BG 1.5 — අර්ජුන විශාද යෝග
BG 1.5📚 Go to Chapter 1
धृष्टकेतुश्चेकितानःकाशिराजश्चवीर्यवान्|पुरुजित्कुन्तिभोजश्चशैब्यश्चनरपुंगवः||१-५||
ධෘෂ්ටකේතුශ්චේකිතානඃ කාශිරාජශ්ච වීර්යවාන් | පුරුජිත්කුන්තිභෝජශ්ච ශෛබ්‍යශ්ච නරපුංගවඃ ||1-5||
धृष्टकेतुश्चेकितानः: Dhrishtaketu | काशिराजश्च: king of Kasi | वीर्यवान्: valiant | पुरुजित्कुन्तिभोजश्च: Purujit | शैब्यश्च: son of Sibi | नरपुंगवः: the best of men
GitaCentral සිංහල
ධෘෂ්ටකේතු, චේකිතාන, බලවත් කාශීරාජ, පුරුජිත්, කුන්තිභෝජ සහ මනුෂ්‍යයන් අතර ශ්‍රේෂ්ඨ ශෛබ්‍ය යන මොවුහු (සිටියහ).
🙋 සිංහල Commentary
1.5. ධෘෂ්ටකේතු, චේකිතාන, බලවත් කාශි රජතුමා, පුරුජිත්, කුන්තිභෝජ සහ මිනිසුන් අතර ශ්‍රේෂ්ඨ වූ ශෛබ්‍ය. වචනවල තේරුම: ධෘෂ්ටකේතු යනු ධෘෂ්ටකේතු, චේකිතාන යනු චේකිතාන, කාශි රජ යනු කාශි දේශයේ රජතුමා, ච යනු සහ, වීර්යවාන් යනු පරාක්‍රමවත්, පුරුජිත් යනු පුරුජිත්, කුන්තිභෝජ යනු කුන්තිභෝජ, ච යනු සහ, ශෛබ්‍ය යනු ශෛබ්‍ය, ච යනු සහ, නරපුංගව යනු මිනිසුන් අතර ශ්‍රේෂ්ඨ තැනැත්තා.
English
Swami Gambirananda
Swami Adidevananda
Hindi
Swami Ramsukhdas
Sanskrit
Sri Ramanuja
Sri Madhavacharya
Sri Anandgiri
Sri Jayatirtha
Sri Abhinav Gupta
Sri Madhusudan Saraswati
Sri Sridhara Swami
Sri Dhanpati
Vedantadeshikacharya Venkatanatha
Sri Purushottamji
Sri Neelkanth
Sri Vallabhacharya
Detailed Commentary
**සිංහල පරිවර්තනය:** මෙහි (පාණ්ඩව සේනාවෙහි) මහා වීරයෝ වෙත්. ඔවුහු මහා ධනුර්ධරයෝ වෙත්. යුද්ධයෙහි භීම-අර්ජුනයන්ට සමාන වීරයෝ වෙත්. ඔවුන් අතර යුයුධාන (සාත්යකී), විරාට රජු සහ මහා රථ රූඪයා වූ ද්රූපදයාද වෙත්. ධෘෂ්ටකේතු සහ චේකිතාන, තවද වීරවත් වූ කාශී රජුද එහි වෙත්. පුරුජිත් සහ කුන්තිභෝජ — මේ සහෝදර දෙපල — සහ මනුෂ්‍යශ්‍රේෂ්ඨ වූ ශෛබ්‍යයාද වෙත්. බලසම්පන්න වූ යුධමන්යු සහ පරාක්රමවත් වූ උත්තමෞජයාද වෙත්. සුභද්‍රාවගේ පුත්‍ර වූ අභිමන්‍යු සහ ද්‍රෞපදීගේ පුත්‍රයන් පස්දෙනාද වෙත්. මේ සියල්ලෝම මහා රථ රූඪයෝ වෙත්. **විවරණය:** "මෙහි වීරයෝ, මහා ධනුර්ධරයෝ, යුද්ධයෙහි භීම-අර්ජුනයන්ට සමානයෝ වෙත්" — ඊෂු (ඊෂ්වස) නම් ඊ (ඊෂු) විසින් හෙවත් ඊතුණකින් විදිනු ලබන බැවින් ධනුවයි. එවැනි මහත් වූ ඊෂ්වස (ධනු) ඇත්තෝ සියල්ලෝම මහේෂ්වස (මහා ධනුර්ධර) නම් වෙත්. අදහස නම්, මහත් ධනුවක් නැමීමටත්, එහි රජ්ජුව ඇදීමටත් මහත් ශක්තියක් අවශ්‍ය වේ. එවැනි ප්‍රබල ඇදීමකින් මුදාහරින ලද ඊතුණක් මහත් හානියක් සිදු කරයි. එබඳු මහත් ධනු ඇති බැවින් මේ සියලු යෝධයෝ අතිශයින් ප්‍රබල හා වීරවන්තයෝ වෙත්. ඔවුහු සාමාන්‍ය යුද්ධකරුවෝ නොවෙත්. යුද්ධයෙහි ඔවුහු භීම-අර්ජුනයන්ට සමාන වෙත්. අදහස් කරන්නේ ශක්තියෙන් භීමයා වැනි, ආයුධ ශිල්පයෙන් අර්ජුනයා වැනි බවයි. 'යුයුධාන' — යුයුධාන (සාත්යකී) අර්ජුනයන්ගෙන් ආයුධ විද්‍යාව ඉගෙන ගත්තේය. එබැවින් දෙවි ශ්‍රී ක්‍රිෂ්ණ දුර්‍යෝධනට නාරායණී සේනාව දුන්න ද, ඔහු කෘතඥතාවයෙන් යුතුව අර්ජුනයන්ගේ පැත්තේම සිටියේය, දුර්‍යෝධනගේ පැත්තට නොගියේය. ද්‍රෝණාචාර්යයන්ගේ සිතේ අර්ජුනයන් කෙරෙහි වෛර භාවයක් ඇති කිරීම සඳහා, දුර්‍යෝධන මුලින්ම මහා යෝධයන් අතර අර්ජුනයන්ගේ ශිෂ්‍යයා වූ යුයුධානගේ නම සඳහන් කරයි. අදහස නම්: "බලන්න, මේ අර්ජුනයා! ඔහු ඔබගෙන් ආයුධ ශිල්පය ඉගෙන ගත්තේය. ලෝකයේ ඔහුට සමාන ධනුර්ධරයෙක් නොපවතින පරිද්දෙන් ඔබ උත්සාහ දරන බවට වරදුන්නේද? ඔබ ඔබේ ශිෂ්‍ය අර්ජුනයාට එතරම් ස්නේහය පෙන්වූයේය. එහෙත් ඔහු කෘතඥතාවය නැතිව ඔබට එරෙහිව සටන් කිරීමට සිටින අතර, අර්ජුනයන්ගේම ශිෂ්‍යයා ඔහුගේ පැත්තේ සිටී." [යුයුධාන මහාභාරත යුද්ධයේදී මිය නොගොස් යාදවයන් අතර සිදු වූ අන්තර්යුද්ධයේදී මරණයට පත් විය.] 'සහ විරාට' — "අපේ වීරයා වූ සුශර්මාව අපමානයට පත් කළ, ඔබ සම්මෝහනාස්ත්‍රයෙන් මුළා වීමට සිදු වූ, අපිද ඔහුගේ ගවයන් හැර දමා සටනින් පලා යාමට සිදු වූ ඒ විරාට රජු ඔබට විරුද්ධව සටන් කිරීමට සිටී." විරාට රජුට ද්‍රෝණාචාර්යයන් කෙරෙහි පෞද්ගලික වෛරයක් හෝ ද්වේෂයක් නොතිබුණ ද, දුර්‍යෝධන සිතන්නේ යුයුධානට පසුව ද්‍රූපදයාගේ නම සඳහන් කළහොත්, ද්‍රෝණාචාර්යයන්ට දුර්‍යෝධන තමන්ව පාණ්ඩවයන්ට එරෙහිව උත්තේජනය කරන බවත්, විශේෂයෙන් සටනට පොළඹවන බවත්, පාණ්ඩවයන් කෙරෙහි වෛර භාවය තම සිතේ ඇති කරන බවත් හැඟෙනු ඇති බවයි. එබැවින් ද්‍රෝණාචාර්යයන්ට තම උපක්‍රමය තේරුම් නොගෙන විශේෂ උනන්දුවකින් සටන් කිරීම සඳහා, දුර්‍යෝධන ද්‍රූපදයාට පෙර විරාට රජුගේ නම සඳහන් කරයි. [විරාට රජු, ඔහුගේ පුත්‍රයන් තිදෙනා වූ උත්තර, ශ්වේත, ශංඛ යන අය සමඟ මහාභාරත යුද්ධයේදී මරණයට පත් විය.] 'සහ මහා රථ රූඪයා වූ ද්‍රූපද' — "ඔබ ද්‍රූපදයාට ඔබේ පැරණි මිත්‍රත්වය අමතක නොකළේය. එහෙත් ඔහු 'මම රජෙක්, ඔබ භික්ෂුවෙක්; අප අතර මිත්‍රත්වයක් විය හැක්කේ කෙසේද?' යනුවෙන් සභාවේදී ඔබට අපහාස කළේය. තවද, වෛරය නිසා ඔබව මරා දැමීම සඳහා පුත්‍රයෙකුද ඉපද වූයේය. ඒ මහා රථ රූඪයා වූ ද්‍රූපද ඔබට එරෙහිව සටන් කිරීමට සිටී." [ද්‍රූපද රජු ද්‍රෝණාචාර්යයන්ගේ අතින් මරණයට පත් විය.] 'ධෘෂ්ටකේතු' — "මේ ධෘෂ්ටකේතු කෙතරම් මෝඩද, සභාවකදී චක්‍රයෙන් ඔහුගේ පියා වූ ශිශුපාලව මරා දැමූ ඒ ක්‍රිෂ්ණයාගේ පැත්තේ සටන් කිරීමට සිටී!" [ධෘෂ්ටකේතු ද්‍රෝණාචාර්යයන්ගේ අතින් මරණයට පත් විය.] 'චේකිතාන' — "සමස්ත යාදව සේනාවම අපේ පැත්තේ සටන් කිරීමට සූදානම්, එහෙත් මේ යාදවයා වූ චේකිතාන පාණ්ඩව සේනාවේ සිටී." චේකිතාන දුර්‍යෝධනගේ අතින් මරණයට පත් විය! 'සහ වීරවත් වූ කාශී රජු' — "මේ කාශී රජු අතිශයින් මහා වීරයෙක් සහ පරාක්රමවත් රථ රූඪයෙකි. ඔහුද පාණ්ඩව සේනාවේ සිටී. එබැවින් ඔබ සැලකිලිමත්ව සටන් කළ යුතුය; මන්ද ඔහු අතිශයින් ප්‍රබලයෙක් බැවිනි." [කාශී රජු මහාභාරත යුද්ධයේදී මරණයට පත් විය.] 'පුරුජිත් සහ කුන්තිභෝජ' — "පුරුජිත් සහ කුන්තිභෝජ — මේ දෙදෙන කුන්තිගේ සහෝදරයන් වශයෙන් අපටත් පාණ්ඩවයන්ටත් මාතෘක පක්ෂයේ ඥාතීන් වුවද, ඔවුන්ගේ සිතේ පක්ෂපාතී භාවය නිසා අපට එරෙහිව සටන් කිරීමට සිටී." [පුරුජිත් සහ කුන්තිභෝජ දෙදෙනාම ද්‍රෝණාචාර්යයන්ගේ අතින් යුද්ධයේදී මරණයට පත් විය.] 'සහ මනුෂ්‍යශ්‍රේෂ්ඨ වූ ශෛබ්‍ය' — "මේ ශෛබ්‍ය යුධිෂ්ඨිරගේ මාමණ්ඩියයි. ඔහු මනුෂ්‍යශ්‍රේෂ්ඨයෙක් සහ අතිශයින් ප්‍රබලයෙකි. ඥාති සම්බන්ධයෙන් ඔහුද අපේ ඥාතියෙකි. එහෙත් ඔහු පාණ්ඩවයන්ගේ පැත්තේ සිටී." 'සහ බලසම්පන්න වූ යුධමන්යු සහ පරාක්රමවත් වූ උත්තමෞජ' — "පංචාලයේ මේ අතිශයින් ප්‍රබල හා වීරවන්ත යෝධයන් වූ යුධමන්යු සහ උත්තමෞජ මගේ සතුරා වූ අර්ජුනයන්ගේ රථ රෝද ආරක්ෂා කිරීමට නියම කර ඇත. ඔබ ඔවුන් කෙරෙහිද අවධානය යොමු කළ යුතුය." [ඔවුන් දෙදෙනාම රාත්‍රියේ නිදන අතරතුර අශ්වත්ථාමයා විසින් මරණයට පත් කරන ලදී.] 'ශෞභද්‍ර' — "මේ ක්‍රිෂ්ණගේ සහෝදරිය වූ සුභද්‍රාවගේ පුත්‍ර වූ අභිමන්‍යුයි. ඔහු මහා වීරයෙකි. ඔහු මව් කුසේ සිටියදීම චක්‍ර ව්‍යූහය බිඳීමේ කලාව ඉගෙන ගත්තේය. එබැවින් චක්‍ර ව්‍යූහය සකස් කිරීමේදී ඔබ ඔහු කෙරෙහි සැලකිලිමත් විය යුතුය." [අභිමන්‍යු යුද්ධයේදී දුහ්ශාසනගේ පුත්‍රයා විසින් අයුක්ති සහගතව ඔහුගේ හිසට ගුරුගොඩකින් පහර දෙන ලද්දේ මරණයට පත් කිරීම සඳහාය.] 'සහ ද්‍රෞපදීගේ පුත්‍රයෝ' — "ද්‍රෞපදීගේ කුසින්, යුධිෂ්ඨිර, භීම, අර්ජුන, නකුල, සහදේව යන අයගෙන් පිළිවෙලින් ප්‍රතිවින්ධ්‍ය, සූතසෝම, ශ්‍රුතකර්ම, ශතානික, සහ ශ්‍රුතසේන යන පුත්‍රයන් පහදෙනෙක් ඉපිදුණහ. ඔබ මේ පස්දෙනා සටහන් කර ගත යුතුය. ද්‍රෞපදී සභාවකදී මා උපහාස කළාය, මගේ හදවත දැවෙන පරිද්දෙන්. යුද්ධයේදී ඇයගේ මේ පුත්‍රයන් පස්දෙනා මරා දමා ඒ ගෙවා ගත යුතුය." [මේ පස්දෙනා රාත්‍රියේ නිදන අතරතුර අශ්වත්ථාමයා විසින් මරණයට පත් කරන ලදී.] 'සියල්ලෝම මහා රථ රූඪයෝ වෙත්' — "මේ සියල්ලෝම මහා රථ රූඪයෝ වෙත්. ශාස්ත්‍ර හා ආයුධ විද්‍යා දෙකෙහිම ප්‍රවීණ වූ, යුද්ධයේදී දසදහසක් ධනුර්ධරයන්ට තනිවම මුහුණ දිය හැකි වීර පුරුෂයෙකු 'මහාරථී' යනුවෙන් හැඳින්වේ. එවැනි බොහෝ මහා රථ රූඪයෝ පාණ්ඩව සේනාවේ සිටී." **සංයෝජනය:** ද්‍රෝණාචාර්යයන්ගේ සිතේ පාණ්ඩවයන් කෙරෙහි වෛර භාවයක් ඇති කිරීමට සහ ඔවුන් සටනට උත්තේජනය කිරීමට දුර්‍යෝධන පාණ්ඩව සේනාවේ විශේෂ ගුණාංග විස්තර කළේය. ද්‍රෝණාචාර්යයන් දැනටමත් පාණ්ඩවයන් කෙරෙහි පක්ෂපාතී බව දුර්‍යෝධනගේ සිතේ ඇති විය. එබැවින් පාණ්ඩව සේනාවේ මහිමය ඇසූ පසු ඔහු මට "පාණ්ඩව සේනාවට මෙවැනි විශේෂ ගුණාංග ඇති විට, ඔබ ඔවුන් සමඟ සමඟිව සිටිය නොහැක්කේ මන්දැ?" යි කියනු ඇතැයි දුර්‍යෝධන සිතීය. මේ සිතුවිල්ල ඇති වූ වහාම, දුර්‍යෝධන ඊළඟ පද තුනෙන් තම සේනාවේ විශේෂ ගුණාංග විස්තර කරයි.