**2.30.** Ewe Arjuna, mzao wa Bharata! Hili Liwe Mwili (dehī) lililomo katika miili yote ni la milele na halivunjiki. Kwa hivyo, haupaswi kuhuzunika kwa kiumbe chochote.
**Ufafanuzi:** "Hili Liwe, la milele na lisilovunjika, lipo katika miili ya wote, Ewe Bharata" – Katika miili ya viumbe vyote – binadamu, miungu, wanyama, ndege, wadudu, mijusi, na viumbe vyote visivyotembea na vinavyotembea – hili Liwe lililomo mwilini ni la milele na lisilovunjika (avadhya), maana yake haliharibiki.
Neno 'avadhya' lina maana mbili: (1) Haipaswi kuuawa, na (2) Haiwezi kuuawa kabisa. Kwa mfano, ng'ombe ni 'avadhya' kwa maana kwamba haipaswi kuuawa kamwe chini ya hali yoyote, kwani kuna dhambi kubwa kumuua ng'ombe. Lakini kuhusu Liwe lililomo mwilini, sio suala la 'halipaswi kuuawa'; bali, hili Liwe haliwezi kuharibiwa (kuuawa) kwa njia yoyote ile, wala hakuna anayeweza kufanya hivyo – "Hakuna awezaye kusababisha uharibifu wa Huyu Asiyeharibika" (2.17).
"Kwa hivyo, haupaswi kuhuzunika kwa kiumbe chochote" – Kwa hiyo, usihuzunike kwa kiumbe chochote; kwa sababu hili Liwe haliwezi kuharibiwa kamwe, na mwili unaoharibika haukaa thabiti hata kwa muda mfupi.
Hapa, umbo la wingi katika maneno 'kwa viumbe vyote' linalenga kwamba hakuna kiumbe kifaaacho – maana yake, mtu asihuzunike kwa kiumbe chochote.
Mwili ndio unaoharibika kweli; kwa sababu asili yake ni kuharibika. Unaharibiwa kila wakati. Lakini hilo ambalo ni asili yako ya milele haliharibiki kamwe. Ikiwa ukweli huu utagunduliwa, basi huzuni haifai tena.
**Hoja Maalum Kuhusu Muktadha:**
Sehemu kutoka mstari wa kumi na moja hadi wa thelathini hapa inalenga hasa kutofautisha kati ya hizi mbili: Liwe na mwili, la milele na lisilo la milele, la kweli na lisilo kweli, lisilovunjika na linalovunjika – yaani, kuzitaja kama tofauti. Kwani, mpaka utambuzi kwamba 'Liwe ni tofauti' na 'mwili ni tofauti' utakapotokea, hakuna njia ya kiroho – iwe Karmayoga, Jñānayoga, au Bhaktiyoga – inayoweza kufanyika. Si hivyo tu, hata kufikia nafasi kama mbinguni, ni lazima kuelewa tofauti kati ya Liwe na mwili. Kwa sababu ikiwa Liwe halikuwa tofauti na mwili, nani angeenda mbinguni mwili ukiwa? Kwa hivyo, wanafalsafa wote wenye imani katika Mungu, iwe wale wasio-dualists au dualists, bila kujali mazao yao, bila shaka wanakubali tofauti kati ya Liwe lililomo na mwili. Hapa, Bwana anataka kufafanua tofauti hii hasa.
Alichosema Bwana katika sehemu hii ni jambo la uzoefu kwa karibu binadamu wote. Kwa mfano, mwili hubadilika, lakini Liwe halibadiliki. Ikiwa Liwe hili libadilike, nani angejua mabadiliko ya mwili? Kulikuwa na utoto, kisha ujana ukaja; wakati mwingine ugonjwa ukaja, wakati mwingine ukapita – hivyo, hali zinabadilika, lakini Liwe linalozijua hali hizi zote linabaki sawa. Kwa hivyo, kile kinachobadilika na kile kisichobadilika haviwezi kamwe kuwa kimoja. Kila mtu ana uzoefu wa moja kwa moja wa hili. Kwa hivyo, katika sehemu hii, Bwana hajatumia istilahi za kifalsafa kama Ātmā-Anātmā, Brahman-Jīva, Prakṛti-Puruṣa, kisicho na hisi-kinacho hisi, Māyā-Avidyā, n.k. Sababu ni kwamba watu wamekubali mambo ya kifalsafa kwa ajili ya kujifunza tu; wanayachukulia mada hizo kuwa masomo tu. Kwa kuzingatia hili, Bwana, katika sehemu hii, badala ya kutumia istilahi za kifalsafa, ametumia maneno kama mwili-Liwe lililomo, lisilo kweli-la kweli, linalovunjika-lisilovunjika. Anayejua tofauti kati ya hizi mbili kwa usahihi hawezi hata kidogo kuwa na huzuni. Wale wanaojifunza tu mafundisho ya kifalsafa hawana huzuni zao zikiondolewa.
Kuna tofauti kubwa kati ya kusoma mifumo sita ya falsafa na kuwa na uzoefu wa moja kwa moja. Katika masomo, Brahman, Īśvara, Jīva, Prakṛti, na ulimwengu – haya yote huwa vitu vya ujuzi; yaani, mwanafunzi ndiye mjuzi, na Brahman, Īśvara, n.k., huwa vitu vya hisi na chombo cha ndani. Mwanafunzi anataka kuongeza taarifa, kukusanya maarifa. Lakini mtafutaji ambaye ni mumukṣu (anayetaka ukombozi), jijñāsu (mdadisi), au mwabudu anataka kuwa na uzoefu; yaani, kukata uhusiano na Prakṛti na ulimwengu, na kujijua mwenyewe, kuzoea umoja na Brahman, kukimbilia kwa Īśvara.
**Muunganisho:** Akilini mwa Arjuna, kulikuwa na huzuni juu ya kifo cha ndugu zake na hofu ya dhambi ya kuwaua wazee wake. Yaani, hapa kulikuwa na huzuni kwamba kutengana na ndugu zake kutafanyika na atateseka kwa kukosa uwepo wao, na kulikuwa na hofu kwamba kwa sababu ya dhambi, atalazimika kuteseka maumivu ya kuzimu, n.k., baada ya kifo. Kwa hivyo, ili kuondoa huzuni ya Arjuna, Bwana alisema sehemu kutoka mstari wa kumi na moja hadi wa thelathini. Na sasa, ili kuondoa hofu ya Arjuna, Yeye anaanza sehemu inayofuata inayohusu wajibu wa shujaa.
★🔗
