**Κείμενο μετάφρασης:**
Εἶπεν Ἀρjουνας: Ὦ Κρίσνα, ἰδὼν τοῦτον τὸν σύλλογον τῶν συγγενῶν παρατεταγμένον εἰς μάχην, τὰ μέλη μου ἀδυνατοῦσιν, τὸ στόμα μου ξηραίνεται, τὸ σῶμά μου τρέμει, καὶ αἱ τρίχες μου ὀρθούνται. Τὸ τόξον Γανδίβα ἐκ τῆς χειρός μου ὀλισθαίνει, καὶ τὸ δέρμα μου καίεται. Ὁ νοῦς μου περιφέρεται, καὶ οὐδὲ ἑστάναι βέβαιος δύναμαι.
**Ἑρμηνεία:**
Ἡ προσφώνησις «ὦ Κρίσνα» ἦν σφόδρα ἀγαπητὴ τῷ Ἀρjουνᾳ. Αὕτη ἡ μορφὴ προσφωνήσεως ἐμφανίζεται ἐννέα φορὰς ἐν τῇ Γῇτῃ. Οὐδεμία ἄλλη προσφώνησις τοῦ Κυρίου Σρῒ Κρίσνα τόσον πολλάκις εὑρίσκεται. Ὁμοίως, τὸ ὄνομα «Πάρθα» ἦν σφόδρα ἀγαπητὸν τῷ Κυρίῳ διὰ τὸν Ἀρjουναν. Διὰ τοῦτο, ὁ Κύριος καὶ ὁ Ἀρjουνας ἐχρῶντο τούτοις τοῖς ὀνόμασιν ὁ ἕτερος πρὸς τὸν ἕτερον ἐν ταῖς ὁμιλίαις αὐτῶν, καὶ τοῦτο τὸ γεγονὸς ἦν εὐγνωστον καὶ ἐν τοῖς ἀνθρώποις. Ἀπὸ ταύτης τῆς ὄψεως, ὁ Σανjαyας μνημονεύει τὰ ὀνόματα «Κρίσνα» καὶ «Πάρθα» ἐν τῷ τέλει τῆς ΓῈτῃς: «Ὅπου ἐστὶν ὁ Κρίσνας, ὁ Κύριος τῆς Yόγᾶς, καὶ ὅπου ἐστὶν ὁ Πάρθας, ὁ χειριστὴς τοῦ τόξου» (18.78).
Ὁ Δhριταράστρας εἶχεν εἴπῃ πρότερον «samavetā yuyutsavaḥ» (συνηγμένοι, ἐπιθυμοῦντες μάχεσθαι), καὶ ἐνταῦθα ὁ Ἀρjουνας λέγει «yuyutsuṁ samupasthitam» (ἐπιθυμοῦντα μάχεσθαι, παρατεταγμένον)· πλὴν ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ ἐν ταῖς ὄψεσιν αὐτῶν. Κατὰ τὴν ὄψιν τοῦ Δhριταράστρα, οἱ Δουρjοντάνας καὶ οἱ λοιποί εἰσιν *υἱοί μου*, οἱ δὲ Yουντίστιρας καὶ οἱ λοιποὶ εἰσὶν υἱοὶ τοῦ Πάνδου — τοιαύτη ἐστὶν ἡ διάκρισις· διὰ τοῦτο, ὁ Δhριταράστρας ἐχρήσατο ἐκεῖ τοῖς ὅροις «māmakāḥ» (οἱ ἐμοί) καὶ «pāṇḍavāḥ» (οἱ τοῦ Πάνδου). Ἀλλὰ κατὰ τὴν ὄψιν τοῦ Ἀρjουνα, οὐκ ἔστι τοιαύτη διάκρισις· διὰ τοῦτο, ὁ Ἀρjουνας λέγει ἐνταῦθα «svajanam» (συγγενεῖς), ὅπερ περιλαμβάνει ἀνθρώπους ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν. Ἡ ἔννοια ἐστὶν ὅτι ὁ Δhριταράστρας ἔχει φόβον καὶ λύπην ἐκ τῆς προσδοκίας τῶν ἰδίων υἱῶν αὐτοῦ ἀποθνησκόντων ἐν τῷ πολέμῳ· ἀλλ’ ὁ Ἀρjουνας λυπεῖται ἐκ τῆς προσδοκίας συγγενῶν ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν ἀποθνησκόντων — ὅτι ἐξ ὁποιασδήποτε πλευρᾶς τις ἀποθάνῃ, ἔτι εἰσὶν ἡμέτεροι συγγενεῖς.
Μέχρι τοῦ νῦν, ἡ λέξις «dṛṣṭvā» (ἰδών) ἐμφανίσθη τρὶς: «dṛṣṭvā tu pāṇḍavānīkam» (1.2), «vyavasthitān dṛṣṭvā dhārtarāṣṭrān» (1.20), καὶ ἐνταῦθα «dṛṣṭvemaṁ svajanam» (1.28). Τὸ νόημα τούτων τῶν τριῶν ἐστιν ὅτι ἡ ὅρασις τοῦ Δουρjοντάνα ἔμεινε μιᾶς μόνον ἰδέας, τουτέστιν, τὸ πάθος τοῦ Δουρjοντάνα ἦν μόνον πολεμικόν· ἀλλ’ ἡ ὅρασις τοῦ Ἀρjουνα ἐγένετο διττῆς ἰδέας. Πρῶτον, ἰδὼν τοὺς υἱοὺς τοῦ Δhριταράστρα, ὁ Ἀρjουνας, πλήρης ἀνδρείας, ἀνίσταται αἴρων τὸ τόξον αὐτοῦ εἰς μάχην· καὶ νῦν, ἰδὼν τοὺς συγγενεῖς αὐτοῦ, καταλαμβάνεται ὑπὸ δειλίας, ἀποσχόμενος τοῦ πολέμου, καὶ τὸ τόξον πίπτει ἐκ τῆς χειρὸς αὐτοῦ.
«Τὰ μέλη μου ἀδυνατοῦσιν... ὁ νοῦς μου περιφέρεται» — Ἐν τῇ διανοίᾳ τοῦ Ἀρjουνα, ὑπάρχει ἀγωνία καὶ λύπη περὶ τῶν μελλόντων συνεπειῶν τοῦ πολέμου. Ἡ ἐπίδρασις ἐκείνης τῆς ἀγωνίας καὶ λύπης πίπτει ἐπὶ πᾶν τὸ σῶμα τοῦ Ἀρjουνα. Αὐτὴν τὴν ἐπίδρασιν ὁ Ἀρjουνας περιγράφει ἐν σαφέσι λόγοις: ἕκαστον μέλος τοῦ σώματός μου — χείρ, πούς, στόμα, κτλ. — ἀδυνατεῖ! Τὸ στόμα ξηραίνεται, ποιοῦν δυσχερῆ καὶ τὸ λαλῆσαι! Ὅλον τὸ σῶμα τρέμει! Πᾶσαι αἱ τρίχες ἐπὶ τοῦ σώματος ὀρθοῦνται, τουτέστιν, ὅλον τὸ σῶμα φρικᾷ! Αὐτὸ ἐκεῖνο τὸ τόξον Γανδίβα, οὗ ὁ ψόφος τῆς νευρᾶς ἐκφοβεῖ τοὺς ἐχθρούς, σήμερον πίπτει ἐκ τῆς χειρός μου! Τὸ δέρμα — ὅλον τὸ σῶμα — καίεται. Ὁ νοῦς μου ταράσσεται, τουτέστιν, οὐδὲ διακρίνω δύναμαι τί ὀφείλω ποιεῖν! Ἐνταῦθα, ἐν τούτῳ τῷ πολεμίῳ πεδίῳ, γίνομαι ἀδύνατος καὶ ἑστάναι ἐπὶ τοῦ ἅρματος! Ἔοικεν ὅτι λιποθυμήσω καὶ πεσοῦμαι! Ἐν τῷ τοιούτῳ συμφορικῷ πολέμῳ, καὶ τὸ ἑστάναι ἐνταῦθα φαίνεται ἁμάρτημα εἶναι.
**Σύνδεσμος:**
Περιγράψας τὰ ὀκτὼ σημεῖα τῆς λύπης ἐμφανιζόμενα ἐν τῷ σώματι αὐτοῦ ἐν τῇ προηγουμένῃ στίχῳ, ὁ Ἀρjουνας νῦν, ἀπὸ τῆς ὄψεως τῶν οἰωνῶν προμηνυόντων μελλούσας συνεπείας, δηλοῖ τὸ ἀπρεπὲς τοῦ πολεμεῖν.
★🔗
