آرجونا گفت: ای کریشنا! با دیدن این خویشاوندانم که با اشتیاق به جنگ حاضر شده‌اند، اندامم سست می‌شود، دهانم خشک می‌گردد و بدنم می‌لرزد و مو بر تنم راست می‌شود.

1.28 آرجونا گفت: ای کریشنا، با دیدن این خویشاوندانم که آماده نبرد هستند، اندوهی عمیق مرا فرا گرفته است. معانی کلمات: दृष्ट्वा (دریشتوا) یعنی «دیده»، इमम् (امام) «این‌ها»، स्वजनम् (سواجانام) «خویشاوندان»، कृष्ण (کریشنا) «ای کریشنا (کسی که همه را جذب می‌کند)»، युयुत्सुम् (یویوتسوم) «مشتاق جنگیدن» و समुपस्थितम् (ساموپاستیتام) «صف‌آرایی کرده».

**متن اصلی:** اَرجونا گفت: ای کریشنا، با دیدن این جمع خویشاوندان که برای جنگ صف‌آرایی کرده‌اند، اندام‌هایم سست می‌شود، دهانم خشک می‌گردد، بدنم می‌لرزد و موهایم سیخ می‌شود. کمان گاندیوا از دستم می‌لغزد و پوستم می‌سوزد. ذهنم سرگردان است و حتی توان ایستادن پایدار را نیز ندارم. **شرح:** خطاب «کریشنا» برای اَرجونا بسیار عزیز بود. این شکل از خطاب نُه بار در گیتا ظاهر می‌شود. هیچ شکل خطاب دیگری برای ارباب شری کریشنا به این تعداد تکرار نشده است. به همین ترتیب، نام «پارثا» نیز برای ارباب، در مورد اَرجونا بسیار محبوب بود. از این رو، ارباب و اَرجونا در گفتگوهایشان از این نام‌ها برای یکدیگر استفاده می‌کردند و این موضوع نیز در میان مردم به خوبی شناخته شده بود. از این منظر، سانجایا در پایان گیتا نام‌های «کریشنا» و «پارثا» را ذکر می‌کند: «جایی که کریشنا، ارباب یوگا است و جایی که پارثا، کمانگیر است» (۱۸.۷۸). دهریتراشترا پیشتر گفته بود «سَمَوِتا یویوتسَوَه» (مجتمع‌شده، مشتاق جنگ) و در اینجا اَرجونا نیز می‌گوید «یویوتسوم سَموپَستهِتَم» (مشتاق جنگ، صف‌آرایی کرده)؛ اما تفاوتی بزرگ در دیدگاه آن‌ها وجود دارد. در نگاه دهریتراشترا، دوریودانا و دیگران *پسران من* هستند و یودی‌ش‌تیرا و دیگران پسران پاندو — چنین تمایزی وجود دارد؛ از این رو، دهریتراشترا در آنجا از اصطلاحات «مامَکاه» (پسران من) و «پاندَوَه» (پسران پاندو) استفاده کرد. اما در دیدگاه اَرجونا، چنین تمایزی وجود ندارد؛ بنابراین، اَرجونا در اینجا می‌گوید «سوَجنَم» (خویشاوندان)، که شامل افراد هر دو طرف می‌شود. معنای ضمنی این است که دهریتراشترا از apprehension (ترس و اندوه) از مرگ پسران خود در جنگ دارد؛ اما اَرجونا از apprehension (ترس و اندوه) از مرگ خویشاوندان هر دو طرف اندوهگین است — که از هر طرف هر کس بمیرد، باز هم از خویشاوندان ماست. تاکنون، کلمه «دریشْتوا» (با دیدن) سه بار ظاهر شده است: «دریشْتوا تو پاندَوانیکَم» (۱.۲)، «ویَوَسْتِهیتان دریشْتوا دهارتَراشْتران» (۱.۲۰)، و در اینجا «دریشْتْوِیمَم سَوَجنَم» (۱.۲۸). معنای این سه این است که دیدن دوریودانا تنها از یک نوع باقی ماند، یعنی احساس دوریودانا صرفاً احساس جنگ بود؛ اما دیدن اَرجونا دوگونه شد. نخست، با دیدن پسران دهریتراشترا، اَرجونا، سرشار از شجاعت، برای جنگ برمی‌خیزد و کمانش را برمی‌دارد؛ و اکنون، با دیدن خویشاوندانش، گرفتار بزدلی می‌شود، از جنگ کناره می‌گیرد و کمان از دستش می‌افتد. «اندام‌هایم سست می‌شود... ذهنم سرگردان است» — در ذهن اَرجونا، اضطراب و اندوهی درباره پیامدهای آینده جنگ وجود دارد. اثر آن اضطراب و اندوه بر کل بدن اَرجونا فرود می‌آید. همان اثر را اَرجونا به وضوح در قالب کلمات توصیف می‌کند: هر عضو بدنم — دست، پا، دهان و غیره — سست می‌شود! دهان خشک می‌شود، تا جایی که حتی سخن گفتن دشوار می‌گردد! تمام بدن می‌لرزد! همه موهای بدن سیخ می‌شود، یعنی تمام بدن مو بر اندام می‌ایستد! همان کمان گاندیوا، که آوای زه آن دشمنان را می‌ترساند، امروز از دستم می‌افتد! پوست — تمام بدن — می‌سوزد. ذهنم سرگشته می‌شود، یعنی حتی نمی‌توانم تشخیص دهم چه باید بکنم! در اینجا، در این میدان جنگ، حتی از ایستادن بر گردونه نیز ناتوان می‌شوم! گویی غش خواهم کرد و خواهم افتاد! در چنین جنگ مصیبت‌باری، حتی ایستادن در اینجا نیز گناه به نظر می‌رسد. **پیوند:** پس از توصیف هشت نشانه اندوه که در بدنش ظاهر شد در بیت پیشین، اَرجونا اکنون از منظر نشانه‌هایی که پیامدهای آینده را پیش‌بینی می‌کنند، نادرستی جنگیدن را بیان می‌کند.