អវយវៈរបស់ខ្ញុំកំពុងចុះខ្សោយ មាត់របស់ខ្ញុំកំពុងស្ងួត តួខ្លួនរបស់ខ្ញុំកំពុងញ័រ និងសក់លើខ្លួនកំពុងឈរ។

កាព្យ ១.២៩៖ អរជុនបានពោលថា 'ឱ គ្រឹស្នា! អវយវៈរបស់ខ្ញុំអស់កម្លាំង មាត់របស់ខ្ញុំស្ងួត រាងកាយរបស់ខ្ញុំញ័រ ហើយរោមរបស់ខ្ញុំក៏បះឡើង។' អត្ថន័យពាក្យ៖ ស៊ីទន្តិ - អស់កម្លាំង; មម - របស់ខ្ញុំ; គាត្រាណិ - អវយវៈ; មុខម - មាត់; ច - និង; បរិសុស្យតិ - ស្ងួត; វេបថុះ - ញ័រ; ច - និង; ស្រីរេ - ក្នុងរាងកាយ; មេ - របស់ខ្ញុំ; រោមហរ្សះ - រោមបះ; ច - និង; ជាយតេ - កើតឡើង។

"ឃើញពូជពង្សទាំងនេះ ឱក្រិណា ដែលរៀបចំខ្លួន ឆ្អែតឆ្អន់នឹងសង្គ្រាម..." – ពាក្យថា 'ក្រិណា' នេះ អជុនស្នេហាណាស់។ ការហៅព្រះនាមថា 'ក្រិណា' នេះ លេចឡើង ៩ ដងក្នុងគីតា។ គ្មានពាក្យហៅព្រះអាទិទេពព្រះនាមស្រីក្រិណាផ្សេងទៀត ដែលលេចឡើងច្រើនដងដូច្នេះឡើយ។ ស្រដៀងគ្នានេះដែរ ពាក្យថា 'បាថា' នេះ ព្រះអាទិទេពស្នេហាណាស់សម្រាប់អជុន។ ហេតុនេះ ព្រះអាទិទេព និងអជុន បានប្រើពាក្យទាំងនេះក្នុងការសន្ទនារវាងគ្នា ហើយការពិតនេះក៏ត្រូវបានគេស្គាល់ច្បាស់ក្នុងចំណោមមនុស្សទូទៅដែរ។ ពីទស្សនៈនេះ សញ្ជ័យបានលើកយកពាក្យ 'ក្រិណា' និង 'បាថា' មករៀបរាប់នៅចុងគីតា៖ "ទីណាដែលមានក្រិណា ជាម្ចាស់យោគ និងទីណាដែលមានបាថា អ្នកកាន់ធ្នូ..." (១៨.៧៨)។ ពីមុន ធរិតរាស្ត្របានពោលថា "ប្រមូលផ្តុំគ្នា ចង់ប្រយុទ្ធ" ហើយនៅទីនេះ អជុនក៏ពោលថា "ឆ្អែតឆ្អន់នឹងសង្គ្រាម រៀបចំខ្លួន" ដែរ; ប៉ុន្តែ មានភាពខុសគ្នាយ៉ាងខ្លាំងក្នុងទស្សនៈរបស់ពួកគេទាំងពីរ។ ក្នុងទស្សនៈរបស់ធរិតរាស្ត្រ ទុយោធនជាដើម គឺជាកូន *របស់ខ្ញុំ* ហើយយុធិស្ឋិរជាដើម គឺជាកូនរបស់បណ្ឌុ – នេះជាភាពខុសគ្នា; ហេតុនេះ ធរិតរាស្ត្របានប្រើពាក្យថា 'កូនរបស់ខ្ញុំ' និង 'កូនរបស់បណ្ឌុ' នៅទីនោះ។ ប៉ុន្តែ ក្នុងទស្សនៈរបស់អជុន គ្មានភាពខុសគ្នាបែបនោះទេ; ហេតុនេះ អជុនពោលថា 'ពូជពង្ស' នៅទីនេះ ដែលរួមបញ្ចូលមនុស្សទាំងពីរខាង។ សេចក្តីបញ្ជាក់គឺថា ធរិតរាស្ត្រមានភាពភ័យខ្លាច និងទុក្ខព្រួយ ដោយសារការព្រួយបារម្ភពីកូនរបស់ខ្លួននឹងស្លាប់ក្នុងសង្គ្រាម; ប៉ុន្តែ អជុនកំពុងព្រួយទុក្ខដោយសារការព្រួយបារម្ភថា សាច់ញាតិទាំងពីរខាងនឹងស្លាប់ – ថាខាងណាក៏ដោយ អ្នកណាស្លាប់ ពួកគេនៅតែជាពូជពង្សរបស់យើង។ រហូតមកដល់ពេលនេះ ពាក្យថា 'ឃើញ' បានលេចឡើងបីដង៖ "បានឃើញកងទ័ពរបស់បណ្ឌព..." (១.២) "បានឃើញកូនរបស់ធរិតរាស្ត្ររៀបចំខ្លួន..." (១.២០) និងនៅទីនេះ "ឃើញពូជពង្សទាំងនេះ..." (១.២៨)។ សេចក្តីនៃបីពាក្យនេះគឺថា ការឃើញរបស់ទុយោធននៅតែមានលក្ខណៈតែមួយគត់ គឺថា អារម្មណ៍របស់ទុយោធនគឺសង្គ្រាមតែប៉ុណ្ណោះ; ប៉ុន្តែ ការឃើញរបស់អជុនបានក្លាយទៅជាពីរយ៉ាង។ ទីមួយ ឃើញកូនរបស់ធរិតរាស្ត្រ អជុន ដែលពេញដោយសេចក្តីក្លាហាន ក្រោកឈរឡើងដើម្បីសង្គ្រាម ដោយលើកធ្នូឡើង; ហើយឥឡូវនេះ ឃើញពូជពង្សរបស់ខ្លួន គាត់កំពុងត្រូវបានគ្របដណ្តប់ដោយភាពអៀនខ្មាស ឈប់ពីសង្គ្រាម ហើយធ្នូកំពុងធ្លាក់ពីដៃរបស់គាត់។ "អវយវៈទាំងឡាយរបស់ខ្ញុំកំពុងរលាយ... ហើយចិត្តរបស់ខ្ញុំហាក់ដូចជាកំពុងវិលវល់" – ក្នុងចិត្តរបស់អជុន ការព្រួយបារម្ភ និងទុក្ខព្រួយកំពុងកើតឡើងចំពោះផលវិបាកនាពេលអនាគតនៃសង្គ្រាម។ ផលប៉ះពាល់នៃការព្រួយបារម្ភ និងទុក្ខព្រួយនោះ កំពុងធ្លាក់លើរាងកាយទាំងមូលរបស់អជុន។ ផលប៉ះពាល់នោះហើយ ដែលអជុនកំពុងពណ៌នាជាពាក្យច្បាស់លាស់៖ អវយវៈនីមួយៗនៃរាងកាយខ្ញុំ – ដៃ ជើង មុខ ជាដើម – កំពុងក្លាយទៅជាខ្សោយ! មាត់កំពុងស្ងួត ធ្វើឲ្យពិបាកនិយាយសូម្បីតែពាក្យ! រាងកាយទាំងមូលកំពុងញ័រ! រោមទាំងអស់នៅលើរាងកាយកំពុងឈរដើរ មានន័យថា រាងកាយទាំងមូលកំពុងស្លុង! ធ្នូគាន់ទីវ៉ា ដែលសត្រូវភ័យខ្លាចពីសម្លេងខ្សែរបស់វា ធ្នូគាន់ទីវ៉ានោះឯង ថ្ងៃនេះកំពុងធ្លាក់ពីដៃខ្ញុំ។ មានអារម្មណ៍ក្តៅឆេះនៅលើស្បែក ពាសពេញរាងកាយ។ ចិត្តរបស់ខ្ញុំកំពុងវង្វេង មានន័យថា ខ្ញុំមិនអាចស្វែងយល់ថាតើខ្ញុំគួរធ្វើអ្វីទេ! នៅទីនេះ ក្នុងសមរភូមិនេះ ខ្ញុំកំពុងក្លាយទៅជាមិនអាចឈរលើរថយន្តសូម្បីតែបាន! ហាក់ដូចជាខ្ញុំនឹងដួលចុះដោយអស់ស្មារតី! ក្នុងសង្គ្រាមដ៏វិនាសកម្មបែបនេះ សូម្បីតែការឈរនៅទីនេះក៏ហាក់ដូចជាបាបកម្មដែរ។ **សម្ពន្ធភាព៖** ក្រោយពីបានពណ៌នាអំពីសញ្ញាទុក្ខទាំងប្រាំបីនៅក្នុងរាងកាយរបស់ខ្លួនក្នុងខគម្ពីរមុន អជុនឥឡូវនេះ ពីទស្សនៈនៃហេតុអាកាស (សញ្ញាព្យញ្ជន៍) ដែលបង្ហាញពីផលវិបាកនាពេលអនាគត បានពោលអំពីភាពមិនសមហេតុផលនៃការធ្វើសង្គ្រាម។