**2.49.** Działanie podjęte z pragnieniem jest o wiele niższe od jogi mądrości (równowagi). Przeto, o Dhananjało, schroń się w mądrości (równowadze); godni pożałowania są zaiste ci, których motywują owoce działania.
**Komentarz:** "Działanie jest o wiele niższe od jogi mądrości" – Wykonywanie działania z pragnieniem owoców jest niezmiernie niższe w porównaniu z jogą mądrości, czyli równowagą. Przyczyną jest to, że same działania podlegają stwarzaniu i niszczeniu, a owoce tych działań podlegają zjednoczeniu i rozłączeniu. Jednakże joga (równowaga) jest wieczna; nigdy nie dochodzi do oddzielenia od niej. Nie ma w niej skrzywienia. Dlatego działanie z pragnieniem jest niezmiernie niższe w porównaniu z równowagą. Równowaga jest najlepsza pośród wszystkich działań. Bez równowagi istoty jedynie wciąż wykonują działania i, jako konsekwencję tych działań, wciąż się rodzą i umierają, cierpiąc smutek. Przyczyną jest to, że bez równowagi działania pozbawione są mocy wyzwalającej. Równowaga w działaniu jest biegłością. Jeśli nie ma równowagi w działaniach, wówczas powstanie egoizm i poczucie posiadania w stosunku do ciała, a posiadanie egoizmu i poczucia posiadania ciała jest intelektem zwierzęcym. W Bhagawacie Śukadewadźi powiedział do króla Parikszita: "O Królu, porzuć ten zwierzęcy intelekt, że 'ja umrę'." Implikacja słowa "o wiele" jest taka, że tak jak światło i ciemność nigdy nie mogą być równe, podobnie joga mądrości i działanie z pragnieniem nigdy nie mogą być równe. Istnieje wielka różnica między nimi, jak między dniem a nocą. Przyczyną jest to, że joga mądrości prowadzi do osiągnięcia Najwyższego Ja, podczas gdy działanie z pragnieniem prowadzi do narodzin i śmierci.
"Schroń się w mądrości" – Schroń się w mądrości (równowadze). Nieustanne przebywanie w równowadze jest schronieniem się w niej. Tylko przebywając w równowadze doświadczysz swego ugruntowanego stanu we własnej prawdziwej naturze.
"Godni pożałowania są ci, których motywują owoce" – Bycie motywowanym przez owoce działań jest niezmiernie godne pożałowania. Utożsamianie siebie z działaniami, owocami działań, środkami do działania i narzędziami takimi jak ciało – oto stawanie się motywowanym przez owoce działania. Dlatego w wersecie czterdziestym siódmym Pan zakazał stawania się motywowanym przez owoce działania, mówiąc: "Nie bądź motywowany owocami działania."
Działanie i owoc działania są odrębnymi kategoriami, a ta wieczna zasada, która jest pozbawiona obu, jest odrębną kategorią. Jakie większe nieszczęście mogłoby być niż ta wieczna zasada stająca się zależną od nie-wiecznego owocu działania?
**Związek:** Poprzedni werset mówił o schronieniu się w tej mądrości; teraz następne wersety opisują owoc schronienia się w tej samej mądrości.
★🔗
