**2.30.** හේ අර්ජුන, භාරත වංශයාණෝ! සියලු ශරීරයන්හි වාසය කරන්නාවූ මේ දේහී (ශරීරයෙහි වාසය කරන්නාවූ ආත්මය) නිත්යය, විනාශ නොවන්නේය. එහෙයින් ඔබ යම් කිසිවක් සඳහාවත් ශෝක නොකළ යුතුය.
**විවරණය:** "හේ භාරත, සියලු දෙනාගේ ශරීරයන්හි මේ ආත්මය නිත්යය, විනාශ නොවන්නේය" – සියලු සත්වයන්ගේ – මනුෂ්ය, දේවතා, සතුන්, පක්ෂීන්, කෘමීන්, සර්පාදීන් හා සියලු ස්ථාවර ජංගම සත්වයන්ගේ – ශරීරයන්හි මේ දේහී ආත්මය නිත්යය, අවධ්ය (වධ නොකළ යුතු හෝ වධ කළ නොහැකි) යන අර්ථයෙන් විනාශ නොවන්නකි.
'අවධ්ය' යන පදයේ අර්ථ දෙකක් පවතී: (1) එය වධ නොකළ යුතුය, සහ (2) එය කිසිසේත් වධ කළ නොහැකිය. උදාහරණයක් ලෙස, ගවයා 'අවධ්ය' වන්නේ කිසිදු අවස්ථාවක එය වධ නොකළ යුතු බැවිනි; ගවයා වධ කිරීමෙන් මහත් පාපයක් සිදුවන බැවිනි. කෙසේවෙතත්, දේහී ආත්මය සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, එය 'වධ නොකළ යුතුය' යන කාරණය නොවේ; එය කිසිදු උපක්රමයකින් වත්, කිසිවකු විසින් වත් විනාශ කළ (වධ කළ) නොහැකි බවයි – "මේ අක්ෂර (විනාශ නොවන) ස්වරූපයාගේ විනාශය කිරීමට කිසිවෙකුටත් නොහැකිය" (2.17).
"එහෙයින් ඔබ යම් කිසිවක් සඳහාවත් ශෝක නොකළ යුතුය" – එබැවින් ඔබ කිසිදු සත්වයකු සඳහා ශෝක නොකළ යුතුය; මක්නිසාද මේ ආත්මය කිසිසේත් විනාශ කළ නොහැකි අතර, විනාශවන ශරීරය තත්පරයක් වත් ස්ථිරව පවතින්නක් නොවන බැවිනි.
මෙහි 'සියලු සත්වයන් සඳහා' යනුවෙන් බහුවචනයෙන් කියැවෙන්නේ කිසිදු සත්වයකු ඉවත් නොකොට – එනම්, කිසිදු සත්වයකු සඳහාවත් ශෝක නොකළ යුතු බවයි.
ශරීරය විනාශවන්නක් ම නම්; එහි ස්වභාවයම විනාශවීමයි. එය සෑම මොහොතකම විනාශ වෙමින් පවතී. නමුත් තමාගේ නිත්ය ස්වභාවය වන ඒකාකාරය කිසිදා විනාශ නොවේ. මෙම යථාර්ථය අවබෝධ කරගත් විට, ශෝකයක් වීමට ඉඩක් නොමැත.
**සන්දර්භය පිළිබඳ විශේෂ කරුණ:**
මෙහි එකොළොස්වන ශ්ලෝකයේ සිට තිස්වන ශ්ලෝකය දක්වා වූ කොටස විශේෂයෙන්ම මේ දෙක වෙන්කර හඳුනාගැනීම සඳහා ය: ආත්මය සහ ශරීරය, නිත්ය සහ අනිත්ය, සත්ය සහ අසත්ය, විනාශ නොවන සහ විනාශවන – එනම්, ඒවා වෙනස් බව ප්රකාශ කිරීමට ය. මක්නිසාද, 'ආත්මය වෙනස්' සහ 'ශරීරය වෙනස්' යන විවේචනය ඇති නොවන තුරු, කිසිදු ආධ්යාත්මික මාර්ගයක් – කර්මයෝග, ඥානයෝග හෝ භක්තියෝග වේවා – අභ්යාස කළ නොහැකිය. එපමණක් නොව, ස්වර්ගාදී ලෝක ලබා ගැනීම සඳහා පවා ආත්මය සහ ශරීරය අතර වෙනස අවබෝධ කර ගැනීම අවශ්ය වේ. මක්නිසාද, ආත්මය ශරීරයෙන් වෙන් නොවන්නේ නම්, ශරීරය මිය ගිය පසු ස්වර්ගයට යන්නේ කවුද? එබැවින්, අද්වෛතවාදීන් හෝ ද්වෛතවාදීන් වේවා, සියලු ආස්තික දාර්ශනිකයන්, ඔවුන්ගේ සම්ප්රදාය නොසලකා, දේහී සහ දේහය අතර වෙනස නිසැකවම පිළිගනිති. මෙහිදී, භගවාන් විසින් පැහැදිලි කිරීමට අදහස් කරන්නේ මේ වෙනසම ය.
මෙම කොටසෙහි භගවාන් විසින් ප්රකාශ කර ඇති දේ මානවයන්ගෙන් සියල්ලන්ටම පාහේ අත්දැකීමකි. උදාහරණයක් ලෙස, ශරීරය වෙනස් වේ, නමුත් ආත්මය වෙනස් නොවේ. මේ ආත්මය වෙනස් වන්නේ නම්, ශරීරයේ වෙනස දන්නේ කවුද? ළමා කාලයක් විය, ඉන්පසු තරුණ කාලය පැමිණින; සමහර විට රෝගයක් පැමිණ, සමහර විට එය ගියේය – මේ ආකාරයෙන් තත්වයන් වෙනස් වෙමින් පවතින නමුත් මේ සියලු තත්වයන් දන්නා ආත්මය එකම ය. එබැවින්, වෙනස් වන දේ සහ වෙනස් නොවන දේ කිසිසේත් එකක් විය නොහැකිය. මේ බව සෑම කෙනෙකුටම ප්රත්යක්ෂ අත්දැකීමකි. එබැවින්, මෙම කොටසෙහි භගවාන් විසින් ආත්ම-අනාත්ම, බ්රහ්ම-ජීව, ප්රකෘති-පුරුෂ, ජඩ-චේතන, මායා-අවිද්යා යනාදී දාර්ශනික පද භාවිතා නොකර ඇත. එයට හේතුව, මිනිසුන් දාර්ශනික කරුණු ඉගෙන ගැනීමට පමණක් පිළිගෙන ඇත; ඔවුන් ඒ විෂයන් හුදෙක් අධ්යයනයේ විෂයන් ලෙස සලකයි. මෙය සිහියේ තබාගනිමින්, භගවාන් විසින් මෙම කොටසෙහි දාර්ශනික පද වෙනුවට ශරීරය-දේහී ආත්මය, අසත්ය-සත්ය, විනාශවන-විනාශ නොවන වැනි පද භාවිතා කර ඇත. මේ දෙක අතර වෙනස නිවැරදිව දන්නා තැනැත්තකුට කිසිසේත් මඳ වශයෙන්වත් ශෝකයක් විය නොහැකිය. දාර්ශනික සිද්ධාන්ත පමණක් ඉගෙන ගන්නවුන්ගේ ශෝකය ඉවත් නොවේ.
ෂඩ්දර්ශන අධ්යයනය කිරීම සහ ප්රත්යක්ෂ අත්දැකීම ලබා ගැනීම අතර මහත් වෙනසක් පවතී. අධ්යයනයේ දී, බ්රහ්ම, ඊශ්වර, ජීව, ප්රකෘති සහ ලෝකය – මේ සියල්ල ඥේය වස්තූන් බවට පත්වේ; එනම්, ශිෂ්යයා ඥාතා වන අතර, බ්රහ්ම, ඊශ්වර ආදීහු ඉන්ද්රිය සහ අන්තඃකරණයේ විෂයන් බවට පත්වේ. ශිෂ්යයා අධ්යයනය වැඩි කිරීමට, ඥානය රැස් කිරීමට අපේක්ෂා කරයි. නමුත් මුමුක්ෂු (මුක්තිය කැමති), ජිඥාසු (පරීක්ෂක) හෝ භක්තයකු වන සාධකයකු අපේක්ෂා කරන්නේ අත්දැකීම ලබා ගැනීමට ය; එනම්, ප්රකෘතිය සහ ලෝකය සමඟ සම්බන්ධය කපා හැර, තමාවම හඳුනාගෙන, බ්රහ්ම සමඟ ඒකත්වය අත්විඳීමට, ඊශ්වරයා කෙරෙහි ශරණාගත වීමට ය.
**සංයෝජනය:** අර්ජුනගේ සිතෙහි, ඥාතීන්ගේ මරණය පිළිබඳ ශෝකයක් සහ ගුරුජනයන් වධ කිරීමේ පාපය පිළිබඳ භයක් පැවතිණි. එනම්, මෙහිදී ඥාතීන්ගෙන් වෙන්වීම සිදුවන බැවින් ඔවුන් නොමැතිව දුක් විඳින බව පිළිබඳ ශෝකයක් සහ, පාපය නිසා පරලොව දී නිරයාදී දුක් විඳින්නට සිදුවන බව පිළිබඳ භයක් පැවතිණි. එබැවින්, අර්ජුනගේ ශෝකය ඉවත් කිරීම සඳහා, භගවාන් විසින් එකොළොස්වන සිට තිස්වන ශ්ලෝකය දක්වා වූ කොටස ප්රකාශ කළේ ය. දැන්, අර්ජුනගේ භය ඉවත් කිරීම සඳහා, යුද්ධශීලියකුගේ ධර්මය පිළිබඳ ඊළඟ කොටස ආරම්භ කරයි.
★🔗
