penuntut hanya menjadi kukuh dengan bebas daripada dualiti. Oleh itu, Tuhan mengarahkan Arjuna supaya bebas daripada dualiti.
Satu lagi perkara: Jika terdapat ikatan terhadap mana-mana objek, orang, dan sebagainya di dunia, maka penolakan secara semula jadi akan timbul terhadap objek, orang, dan sebagainya yang lain—inilah ketetapannya. Apabila ini berlaku, akan wujud pengabaian terhadap Tuhan—ini juga adalah satu bentuk penolakan. Walau bagaimanapun, apabila seorang penuntut menumbuhkan cinta terhadap Tuhan, maka tidak akan ada penolakan terhadap dunia; sebaliknya, akan wujud sifat tidak terikat secara semula jadi terhadap dunia. Tahap pertama sifat tidak terikat ini ialah penuntut itu tidak akan merasa benci dalam situasi yang sukar; sebaliknya, akan wujud sifat acuh tak acuh. Selepas acuh tak acuh datanglah sikap berkecuali, dan selepas berkecuali datanglah sifat tidak terikat sepenuhnya. Dalam sifat tidak terikat sepenuhnya, tarikan dan penolakan musnah sama sekali. Jika diteliti secara halus mengikut turutan ini, dalam acuh tak acuh kesan tarikan dan penolakan masih ada; dalam berkecuali, kewujudan tarikan dan penolakan masih ada; tetapi dalam sifat tidak terikat sepenuhnya, sama ada kesan mahupun kewujudan tarikan dan penolakan tidak tinggal—wujud ketiadaan sepenuhnya tarikan dan penolakan.
*"Nityasattvasthah"* – Cara untuk bebas daripada dualiti adalah ini: kekallah berdiri teguh di dalam Diri Agung itu yang kekal abadi, sentiasa hadir, dan meresapi segalanya.
*"Niryogakshemah"* – Janganlah sekali-kali berhasrat untuk memperoleh atau memelihara; kerana bagi mereka yang berserah diri kepada-Ku sahaja, Aku sendiri yang menanggung beban perolehan dan pemeliharaan mereka (Gita 9.22).
*"Atmavan"* – Berserah dirilah hanya kepada Diri Agung. Jadikanlah hanya pencapaian Diri Agung sebagai matlamatmu.
**Kaitan:** Apa yang akan dicapai dengan bebas daripada tiga guna, bebas daripada dualiti, dan sebagainya, diterangkan dalam ayat seterusnya.
★🔗
