**2.66:** യാതൊരുവന് മനസ്സിനെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കാത്തവനായിരിക്കുന്നുവോ, അവന് ഒരിക്കലും ദൃഢനിശ്ചയമുള്ള ബുദ്ധി (വ്യവസായാത്മികാ ബുദ്ധി) ലഭിക്കുകയില്ല. ദൃഢനിശ്ചയമുള്ള ബുദ്ധി ഇല്ലാത്തവന് ധര്മമനോഭാവം (ഭാവന) ഉണ്ടാകുകയില്ല. അങ്ങനെയുള്ള ഭാവന ഇല്ലാത്തവന് ശാന്തി പ്രാപിക്കുകയില്ല. ശാന്തി ഇല്ലാത്തവന് എങ്ങനെ സുഖം ലഭിക്കും?
**വ്യാഖ്യാനം:** [ഇവിടെ പ്രതിപാദ്യവിഷയം കര്മയോഗമാണ്. കര്മയോഗത്തില് മനോനിഗ്രഹവും ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹവും പ്രാഥമികമാണ്. വിവേകപൂര്വ്വമായ നിഗ്രഹം കൂടാതെ വാസനകള് നശിക്കുകയില്ല. വാസനാനാശം കൂടാതെ ബുദ്ധിയുടെ സ്ഥിരത ഉണ്ടാകുകയില്ല. അതിനാല് ഒരു കര്മയോഗിയുടെ ആദ്യകര്ത്തവ്യം മനസ്സിനെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കുക എന്നതാണ്. എന്നാല് ഈ ശ്ലോകം മനസ്സും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കപ്പെടാത്തവനെക്കുറിച്ചാണ് പറയുന്നത്.]
*'ന അസ്തി ബുദ്ധിഃ അയുക്തസ്യ'* — മനസ്സും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കപ്പെടാത്തവന്, അത്തരം അസംയമി ഒരിക്കലും ദൃഢനിശ്ചയമുള്ള ബുദ്ധി — "ഞാന് ഭഗവദനുഭൂതി മാത്രമേ പ്രാപിക്കേണ്ടതുള്ളു" എന്ന അചഞ്ചലമായ ബോധം (കുറിപ്പ് 103.1 കാണുക) — ഉള്ളവനാകുകയില്ല. കാരണം, അനിയന്ത്രിതമായ മനസ്സോടും ഇന്ദ്രിയങ്ങളോടും കൂടിയവന് ജനനവും നാശവും ഉള്ള ഐഹികഭോഗങ്ങളിലും സമ്പാദ്യങ്ങളിലും മുഴുകികിടക്കുന്നു. ചിലപ്പോള് മാനം, ചിലപ്പോള് സുഖവും സൗകര്യവും, ചിലപ്പോള് ധനം, ചിലപ്പോള് ഇന്ദ്രിയതൃപ്തി — ഇങ്ങനെ അവനില് നാനാതരം വാഞ്ഛകള് നിലനില്ക്കുന്നു. അതിനാല് അവന്റെ ബുദ്ധി ഏകാഗ്രമായ നിശ്ചയമുള്ളതല്ല.
*'ന ച അയുക്തസ്യ ഭാവനാ'* — ദൃഢനിശ്ചയമുള്ള ബുദ്ധി ഇല്ലാത്തവന്, "ഞാന് എന്റെ കര്ത്തവ്യം മാത്രം ചെയ്യുകയും ഫലത്തിലുള്ള അപേക്ഷ, അഹംഭാവം, ആഗ്രഹം മുതലായവ ത്യജിക്കുകയും വേണം" എന്ന ഭാവന (ധര്മമനോഭാവം) ഉള്ളവനാകുകയില്ല. അത്തരം ഭാവന ഇല്ലാത്തതിന്റെ കാരണം, ഒരു നിശ്ചിത ലക്ഷ്യത്തില് ഉറച്ചുനില്ക്കാത്തതാണ്.
*'ന ച അഭാവയതഃ ശാന്തിഃ'* — തന്റെ കര്ത്തവ്യത്തോട് ഭക്തിപൂര്വ്വം ആശ്രയിക്കാത്തവന് ശാന്തി പ്രാപിക്കുകയില്ല. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു സാധു, ഗുരു, ബ്രാഹ്മണന്, ക്ഷത്രിയന്, വൈശ്യന്, ശൂദ്രന് മുതലായവര് താന്താര്റെ കര്ത്തവ്യങ്ങളില് ശ്രദ്ധാപൂര്വ്വം ഉള്ളവരല്ലെങ്കില് അവര്ക്ക് ശാന്തി ലഭിക്കുകയില്ല. കാരണം, തന്റെ കര്ത്തവ്യം ചെയ്യുന്നതില് തന്നെയുള്ള ഉറപ്പില്ലായ്മയാണ് അസ്വസ്ഥത ഉണ്ടാക്കുന്നത്.
*'അശാന്തസ്യ കുതഃ സുഖം'* — അസ്വസ്ഥനായിരിക്കുന്നവന് എങ്ങനെ സുഖമുള്ളവനാകും? കാരണം, അവന്റെ ഹൃദയത്തില് നിരന്തരമായ അസ്വസ്ഥതയുണ്ട്. ബാഹ്യലോകത്തില് നിന്ന് അത്യുത്തമമായ ഭോഗങ്ങള് ലഭിച്ചാലും, അവന്റെ ഹൃദയത്തിലെ ആ അസ്വസ്ഥത നീക്കാന് കഴിയുകയില്ല, അതായത് അവന്ക്ക് സുഖം ലഭിക്കുകയില്ല.
**സന്ധി:** അനിയന്ത്രിതനായ ഒരാളുടെ ബുദ്ധിക്ക് ദൃഢനിശ്ചയം ഇല്ലാത്തതിന്റെ കാരണം അടുത്ത ശ്ലോകത്തില് വിവരിക്കുന്നു.
★🔗
