**2.40.** Katika ulimwengu wa wanadamu, hakuna jitihada inayopotea kuanzishwa kwa Dhama hii ya akili yenye usawa (samabuddhi), wala hakuna matokeo mabaya yanayotokana na utendaji wake. Hata mazoezi kidogo ya Dhama hii (ya usawa) hulinda mtu kutokana na hofu kubwa (kwa namna ya kuzaliwa na kufa).
**Ufafanuzi:** Utukufu wa akili hii yenye usawa umeelezewa na Bwana kwa njia nne katika nusu ya mwisho ya aya iliyotangulia na katika aya hii (ya arobaini): (1) Kupitia hiyo, mtu hukombolewa kutoka kwenye vifungo vya karma; (2) Mwanzo wake haupotei kamwe; (3) Hauzaa tunda baya; na (4) Hata mazoezi kidogo yake yana uwezo wa kumlinda mtu kutokana na hofu kubwa.
*‘Hakuna jitihada inayopotea hapa’* – Ikiwa tu mwanzo wa akili hii yenye usawa (samata) utatokea, hata mwanzo huo haupotei kamwe. Tamani, hamu kubwa katika akili ya kufikia usawa – hiyo yenyewe ndiyo mwanzo wa usawa huu. Mwanzo huu haukomi kuwa; kwa sababu tamani ya Kweli ndiyo yenyewe kweli. Maana ya kusema ‘hapa’ ni kwamba katika ulimwengu huu wa kibinadamu, ni binadamu pekee ndiye anayestahili kufikia akili hii yenye usawa. Maeneo mengine yote ya kufurahia ni mbali na ya kibinadamu. Kwa hivyo, katika maeneo hayo, hakuna nafasi ya kuangamiza kutokuwa sawa (kupendelea na kuchukia); kwa sababu anasa hufanyika tu kwa kupendelea na kuchukia. Kama kungekuwa hakuna upendeleo wala uchuki, hapangekuwa na anasa hata kidogo; badala yake, ingekuwa mazoezi ya kiroho.
*‘Wala hakuna matokeo mabaya’* – Katika vitendo vinavyofanywa kwa nia ya kutamani matokeo, ikiwa kuna upungufu katika kutamka maneno matakatifu (mantra), dhabihu, n.k., vinaleta matokeo mabaya. Kwa mfano, ikiwa mtu atafanya dhabihu ya Putreshti (dhabihu ya kupata mwanaume) na kukosekana utaratibu sahihi, badala ya kupata mwanaume, mtu katika familia anaweza kufa, au hata kama matokeo mabaya makubwa hayatokei kwa sababu ya upungufu mdogo, mwanaume hawezi kuzaliwa akiwa na viungo vyote vikamilifu! Hata hivyo, jitihada, mazoezi ya mtu anayejitahidi kuleta akili hii yenye usawa katika mwenendo wake hayawi na matokeo mabaya kamwe. Sababu ni kwamba katika mazoezi yake, hakuna tamani ya matokeo. Kwa kadri tamani ya matokeo inavyobaki, usawa hauji, na usawa unapotokea, tamani ya matokeo haibaki. Kwa hivyo, mazoezi yake hayawezi kuleta matokeo mabaya; haiwezekani kabisa.
Matokeo mabaya ni nini? Kutokuwa sawa na ulimwengu wenyewe ndiyo matokeo mabaya. Kuwa na upendeleo kwa kitu fulani cha kidunia na uchuki kwa kingine ni kutokuwa sawa, na ni kutokana na kutokuwa sawa huku ndiko kunakotoka kifungo katika namna ya kuzaliwa na kufa. Lakini usawa unapotokea kwa mtu, upendeleo na uchuki hukoma, na kwa kutokuwapo kwa upendeleo na uchuki, kutokuwa sawa hukoma. Basi, hakuna sababu yoyote iliyobaki kwa matokeo mabaya kutokea.
*‘Hata kidogo cha Dhama hii kinakinga kutokana na hofu kubwa’* – Ikiwa hata mazoezi kidogo ya Dhama hii ya akili yenye usawa yatakuwa, ikiwa hata usawa kidogo utaingia katika maisha na mwenendo wa mtu, unamlinda kutokana na hofu kubwa ya kuzaliwa na kufa. Kama vile vitendo vya kutamani matokeo hupotea baada ya kuleta matokeo yake, usawa huu haupotei baada ya kuleta matokeo fulani kama mali au vitu; maana yake, tunda lake si kupata mali isiyodumu, n.k. Kadiri gani usawa unavyotokea katika moyo wa mwenye kutafuta (mwanafunzi) kuelekea vitu, watu, matukio, hali, n.k. vyenye kupendeza na visivyopendeza, ndivyo usawa huo unavyokuwa usiotelemeka. Usawa huu hauwezi kuharibiwa wakati wowote. Kwa mfano, usawa wowote uliopatikana, vifaa vyovyote vya kiroho vilivyopatikana na anayeanguka kutoka katika Yoga (Yogabhrashta) katika hatua ya mazoezi, haviharibiwi hata baada ya kufurahia furaha kwa miaka mingi katika maeneo ya juu kama mbinguni na baada ya kufurahia anasa katika nyumba za matajiri katika ulimwengu wa kufa (Gita 6.41-44). Usawa huu, vifaa hivi vya kiroho haviumizwi hata kidogo; badala yake, hubaki vilivyohifadhiwa kama vilivyo; kwa sababu hii ni Sat (Kweli/Uwepo), ni ya milele.
Neno ‘Dhama’ linamaanisha mambo mawili: (1) Kufanya kazi za maslahi ya umma kama kutoa sadaka, kuanzisha vyumba vya maji, kufungua makazi ya chakula, n.k., na (2) Kufanya kwa bidii majukumu yake yaliyowekwa kulingana na varna na ashrama yake kama ilivyoagizwa na maandiko. Kwa kufanya Dhama hizi kwa mtazamo usio na matamanio, Dhama katika namna ya usawa hutokea kwa hiari; kwa sababu Dhama hii ya usawa ni Dhama yake mwenyewe, yaani, asili yake ya msingi. Ni katika muktadha huu kwamba akili yenye usawa imetiwa jina Dhama hapa.
**Jambo Maalum Kuhusu Usawa:**
Kwa ujumla imeingia katika akili za watu kwamba kukumbuka/kuabudu (bhajan-smaran) hufanyika tu wakati akili imezama; ikiwa akili haijazama, faida gani ya kurudia ‘Ram-Ram’? Hata hivyo, kutokana na mtazamo wa Gita, akili kuzama sio jambo la juu sana. Kutokana na mtazamo wa Gita, jambo la juu ni – usawa. Ijapo sifa zingine zitaonekana au la, yule ambaye usawa umetokea, Gita humtaja kuwa amekamilika (Siddha). Yule ambaye sifa zote zingine zinaonekana lakini usawa haujitokezi, Gita hamtaji kuwa amekamilika.
Usawa ni wa aina mbili: usawa wa chombo cha ndani (antahkarana) na usawa wa asili ya msingi (svarupa). Roho Kuu yenye usawa iko kikamilifu kila mahali. Yule aliye imara katika Roho Kuu hiyo yenye usawa ameshinda ulimwengu wote; amekombolewa akiwa hai (Jivanmukta). Hata hivyo, utambuzi wake hutokea kupitia usawa wa chombo cha ndani (Gita 5.19). Usawa wa chombo cha ndani ni: kubaki katika msimamo sawa katika mafanikio na kushindwa (Gita 2.48). Iwe kuna sifa au lawama, juhudi ikafanikiwa au ikashindwa, lakhs za rupia zikija au lakhs za rupia zikienda, bado hakuna msukosuko katika chombo cha ndani kwa sababu yake; hakuna raha-maumivu, furaha-huzuni, n.k. (Gita 5.20). Usawa huu hauharibiwi kamwe. Mbali na ustawi, usawa huu hauleti matokeo mengine.
Mtu anaweza kufanya kitendo chochote chenye thawabu kama kujinyima, kutoa sadaka, kufanya hijja, nadhiri, n.k.; vinaharibika baada ya kuleta matokeo yake. Lakini wakati wa kufanya mazoezi ya kiroho, ikiwa hata usawa kidogo (uhuru na mabadiliko) utatokea katika chombo cha ndani, hauharibiki; badala yake, hupa ustawi. Kwa hivyo, katika mazoezi ya kiroho, usawa ni jambo la juu kama vile umoja wa akili sivyo. Kwa akili kuwa moja, ukamilifu (siddhis) unaweza kupatikana, lakini ustawi haupatikani. Hata hivyo, kwa kuja kwa usawa, mtu huwa huru kwa furaha kutokana na vifungo vya kidunia (Gita 5.3).
**Muunganisho:** Katika aya ya thelathini na tisa, Bwana alizungumza juu ya akili hiyo yenye usawa isikilizwe katika muktadha wa Yoga. Njia ya kufikia akili hiyo yenye usawa inafafanuliwa katika aya zinazofuata.
★🔗
