Bhagawadgita

Sanjaya rzekł — Tak oto, do Ardżuny, który był ogarnięty współczuciem i przygnębieniem, z oczami pełnymi łez i wzburzony, Madhusudana wypowiedział te słowa.

Błogosławiony Pan rzekł: O Arjuno! Skąd w tej trudnej sytuacji wzięła się w tobie ta słabość? Nie jest godna szlachetnego człowieka, przeszkadza w osiągnięciu nieba i przynosi hańbę.

O Partho, nie poddawaj się niemocy, nie przystoi ci to. Porzuć tę nikczemną słabość serca i powstań, o dręczycielu wrogów!

Ardżuna rzekł — O Madhusudana! Jakżeż mam walczyć na polu bitwy strzałami przeciwko Bhishmie i Dronie? O Arisudana, obaj są godni czci.

Lepiej jest przyjmować jałmużnę w tym świecie, niż zabijać tych szlachetnych nauczycieli. Gdyż jeśli ich zabiję, w tym świecie będę się cieszył uciechami bogactwa i pragnień splamionymi ich krwią.

Nie wiemy, co jest dla nas lepsze — czy mamy ich pokonać, czy oni mają pokonać nas. Ci, których zabici nawet nie chcemy żyć, synowie Dhritarasztry, stoją przed nami, by walczyć.

Moja natura jest zraniona przez skazę litości, mój umysł jest zmieszany co do obowiązku. Pytam Cię: Powiedz mi stanowczo, co jest dla mnie dobre. Jestem twoim uczniem. Poucz mnie, który uciekłem się do ciebie.

Nawet gdybym osiągnął kwitnące i niezwyciężone królestwo na ziemi lub panowanie nad bogami, nie widzę, by to usunęło ten żal, który pali moje zmysły.

Sanjaya rzekł — Tak oto Gudakesha Parantapa Arjuna, przemówiwszy do Hrishikeshy, rzekł do Govindy: 'Nie będę walczył,' i zamilkł.

O Bharato! Pośrod obu armii, do tego Arjuny pogrążonego w smutku, Hriszikesza, jak gdyby z uśmiechem, wypowiedział te słowa.

Błogosławiony Pan rzekł: Opłakujesz tych, których nie powinieneś opłakiwać, a jednak wypowiadasz słowa mądrości. Lecz mędrcy nie opłakują ani żywych, ani umarłych.

Zaprawdę, Ja nigdy nie byłem nieistniejący, ty nigdy nie byłeś nieistniejący, ci królowie nigdy nie byli nieistniejący; i w przyszłości również my wszyscy nigdy nie przestaniemy istnieć.

Jak w tym ciele ucieleśniona dusza przechodzi dzieciństwo, młodość i starość, tak samo przechodzi do innego ciała; mężny człowiek nie smuci się tym.

O synu Kunti! Kontakty zmysłów z przedmiotami, które powodują gorąco i zimno, przyjemność i ból, mają początek i koniec; są nietrwałe; znoś je dzielnie, o Ardżuno.

O najlepszy z ludzi! Mężny człowiek, którego te (przyjemność i ból) nie mogą zaniepokoić, który pozostaje równy w radości i cierpieniu, ten nadaje się do osiągnięcia nieśmiertelności.

Nierzeczywiste nie ma istnienia; rzeczywiste nie ma nieistnienia. Prawdę o obu ujrzeli widzący prawdę.

Wiedz, że to jest niezniszczalne, przez co wszystko to jest przeniknięte. Nikt nie może spowodować zniszczenia Tego, Niezniszczalnego.

Te ciała ucieleśnionej Duszy, która jest wieczna, niezniszczalna i niezmierzona, mówi się, że mają koniec. Dlatego walcz, o Arjuno.

Ten, kto uważa Jaźń za zabójcę, i ten, kto uważa, że została zabita, obaj nie rozumieją. Ona nie zabija ani nie jest zabijana.

Nie rodzi się i nigdy nie umiera; po zaistnieniu nie przestaje istnieć; nie narodzony, wieczny, niezmienny i prastary, nie ginie, gdy ciało ginie.

O Partha! Ten, kto zna to Jaźń jako niezniszczalną, wieczną i niezmienną, jak może kazać zabijać lub zabijać kogokolwiek?

Jak człowiek zrzuca zużyte szaty i przywdziewa nowe, tak i ucieleśniona jaźń porzuca zużyte ciała i wkracza w nowe.

Broń Go nie przecina, ogień Go nie spala, woda Go nie moczy, a wiatr Go nie wysusza.

To Jaźń jest nieprzecinana, niepalna, niezmaczalna i nieosuszalna. Jest wieczna, wszechprzenikająca, stabilna, nieruchoma i odwieczna.

To Jaźń jest nazywana nieujawnioną, niepojętą i niezmienną. Dlatego, znając ją taką, nie powinieneś się smucić.

Nawet jeśli uważasz, że jaźń jest wiecznie rodzona i wiecznie umierająca, o wielkoramienny, nie powinieneś tak się smucić.

Zaprawdę, śmierć jest pewna dla narodzonego, a narodziny są pewne dla umarłego; zatem nad tą nieuchronną sprawą nie powinieneś się smucić.

O Bharata! Wszystkie istoty na początku są nieujawnione, w środku ujawnione, a na końcu znów nieujawnione. Po co więc w tym smutek?

Ktoś widzi To jako cud; inny mówi o Tym jako o cudzie; jeszcze inny słyszy o Tym jako o cudzie; lecz choć usłyszał, nikt tego nie pojmuje.

O Bharato! Ta Dusza zamieszkująca ciało jest wieczna i niezniszczalna w każdym istnieniu. Przeto nie powinieneś opłakiwać żadnej istoty.

Patrząc także na swą własną dharmę, nie powinieneś się chwiać, albowiem dla Kszatrji nie ma innego obowiązku lepszego niż sprawiedliwa wojna.

O Arjuna! Taka bitwa, która przychodzi sama z siebie jak otwarta brama do nieba, jest dostępna tylko dla szczęśliwych Kszatrijów.

Jeśli nie stoczysz tej sprawiedliwej wojny, porzucając swój obowiązek i sławę, popadniesz w grzech.

Ludzie będą również opowiadać o twej nieśmiertelnej hańbie; a dla człowieka honorowego hańba jest gorsza niż śmierć.

Wielcy wojownicy rydwanów pomyślą, że wycofałeś się z bitwy ze strachu; i będziesz lekceważony przez tych, którzy cię wysoko cenili.

Twoi wrogowie wypowiedzą wiele obelżywych słów, oczerniając twoją moc. Cóż może być boleśniejszego niż to?

Zabity, osiągniesz niebo; zwycięski, będziesz cieszył się ziemią; dlatego powstań, o synu Kunti, z postanowieniem walki.

Uczyniwszy równymi przyjemność i ból, zysk i stratę, zwycięstwo i porażkę, przystąp do walki; w ten sposób nie zaciągniesz grzechu.

O Arjuno! Oto mądrość dotycząca Sankhji, która ci została wyłożona. Teraz wysłuchaj mądrości dotyczącej Jogi, wyposażony w którą porzucisz więzy działania.

W tym nie ma straty wysiłku, ani nie ma żadnej szkody (powstania przeciwnych skutków lub przekroczenia). Nawet odrobina tej wiedzy (nawet odrobina praktyki tej Jogi) chroni przed wielkim lękiem.

O radości Kuru! W tej sprawie istnieje tylko jedno zdecydowane postanowienie; myśli niezdecydowanych są rozgałęzione i niekończące się.

O Partha! Nierozważni, przywiązani do sporów Wed, wypowiadają kwieciste mowy, twierdząc, że nie ma nic wyższego niż to (niebo).

Pełni pragnień, uznający niebo za najwyższy cel, opisują oni różne metody przepełnione szczególnymi działaniami dla osiągnięcia przyjemności i władzy, które w rzeczywistości przynoszą jedynie owoc karmy w postaci ponownych narodzin.

Dla tych, którzy są przywiązani do przyjemności i władzy, których umysły zostały tym porwane, niezłomna mądrość dla samadhi nie powstaje.

O Arjunie! Wedy dotyczą trzech atrybutów natury. Bądź ponad te trzy atrybuty. Uwolnij się od par przeciwieństw, trwaj zawsze w jakości dobra (sattwa), wolny od myśli o zdobywaniu i zachowywaniu, i utwierdź się w Jaźni.

Jak mały staw nie jest potrzebny, gdy woda jest obfita wszędzie, tak wszystkie Wedy nie są potrzebne dla bramina, który poznał Jaźń.

Twoim prawem jest tylko działanie, nigdy jego owoce. Nie bądź przyczyną owoców działania i nie przywiązuj się do bezczynności.

O Ardżuno, wykonuj czyny będąc ugruntowanym w Jodze, porzucając przywiązanie i zachowując równowagę w sukcesie i porażce. Równowaga umysłu nazywana jest Jogą.

O Arjuno! W porównaniu z jogą mądrości, działanie (motywowane pragnieniem) jest o wiele niższe. Przeto szukaj schronienia w mądrości; nędzni są ci, których motywem jest owoc.

Ten, kto posiada zrównoważoną mądrość, porzuca zarówno dobre, jak i złe uczynki w tym życiu. Przeto oddaj się Jodze. Joga jest zręcznością w działaniu.

Mędrcy, obdarzeni wiedzą, porzuciwszy owoce swych działań i uwolnieni z kajdan narodzin, udają się do miejsca wolnego od wszelkiego zła.

Gdy twój intelekt przekroczy bagno złudzenia, wtedy osiągniesz obojętność (vairagya) wobec tego, co zostało usłyszane i co ma być usłyszane.

Gdy twój intelekt, zmącony sprzecznościami pism świętych, stanie się niewzruszony i utwierdzony w Jaźni, wtedy osiągniesz Jogę.

Ardżuna rzekł — O Keszawie! Jaki jest opis człowieka o ugruntowanej mądrości, pogrążonego w stanie samadhi? Jak mówi, jak siedzi, jak chodzi człowiek o ugruntowanej mądrości?

Błogosławiony Pan powiedział: O Partha! Gdy człowiek całkowicie porzuca wszystkie pragnienia obecne w umyśle i zadowala się w Jaźni przez Jaźń, wówczas nazywa się go człowiekiem o ugruntowanej mądrości.

Ten, czyj umysł nie jest wstrząśnięty przeciwnościami, kto nie pożąda przyjemności i jest wolny od przywiązania, strachu oraz gniewu, nazywany jest mędrcem o niezachwianej mądrości.

Ten, kto jest wolny od przywiązania wszędzie, spotykając się z czymś dobrym lub złym, nie raduje się ani nie nienawidzi, jego mądrość jest ugruntowana.

Gdy, jak żółw, który ze wszystkich stron chowa swoje kończyny, on powściąga swoje zmysły od przedmiotów zmysłowych, wtedy jego mądrość staje się stała.

Przedmioty zmysłów odchodzą od powstrzymującego się, ale pragnienie pozostaje. Ujrzawszy Najwyższego, nawet to pragnienie znika.

O Synu Kunti! Niespokojne zmysły gwałtownie porywają umysł mędrca, nawet gdy ten się stara (je opanować).

Po opanowaniu wszystkich zmysłów, niech siedzi mocno, skupiony na Mnie. Mądrość tego, czyje zmysły są pod kontrolą, jest ugruntowana.

Gdy człowiek rozmyśla o przedmiotach zmysłów, rodzi się przywiązanie do nich; z przywiązania rodzi się pragnienie; z pragnienia rodzi się gniew.

Z gniewu powstaje złudzenie; ze złudzenia utrata pamięci; z utraty pamięci zniszczenie rozróżnienia; ze zniszczenia rozróżnienia ginie.

Lecz człowiek opanowany, poruszający się wśród przedmiotów z powściągniętymi zmysłami i wolny od przywiązania i awersji, osiąga spokój.

Gdy osiąga się wewnętrzny spokój, wszelkie cierpienia znikają; albowiem intelekt osoby o spokojnym umyśle szybko staje się stały.

Człowiek nieopanowany nie posiada wiedzy o Jaźni, nieopanowany nie ma zdolności medytacji, niemeditujący nie ma spokoju, a bez spokoju, gdzie jest szczęście?

Gdy zmysły wędrują pośród przedmiotów, zmysł, za którym podąża umysł, porywa jego mądrość, jak wiatr znosi łódź po wodzie.

Dlatego, o potnoręki Arjunie, jego wiedza jest stała u tego, czyje zmysły są całkowicie powściągnięte od przedmiotów zmysłowych.

To, co jest nocą dla wszystkich istot, w tym człowiek opanowany czuwa; gdzie wszystkie istoty czuwają, tam jest noc dla mędrca, który widzi.

Jak wody wpadają do oceanu, który wypełniony ze wszystkich stron pozostaje nieruchomy, tak wszystkie pragnienia wchodzą w takiego człowieka; on osiąga pokój, nie ten, który jest pełen pragnień.

Człowiek, który, porzuciwszy wszystkie pragnienia, porusza się bez tęsknoty, bez poczucia posiadania i bez egoizmu, osiąga pokój.

O Partho! Oto stan brahmiczny. Osiągając go, człowiek nie błądzi. Utrwaliwszy się w nim nawet w chwili śmierci, osiąga jedność z Brahmanem.