**୨.୩୨.** "ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ତୁମ ପାଖକୁ ସ୍ୱୟଂ ଆସିଛି, ଏହା ସ୍ୱର୍ଗର ଖୋଲା ଦ୍ୱାର ସଦୃଶ। ହେ ପୃଥାନନ୍ଦନ, ଯେଉଁ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଏଭଳି ଯୁଦ୍ଧ ପାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ଅତି ଭାଗ୍ୟବାନ୍।"
**ଟୀକା:** ଏଠାରେ 'ଯଦୃଚ୍ଛୟା ଚୋପପନ୍ନଂ ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାରମପାବୃତମ୍' ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି— ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସହିତ ପାଶା ଖେଳିବା ସମୟରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଏହି ଚୁକ୍ତି କରିଥିଲେ ଯେ, ଯଦି ପାଣ୍ଡବମାନେ ହାରିବେ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ବନବାସରେ ବାର ବର୍ଷ ଓ ଅଜ୍ଞାତବାସରେ ଏକ ବର୍ଷ କଟାଇବାକୁ ପଡିବ। ତ୍ରୟୋଦଶ ବର୍ଷ ପରେ ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ଫେରି ପାଇବେ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଅଜ୍ଞାତବାସର ବର୍ଷରେ ସେମାନେ ଚିହ୍ନା ପଡିଯାଆନ୍ତି, ତେବେ ଆଉ ବାର ବର୍ଷ ବନବାସ ଭୋଗ କରିବାକୁ ପଡିବ। ପାଶା ଖେଳରେ ପରାଜିତ ହୋଇ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଚୁକ୍ତି ଅନୁସାରେ ବାର ବର୍ଷ ବନବାସ ଓ ଏକ ବର୍ଷ ଅଜ୍ଞାତବାସ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ। ତା'ପରେ ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ମାଗିଲେ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କହିଲେ ଯେ ଯୁଦ୍ଧ ବିନା ସୁଚିର ଅଗ୍ରଭାଗ ପରିମିତ ମାଟି ସୁଦ୍ଧା ସେ ଦେବେ ନାହିଁ। ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଏହା କହିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ପାଣ୍ଡବ ପକ୍ଷରୁ ବାରମ୍ବାର ଶାନ୍ତି ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଣାଗଲା, କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନ କଲେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଭଗବାନ୍ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ତୁମ ପାଖକୁ ସ୍ୱୟଂ ଆସିଛି। ଯେଉଁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବୀର ଏଭଳି ଆପଣା ଆସିଥିବା ଧର୍ମଯୁଦ୍ଧରେ ବୀରତ୍ୱର ସହିତ ଲଢି ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗର ଦ୍ୱାର ସର୍ବଦା ଖୋଲା ରହିଥାଏ। 'ସୁଖିନଃ କ୍ଷତ୍ରିୟାଃ ପାର୍ଥ ଲଭନ୍ତେ ୟୁଦ୍ଧମୀଦୃଶମ୍'— ଯେଉଁ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଏଭଳି ଏକ ଧର୍ମଯୁଦ୍ଧ ପାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ଅତି ଭାଗ୍ୟବାନ୍। ଏଠାରେ ସେମାନଙ୍କୁ 'ସୁଖୀ' ବୋଲି କହିବାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନରେ ଯେଉଁ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ, ତାହା ସାଂସାରିକ ସୁଖଭୋଗରେ ମିଳେ ନାହିଁ। ପଶୁ-ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସାଂସାରିକ ଭୋଗର ସୁଖ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ତେଣୁ ଯେଉଁମାନେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନର ସୁଯୋଗ ପାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ଅତି ଧନ୍ୟ ବୋଲି ବିବେଚିତ ହୁଅନ୍ତି।
**ସଂଯୋଜନୀ:** ପରବର୍ତ୍ତୀ ଚାରି ଶ୍ଲୋକରେ ଯୁଦ୍ଧ ନ କରିବାର ପରିଣାମ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
★🔗