**2.25.** අව්යක්තො’යමිති – මේ ශරීරය හා ලෝකය තද රූපයෙන් දක්නට ලැබෙන ආකාරයට මේ ශරීරයේ වාසය කරන්නා (ශරීරී) තද රූපයෙන් දක්නට නොලැබේ; මන්ද යත්, ඔහු තද සෘෂ්ටියෙන් තොරවූ නිසාය.
අචින්ත්යො’යමිති – මනස, බුද්ධිය ආදිය ඉන්ද්රියයන්ට ප්රත්යක්ෂ නොවුවත්, ඒවා චින්තනයට විෂය වෙති; එනම්, ඒ සියල්ල චින්තනය කළ හැකි විෂයන් වෙති. නමුත් මේ දේහී ආත්මය චින්තනයට පවා විෂය නොවේ; මන්ද යත්, ඔහු සූක්ෂ්ම සෘෂ්ටියෙන් තොරවූ නිසාය.
අවිකාරී ඉති උච්යතෙ – මේ දේහී ආත්මය විකාර රහිත යැයි කියනු ලැබේ. එනම්, කිසිදා කිසිම විකාරයක් ඔහු තුළ සිදු නොවේ. සියල්ලටම හේතුව ප්රකෘතියයි; එම හේතුභූත ප්රකෘතිය තුළ පවා විකාර සිදු වෙයි. නමුත් මේ දේහී ආත්මය තුළ කිසිද ආකාරයක විකාරයක් නොමැත; මන්ද යත්, ඔහු හේතුභූත සෘෂ්ටියෙන් තොරවූ නිසාය.
මෙහි, විසි හතර හා විසි පහ වැනි ශ්ලෝකයන් තුළ, ‘නායං හන්තුමර්හති’ (නෂ්ට කළ නොහැකි), ‘න දහ්යතෙ’ (දැවෙනු නොලැබේ), ‘න ච ක්ලිද්යතෙ’ (අතුරනු නොලැබේ), ‘න ශුෂ්යතෙ’ (වියලනු නොලැබේ), ‘අචලඃ’ (චලනය නොවන ස්ථිර), ‘අව්යක්තඃ’ (ප්රකට නොවන), ‘අචින්ත්යඃ’ (චින්තනය කළ නොහැකි), ‘අවිකාරී’ (විකාර රහිත) යන ගුණාෂ්ටකය මගින් මේ දේහී ආත්මය වර්ණනා කරනු ලබන්නේ ‘නෙති නෙති’ (මෙය නොවේ, එය නොවේ) යන නිරාකරණ මාර්ගයෙනි. තවද ‘නිත්යඃ’ (නිත්ය), ‘සර්වගතඃ’ (සර්වව්යාපී), ‘ස්ථාණුඃ’ (ස්ථිර), ‘පුරාණඃ’ (පුරාතන) යන ගුණ චතුෂ්ටය මගින් වර්ණනා කරනු ලබන්නේ ස්වීකරණ මාර්ගයෙනි. නමුත් සත්යය වශයෙන්, එය වචනයට විෂය නොවන හෙයින්, වර්ණනා කළ නොහැකිය. ඒ ආත්මය විසින්ම ආලෝකිත වූ වචනාදිය, තමන් ආලෝකිත කරන ආත්මයම කෙසේ ආලෝකිත කරන්නේද? එබැවින්, මෙම ආත්මය එසේම දැන ගැනීම තුළින්ම එහි වර්ණනාව සම්පූර්ණ වේ.
‘තස්මාදේවං විදිත්වා’යනාදීන් – එබැවින්, මේ දේහී ආත්මය නෂ්ට නොවන, වියලනු නොලැබෙන, නිත්ය, පුරාතන, විකාර රහිත ආදී ලෙස දැනගෙන හෝ අවබෝධ කර ගෙන, එවිට ශෝකයක් ඇති විය නොහැකිය.
**අනුබන්ධය:** කෙසේ වෙතත්, දේහී ආත්මය විකාරී යැයි (ස්ථාපිත සත්යයට පටහැනිව) සැලකුව ද, එවිට පවා ශෝකය සුදුසු නොවේ. මෙම කරුණ ඊළඟ ශ්ලෝක දෙකෙන් දක්වනු ලැබේ.
★🔗