ഇവിടെ (പാണ്ഡവപക്ഷത്ത്) മഹാവീരന്മാരും, മഹത്തായ വില്ലുകളുടെ ഉടമകളും, യുദ്ധത്തിൽ ഭീമാർജുനന്മാരോട് തുല്യരുമായ പലരുമുണ്ട്. അവരിൽ യുയുധാനൻ (സാത്യകി), വിരാടരാജാവ്, മഹാരഥനായ ദ്രുപദൻ എന്നിവരുണ്ട്. ധൃഷ്ടകേതു, ചേകിതാനൻ എന്നിവരും, കാശീരാജാവായ വീരനും അവിടെയുണ്ട്. പുരുജിത്തും കുന്തിഭോജനും ഈ രണ്ടു സഹോദരന്മാരും, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠനായ ശൈബ്യനും അവിടെയുണ്ട്. ബലശാലിയായ യുധാമന്യുവും പരാക്രമശാലിയായ ഉത്തമൗജസ്സും അവിടെയുണ്ട്. സുഭദ്രാപുത്രനായ അഭിമന്യുവും, ദ്രൗപദീപുത്രരായ അഞ്ചുപേരും അവിടെയുണ്ട്. ഇവരെല്ലാം മഹാരഥന്മാരാണ്.
വ്യാഖ്യാനം: "ഇവിടെ വീരന്മാരും, മഹാധനുർധരന്മാരും, ഭീമാർജുനന്മാരോട് യുദ്ധത്തിൽ തുല്യരുമായവരുണ്ട്" – അമ്പുകൾ ഏറ്റുവിടുവാനും എയ്യുവാനുമുള്ളത് 'ഇഷ്വാസ' (വിൽ) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അത്തരം വലിയതും മഹത്തായതുമായ ഇഷ്വാസങ്ങളുടെ (വില്ലുകളുടെ) ഉടമകളാണ് 'മഹേഷ്വാസന്മാർ' (മഹാധനുർധരന്മാർ). ഒരു വലിയ വില്ല് ഞാണേറ്റി അതിന്റെ ഞാണിനെ വലിച്ചുനീട്ടുവാൻ വലിയ ശക്തി വേണം. ശക്തിയോടെ വലിച്ചുവിട്ട അമ്പ് വലിയ നാശം വരുത്തും. അത്തരം വലിയ വില്ലുകൾ ഉള്ളതിനാൽ ഇവരെല്ലാം അതിബലശാലികളും വീര്യവന്മാരുമാണ്. ഇവർ സാധാരണ യോദ്ധാക്കളല്ല. യുദ്ധത്തിൽ അവർ ഭീമാർജുനന്മാരോട് തുല്യരാണ്, അതായത് ബലത്തിൽ ഭീമനോടും, ആയുധപ്രയോഗകൗശലത്തിൽ അർജുനനോടും സമനാണ്.
'യുയുധാനൻ' – യുയുധാനൻ (സാത്യകി) അർജുനനിൽനിന്ന് ആയുധവിദ്യ പഠിച്ചു. അതിനാൽ, ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാൻ നാരായണീസൈന്യം ദുര്യോധനന് നൽകിയപ്പോഴും, അദ്ദേഹം കൃതജ്ഞനായി അർജുനന്റെ പക്ഷത്തുതന്നെ നിന്നു, ദുര്യോധനന്റെ പക്ഷത്തു ചേർന്നില്ല. ദ്രോണാചാര്യന്റെ മനസ്സിൽ അർജുനനോടുള്ള വിദ്വേഷഭാവം പാകിക്കൊടുക്കാനായി, ദുര്യോധനൻ ആദ്യം മഹാരഥന്മാരുടെ പട്ടികയിൽ അർജുനന്റെ ശിഷ്യനായ യുയുധാനന്റെ പേര് പറയുന്നു. ഉദ്ദേശ്യം ഇതാണ്: "നോക്കൂ, ഈ അർജുനനെ! അവൻ നിങ്ങളിൽനിന്ന് ആയുധവിദ്യ പഠിച്ചു, അവനോടൊപ്പം ലോകത്ത് മറ്റൊരു ധനുർധരനുമില്ലാതാവാൻ നിങ്ങൾ പ്രയത്നിക്കുമെന്ന വരവും നൽകി. നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ ശിഷ്യനായ അർജുനനോട് ഇത്രയും സ്നേഹം കാണിച്ചിട്ടും, അവൻ കൃതഘ്നനായി നിങ്ങളോട് യുദ്ധത്തിന് നിൽക്കുമ്പോൾ, അർജുനന്റെ സ്വന്തം ശിഷ്യൻ അവന്റെ പക്ഷത്താണ് നിൽക്കുന്നത്."
[യുയുധാനൻ മഹാഭാരതയുദ്ധത്തിൽ മരിച്ചില്ല; യദുക്കളുടെ ആന്തരയുദ്ധത്തിലാണ് അദ്ദേഹം കൊല്ലപ്പെട്ടത്.]
'വിരാടനും' – "നമ്മുടെ വീരനായ സുശർമ്മാവിനെ അപമാനിച്ച, നിങ്ങൾ സമ്മോഹനാസ്ത്രത്താൽ മോഹിതരാകേണ്ടിവന്ന, നാമും പശുക്കളെ ഉപേക്ഷിച്ച് യുദ്ധത്തിൽനിന്ന് ഓടേണ്ടിവന്ന, ആ വിരാടരാജാവ് നിങ്ങൾക്കെതിരെ എതിർത്തുനിൽക്കുന്നു."
വിരാടരാജാവിന് ദ്രോണാചാര്യനോട് വ്യക്തിപരമായ വിദ്വേഷമോ ദുരഭിപ്രായമോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; എന്നാൽ യുയുധാനന്റെ ശേഷം ദ്രുപദന്റെ പേര് പറഞ്ഞാൽ, ദുര്യോധനൻ തന്നെ പാണ്ഡവരോട് എതിരെ ദ്രോണനെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും പ്രത്യേകിച്ച് യുദ്ധത്തിന് ഉദ്യമിപ്പിക്കുകയും അവരോടുള്ള വിദ്വേഷം അവന്റെ മനസ്സിൽ പാകിക്കൊടുക്കുകയാണെന്ന് ദ്രോണാചാര്യൻ തോന്നിയേക്കുമെന്ന് ദുര്യോധനൻ ചിന്തിക്കുന്നു. അതിനാൽ, ദുര്യോധനൻ ദ്രുപദന് മുമ്പ് വിരാടന്റെ പേര് പറയുന്നു, അതുവഴി ദ്രോണാചാര്യൻ തന്റെ കൗശലം മനസ്സിലാക്കാതെ പ്രത്യേക ഊർജ്ജത്തോടെ യുദ്ധം ചെയ്യുകയെന്ന ലക്ഷ്യമാണ്.
[വിരാടരാജാവ്, തന്റെ മൂന്ന് പുത്രന്മാരായ ഉത്തരൻ, ശ്വേതൻ, ശങ്ക എന്നിവരോടൊപ്പം മഹാഭാരതയുദ്ധത്തിൽ വീണു.]
'മഹാരഥനായ ദ്രുപദനും' – "നിങ്ങൾ ദ്രുപദനോട് മുൻസൗഹൃദം ഓർമ്മപ്പെടുത്തി, എന്നാൽ അദ്ദേഹം സഭയിൽ 'ഞാൻ രാജാവ്, നിങ്ങൾ ഭിക്ഷുക്കൾ; നമ്മൾക്കിടയിൽ സൗഹൃദം എങ്ങനെ?' എന്നു പറഞ്ഞ് നിങ്ങളെ അപമാനിച്ചു. വിദ്വേഷത്താൽ, നിങ്ങളെ കൊല്ലാനായി ഒരു പുത്രനെപ്പോലും സൃഷ്ടിച്ചു. അതേ മഹാരഥനായ ദ്രുപദൻ നിങ്ങളോട് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ എതിർത്തുനിൽക്കുന്നു."
[ദ്രുപദരാജാവ് ദ്രോണാചാര്യന്റെ കയ്യാൽ യുദ്ധത്തിൽ വീണു.]
'ധൃഷ്ടകേതു' – "ഈ ധൃഷ്ടകേതു എത്ര മൂഢനാണ്, തന്റെ പിതാവായ ശിശുപാലനെ ഒരു സഭാമദ്ധ്യത്തിൽ ചക്രംകൊണ്ടു കൊന്ന അതേ കൃഷ്ണന്റെ പക്ഷത്ത് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ നിൽക്കുന്നു!"
[ധൃഷ്ടകേതു ദ്രോണാചാര്യന്റെ കയ്യാൽ വീണു.]
'ചേകിതാനൻ' – "മുഴുവൻ യാദവസൈന്യം നമ്മുടെ പക്ഷത്ത് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ തയ്യാറാണ്, എന്നിട്ടും ഈ യാദവനായ ചേകിതാനൻ പാണ്ഡവപക്ഷത്ത് നിൽക്കുന്നു."
ചേകിതാനൻ ദുര്യോധനന്റെ കയ്യാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു!
'വീരനായ കാശീരാജാവും' – "ഈ കാശീരാജാവ് അതിമഹാവീരനും ബലശാലിയായ മഹാരഥനുമാണ്. അദ്ദേഹവും പാണ്ഡവപക്ഷത്ത് നിൽക്കുന്നു. അതിനാൽ, നിങ്ങൾ ജാഗ്രതയോടെ യുദ്ധം ചെയ്യണം; കാരണം അദ്ദേഹം അതിശക്തനാണ്."
[കാശീരാജാവ് മഹാഭാരതയുദ്ധത്തിൽ വീണു.]
'പുരുജിത്തും കുന്തിഭോജനും' – "പുരുജിത്തും കുന്തിഭോജനും ഈ രണ്ടുപേരും കുന്തിയുടെ സഹോദരന്മാരായതിനാൽ നമ്മുടെയും പാണ്ഡവരുടെയും മാതുലന്മാരാണെങ്കിലും, അവരുടെ മനസ്സിലെ പക്ഷപാതം മൂലം നമ്മോട് എതിരെ യുദ്ധം ചെയ്യാൻ നിൽക്കുന്നു."
[പുരുജിത്തും കുന്തിഭോജനും ദ്രോണാചാര്യന്റെ കയ്യാൽ യുദ്ധത്തിൽ വീണു.]
'മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠനായ ശൈബ്യനും' – "ഈ ശൈബ്യൻ യുധിഷ്ഠിരന്റെ മാതുലനാണ്. അദ്ദേഹം മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠനും അതിബലശാലിയുമാണ്. ബന്ധുത്വത്താൽ അദ്ദേഹവും നമ്മുടെ ബന്ധുവാണ്. എന്നാൽ അദ്ദേഹം പാണ്ഡവരുടെ പക്ഷത്താണ് നിൽക്കുന്നത്."
'ബലശാലിയായ യുധാമന്യുവും പരാക്രമശാലിയായ ഉത്തമൗജസ്സും' – "പാഞ്ചാലദേശത്തെ ഈ അതിബലശാലികളും വീരന്മാരുമായ യുധാമന്യുവും ഉത്തമൗജസ്സും എന്റെ ശത്രുവായ അർജുനന്റെ രഥചക്രങ്ങളുടെ രക്ഷയ്ക്കായി നിയമിതരാണ്. നിങ്ങൾ അവരെക്കുറിച്ചും ശ്രദ്ധിക്കണം."
[ഇവർ രണ്ടുപേരും രാത്രിയിൽ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുമ്പോൾ അശ്വത്ഥാമാവിന്റെ കയ്യാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.]
'സൗഭദ്രൻ' – "ഇത് കൃഷ്ണന്റെ സഹോദരിയായ സുഭദ്രയുടെ പുത്രനായ അഭിമന്യുവാണ്. അദ്ദേഹം മഹാവീരനാണ്. ഗർഭത്തിലിരിക്കുമ്പോഴേ ചക്രവ്യൂഹം ഭേദിക്കുന്നതിന്റെ വിദ്യ അദ്ദേഹം പഠിച്ചു. അതിനാൽ, ചക്രവ്യൂഹം രൂപപ്പെടുത്തുമ്പോൾ നിങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ച് ഓർമ്മിക്കണം."
[ദുഃശാസനന്റെ പുത്രൻ അനീതിയായി ഗദകൊണ്ട് തലയിൽ അടിക്കുകയാൽ അഭിമന്യു യുദ്ധത്തിൽ വീണു.]
'ദ്രൗപദീപുത്രരും' – "ദ്രൗപദിയുടെ ഗർഭത്തിൽനിന്ന് യുധിഷ്ഠിരൻ, ഭീമൻ, അർജുനൻ, നകുലൻ, സഹദേവൻ എന്നിവരിൽനിന്ന് യഥാക്രമം പ്രതിവിന്ധ്യൻ, സുതസോമൻ, ശ്രുതകർമ്മാ, ശതാനീകൻ, ശ്രുതസേനൻ എന്നീ അഞ്ചുപേർ ജനിച്ചു. നിങ്ങൾ ഈ അഞ്ചുപേരെയും കണക്കിലെടുക്കണം. ദ്രൗപദി ഒരു സഭാമദ്ധ്യത്തിൽ എന്നെ പരിഹസിച്ച് എന്റെ ഹൃദയം ദഹിപ്പിച്ചു. അവളുടെ ഈ അഞ്ചു പുത്രന്മാരെയും യുദ്ധത്തിൽ കൊന്ന് നിങ്ങൾ അതിന്റെ പ്രതികാരം ചെയ്യണം."
[ഈ അഞ്ചുപേരും രാത്രിയിൽ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുമ്പോൾ അശ്വത്ഥാമാവിന്റെ കയ്യാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.]
'എല്ലാവരും മഹാരഥന്മാരാണ്' – "ഇവരെല്ലാം മഹാരഥന്മാരാണ്. ശാസ്ത്രവും ആയുധവിദ്യയും പാണ്ഡിത്യമുള്ളതും, യുദ്ധത്തിൽ പത്തായിരം ധനുർധരന്മാരോട് ഏകനായി നേരിടാൻ കഴിവുള്ളതുമായ വീരപുരുഷനാണ് 'മഹാരഥൻ' എന്നു പറയുന്നത്. അത്തരം പല മഹാരഥന്മാരാണ് പാണ്ഡവപക്ഷത്ത് നിൽക്കുന്നത്."
സന്ധി: ദ്രോണാചാര്യന്റെ മനസ്സിൽ പാണ്ഡവരോടുള്ള വിദ്വേഷം പാകിക്കൊടുക്കാനും അദ്ദേഹത്തെ യുദ്ധത്തിന് പ്രേരിപ്പിക്കാനും വേണ്ടി ദുര്യോധനൻ പാണ്ഡവസൈന്യത്തിന്റെ പ്രത്യേക ഗുണങ്ങൾ വർണ്ണിച്ചു. ദ്രോണാചാര്യൻ ഇതിനകം പാണ്ഡവരോട് പക്ഷപാതം കാണിക്കുന്നവനാണെന്ന ചിന്ത ദുര്യോധനന്റെ മനസ്സിൽ ഉദിച്ചു; അതിനാൽ, പാണ്ഡവസൈന്യത്തിന്റെ മഹത്വം കേട്ട് അദ്ദേഹം തന്നോട്, "പാണ്ഡവസൈന്യത്തിന് ഇത്രയും പ്രത്യേക ഗുണങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ, നീ അവരോട് സന്ധി ചെയ്യുന്നില്ലേ?" എന്നു പറഞ്ഞേക്കുമെന്ന്. ഈ ചിന്ത ഉടൻ തന്നെ ഉദിച്ചപ്പോൾ, ദുര്യോധനൻ അടുത്ത മൂന്ന് ശ്ലോകങ്ങളിൽ തന്റെ സ്വന്തം സൈന്യത്തിന്റെ പ്രത്യേക ഗുണങ്ങൾ വർണ്ണിക്കുന്നു.
★🔗
