**૨.૩૨.** "આ યુદ્ધ તમારી પાસે સ્વયંભૂ રીતે આવ્યું છે, તે સ્વર્ગનો ખુલ્લો દ્વાર પણ છે. હે પૃથાનંદન! જે ક્ષત્રિયોને આવું યુદ્ધ પ્રાપ્ત થાય છે, તેઓ અત્યંત ભાગ્યશાળી છે."
**ટીકા:** 'યદૃચ્છયા ચોપપન્નં સ્વર્ગદ્વારમપાવૃતમ્' — પાંડવો સાથે પાસા રમતાં દુર્યોધને એ શરત મૂકી હતી કે જો તેઓ હારે તો તેમને બાર વર્ષ વનવાસ અને એક વર્ષ અજ્ઞાતવાસ ભોગવવો પડશે. તેરમા વર્ષ પછી તેમને તેમનું રાજ્ય પાછું મળશે. પરંતુ જો અજ્ઞાતવાસ દરમિયાન તેઓ ઓળખાઈ જાય, તો તેમને ફરીથી બાર વર્ષ વનવાસ ભોગવવો પડશે. જુગાર હારી જવાથી, પાંડવોએ શરત મુજબ બાર વર્ષ વનવાસ અને એક વર્ષ અજ્ઞાતવાસ પૂરો કર્યો. તે પછી, જ્યારે તેમણે પોતાનું રાજ્ય માગ્યું, ત્યારે દુર્યોધને કહ્યું કે યુદ્ધ વિના તેઓ સોયની અણી જેટલી પણ જમીન નહીં આપે. દુર્યોધને આવું કહ્યા છતાં પણ પાંડવોની તરફથી શાંતિના પ્રસ્તાવ વારંવાર થયા, પરંતુ દુર્યોધને તેમની સાથે શાંતિ સ્વીકારી નહીં. તેથી, ભગવાન અર્જુનને કહે છે કે આ યુદ્ધ તમારી પાસે સ્વયંભૂ રીતે આવ્યું છે. એવા ધર્મયુદ્ધમાં, જે સ્વયંભૂ રીતે આવ્યું હોય, તેમાં વીરતાપૂર્વક લડતાં મૃત્યુ પામનાર ક્ષત્રિય વીર માટે સ્વર્ગનો દ્વાર ખુલ્લો જ રહે છે. 'સુખિનઃ ક્ષત્રિયાઃ પાર્થ લભન્તે યુદ્ધમીદૃશમ્' — જે ક્ષત્રિયોને આવું ધર્મયુદ્ધ પ્રાપ્ત થાય છે, તેઓ અત્યંત ભાગ્યશાળી છે. અહીં, તેમને 'સુખી' કહેવાનો અર્થ એ છે કે પોતાનો ધર્મ પાળવામાં જે સુખ છે, તે સાંસારિક ભોગવિલાસમાં મળતું નથી. પશુ-પક્ષીઓ પણ સાંસારિક ભોગોનું સુખ અનુભવે છે. તેથી, જેને પોતાનો ધર્મ પાળવાનો અવસર પ્રાપ્ત થયો છે, તેને અત્યંત ભાગ્યશાળી ગણવો જોઈએ.
**અનુસંધાન:** આગામી ચાર શ્લોકોમાં, યુદ્ધ ન કરવાના પરિણામો વર્ણવાયા છે.
★🔗
