2.58. Jak żółw zewsząd chowa swe kończyny, tak ten Karmajogi, gdy całkowicie odciąga zmysły od ich przedmiotów, jego mądrość staje się niewzruszenie ugruntowana.
Komentarz: Celem podania tu przykładu żółwia jest to, że gdy żółw się porusza, widocznych jest jego sześć kończyn – cztery nogi, jeden ogon i jedna głowa. Lecz gdy chowa swoje kończyny, widoczny jest tylko jego grzbiet. Podobnie Sthitapradźnia (ten o ugruntowanej mądrości) odciąga te sześć – pięć zmysłów i umysł – od ich odpowiednich przedmiotów. Jeśli pozostaje choćby najmniejsze mentalne powiązanie ze zmysłami i ich przedmiotami, nie jest on Sthitapradźnią.
Użycie czasownika 'odciąga' oznacza tutaj, że Sthitapradźnia całkowicie cofa zmysły od ich przedmiotów; to znaczy, że nawet nie kontempluje tych przedmiotów swym umysłem.
W tym wersecie podane jest słowo 'gdy', ale nie podano słowa 'wtedy'. Chociaż zgodnie z zasadą 'słowa «gdy» i «wtedy» mają stały związek', gdziekolwiek pojawia się 'gdy', rozumie się, że 'wtedy' jest domyślnie zawarte. Jednak nieużycie tu słowa 'wtedy' ma głębokie znaczenie: doświadczenie samooczywistej Rzeczywistości, które następuje po całkowitym odciągnięciu zmysłów od ich przedmiotów, nie podlega czasowi, ani nie jest ograniczone ramami czasu. Powodem jest to, że to doświadczenie nie jest wynikiem jakiegokolwiek działania ani wyrzeczenia. Nie jest czymś, co zostało wytworzone. Dlatego nie ma tu potrzeby na czasookreślające słowo 'wtedy'. Ta potrzeba powstaje tylko tam, gdzie coś jest zależne od czegoś innego. Na przykład, nawet gdy słońce jest na niebie, jeśli zamknie się oczy, słońca nie widać, a po otwarciu oczu słońce jest natychmiast widziane. Tutaj nie ma związku przyczynowo-skutkowego między słońcem a oczami; to znaczy, słońce nie jest wytwarzane przez otwarcie oczu. Słońce pozostaje dokładnie takie, jak było wcześniej. Jest takie samo przed zamknięciem oczu, a nawet po ich zamknięciu. Tylko że zamykając oczy, nie doświadczaliśmy go. Podobnie tutaj, doświadczenie samooczywistej Najwyższej Rzeczywistości, które następuje po odciągnięciu zmysłów od ich przedmiotów, nie jest przedmiotem zmysłów, włączając w to umysł. Znaczenie jest takie, że ta samooczywista Rzeczywistość pozostaje dokładnie taka sama zarówno podczas bycia związanym z uciechami (przedmiotami), jak i podczas ich doświadczania. Jednak z powodu zasłony związku z uciechami, nie jest ona doświadczana, a gdy tylko ta zasłona zostanie usunięta, jest doświadczana.
Związek: Samo odciągnięcie zmysłów od ich przedmiotów nie jest jedyną cechą Sthitapradźni; jest to wyjaśnione w kolejnych wersetach.
★🔗
