ഹേ പാർഥ! തനിയേ ലഭിക്കുകയും സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള തുറന്ന വാതിലായിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഇത്തരം യുദ്ധം ഭാഗ്യവാന്മാരായ ക്ഷത്രിയർക്ക് മാത്രമേ ലഭിക്കൂ.

പദാർത്ഥങ്ങൾ: യദൃച്ഛയാ - താനേ വന്ന, ച - ഉം, ഉപപന്നം - ലഭിച്ച, സ്വർഗ്ഗദ്വാരം - സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ വാതിൽ, അപാവൃതം - തുറന്നിട്ട, സുഖിനഃ - ഭാഗ്യവാന്മാർ, ക്ഷത്രിയാഃ - ക്ഷത്രിയർ, പാർത്ഥ - ഹേ അർജ്ജുനാ, ലഭന്തേ - ലഭിക്കുന്നു, യുദ്ധം - യുദ്ധം, ഈദൃശം - ഇങ്ങനെയുള്ള. സ്വാമി ശിവാനന്ദന്റെ വ്യാഖ്യാനം: ഒരു ക്ഷത്രിയൻ ധർമ്മത്തിനുവേണ്ടി യുദ്ധക്കളത്തിൽ മരിച്ചാൽ അവൻ ഉടൻതന്നെ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തുമെന്ന് ശാസ്ത്രങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.

**2.32.** "തനിയേ വന്നുചേർന്ന ഈ യുദ്ധം സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള തുറന്ന വാതിലും ആകുന്നു. പൃഥാപുത്രാ, ഇങ്ങനെയുള്ള യുദ്ധം ലഭിക്കുന്ന ക്ഷത്രിയർ ഏറ്റവും ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്." **വ്യാഖ്യാനം:** 'യദൃച്ഛയാ ചോപപന്നം സ്വർഗ്ദ്വാരമപാവൃതം' എന്നതിന്റെ അർത്ഥം—പാണ്ഡവരോടു ചൂതാടുമ്പോൾ ദുര്യോധനൻ നിബന്ധന വച്ചത്, അവർ തോൽക്കുന്ന പക്ഷം പന്ത്രണ്ടുവർഷം കാട്ടിൽ വാസവും ഒരുവർഷം അജ്ഞാതവാസവും അനുഷ്ഠിക്കണമെന്നായിരുന്നു. പതിമൂന്നാം വർഷം കഴിഞ്ഞാൽ അവർക്ക് രാജ്യം തിരികെ കിട്ടും. എന്നാൽ അജ്ഞാതവാസകാലത്ത് അവർ കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടാൽ, വീണ്ടും പന്ത്രണ്ടുവർഷം കാട്ടിൽ താമസിക്കേണ്ടിവരും. ചൂതിൽ തോറ്റ പാണ്ഡവർ ഈ നിബന്ധന പ്രകാരം പന്ത്രണ്ടുവർഷം വനവാസവും ഒരുവർഷം അജ്ഞാതവാസവും പൂർത്തിയാക്കി. അതിനുശേഷം അവർ രാജ്യം ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ, ദുര്യോധനൻ ഒരു സൂചിമുനയുടെ അളവു നിലം പോലും യുദ്ധമില്ലാതെ തരില്ലെന്നു പറഞ്ഞു. ദുര്യോധനൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടും പാണ്ഡവരുടെ വശത്തുനിന്ന് ശാന്തി പ്രബന്ധങ്ങൾ ആവർത്തിച്ചുകൊണ്ട് അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു, എന്നാൽ ദുര്യോധനൻ അവരോട് ശാന്തി സ്വീകരിച്ചില്ല. അതിനാൽ, ഭഗവാൻ അർജ്ജുനനോട് ഈ യുദ്ധം നിനക്ക് തനിയേ വന്നുചേർന്നതാണെന്ന് പറയുന്നു. ഇപ്രകാരം തനിയേ വന്നുചേർന്ന ധർമ്മയുദ്ധത്തിൽ വീര്യത്തോടെ പൊരുതി മരിക്കുന്ന ഒരു ക്ഷത്രിയ വീരന് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള വാതിൽ തുറന്നിരിക്കുന്നു. 'സുഖിനഃ ക്ഷത്രിയാഃ പാർഥ ലഭന്തേ യുദ്ധമീദൃശം'—ഇങ്ങനെയുള്ള ധർമ്മയുദ്ധം ലഭിക്കുന്ന ക്ഷത്രിയർ ഏറ്റവും ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്. ഇവിടെ 'ഭാഗ്യവാന്മാർ' എന്നു വിളിക്കുന്നതിന്റെ അർത്ഥം, തന്റെ കർത്തവ്യം ചെയ്യുന്നതിൽ അന്തർഭവിച്ചിരിക്കുന്ന സുഖം ലൗകിക സുഖഭോഗങ്ങളിൽ കാണാനില്ല എന്നതാണ്. പ്രാണികൾക്കും പക്ഷികൾക്കും ലൗകിക ഭോഗസുഖം അനുഭവിക്കാനുണ്ട്. അതിനാൽ, തന്റെ ധർമ്മം ചെയ്യാനുള്ള അവസരം ലഭിക്കുന്നവർ അത്യന്തം ഭാഗ്യശാലികളായി കരുതപ്പെടണം. **അനുബന്ധം:** അടുത്ത നാലു ശ്ലോകങ്ങളിൽ പൊരുതാതിരിക്കുന്നതിന്റെ പരിണതഫലങ്ങൾ വിവരിക്കുന്നു.