2.44. Katika wale ambao akili zao zimepeperushwa na usemi wa maua (ulioelezwa katika aya zilizopita), yaani, wanaovutiwa na anasa za mwili na ambao wamezama sana katika kufurahia na utajiri wa kidunia, hakuna akili imara iliyokazwa katika Mwenyezi Mungu.
Ufafanuzi: 'Ambao akili zao zimepeperushwa' – Akili zao zimevutiwa na usemi huo ulioelezwa katika aya zilizotangulia, usemi unaotangaza kwamba kuna raha kubwa mbinguni, bustani za kimbingu, huru za mbinguni, na maji ya uzima. Kwa usemi kama huo, akili zao zinavutiwa kuelekea anasa hizo.
'Wamezama katika kufurahia na utajiri wa kidunia' – Vitu vitano vya hisia: sauti, mguso, umbo, ladha, na harufu; starehe ya mwili; na heshima na umaarufu unaotokana nazo – kitendo cha kujipatia raha kupitia hivi huitwa 'bhoga' (kufurahia). Mkusanyiko wa vitu vya kimwili, pesa, nyumba, n.k., kwa ajili ya anasa hizo huitwa 'aishvarya' (utajiri). Wale wanaoshikamana, kupenda, na kuvutiwa na anasa na utajiri huu, yaani, wanaoziona kuwa muhimu sana, ndio wanaoitwa 'bhogaishvaryaprasaktānām'.
Wale wanaoishi kwa kuzama tu katika anasa na utajiri, wana utajiri wa kishetani. Sababu ni kwamba 'asu' inamaanisha pumzi za uhai, na wale wanaotafuta kudumisha pumzi hizi za uhai, wale wanaojishughulisha na kulisha nguvu za uhai, huitwa 'asuras' (mashetani). Hao, wakishika umuhimu wa mwili, wanatamani kufurahia anasa ama hapa duniani ama mbinguni (angalia maelezo uk. 80).
'Akili imara haijakazwa katika samadhi' – Akili imara inayoelewa kusudi la kweli la kuzaliwa kwa mwanadamu, kwa ajili ya nini mwili wa mwanadamu umepatikana – ambayo ni kufikia Mwenyezi Mungu pekee – akili kama hiyo haipatikani kwa watu hao. Kiini ni kwamba kwa sababu ya athari zilizobaki kutokana na anasa zilizowahi kufurahia, zile zinazoweza kufurahia, zile zilizosikiwa, na zile zinazoweza kusikiwa, bado kuna doa juu ya akili. Kwa sababu ya doa hili, azimio thabiti la kujitenga kabisa na ulimwengu na kuendelea moja kwa moja kuelekea Mwenyezi Mungu halitoki. Vile vile, wale wanaoambatana na anasa inayotokana na kiburi – "Mimi ni mwenye elimu, mimi ni mjuzi" – inayotokana na mkusanyiko wa sayansi nyingi za kidunia, sanaa, n.k., pia hawana azimio thabiti la kufikia Mwenyezi Mungu.
Hoja Maalum:
Bwana mwenye huruma kuu amekabidhi kwa neema mwili huu wa kibinadamu uwezo wa pekee wa kutofautisha ambao mtu anaweza kuinuka juu ya raha na uchungu, kutimiza ukombozi wake mwenyewe, na kwa kuwatumikia wote, hata kumfanya Mungu awe chini ya uwezo wake. Hapa ndipo utimilifu wa mwili wa mwanadamu upo. Hata hivyo, kupuuza uwezo huu wa kutofautisha uliotolewa na Mungu na kushikamana na anasa na mkusanyiko wa kuharibika ni akili ya kiwanyama. Kwa sababu wanyama na ndege pia wanazama katika anasa. Ikiwa mwanadamu vivyo hivyo anakaa akizama katika anasa, basi tofauti gani inabaki kati ya wanyama/ndege na mwanadamu?
Wanyama na ndege wamezaliwa kwa ajili ya kufurahia; kwa hivyo, swala la wajibu halitokei mbele yao. Lakini kuzaliwa kwa mwanadamu kunapatikana kwa ajili ya kutimiza wajibu wake na kutimiza ukombozi wake, si kwa ajili ya kujishughulisha na anasa. Kwa hivyo, hali yoyote nzuri au isiyofaa inayotokea mbele ya mwanadamu, yote ni njia za mazoezi ya kiroho, si vifaa vya kufurahia. Wale wanaoziona kama vifaa vya kufurahia hawana akili imara iliyokazwa katika Mwenyezi Mungu.
Kwa kweli, vitu vya kidunia havizuii safari kuelekea Mwenyezi Mungu. Bali, ni umuhimu unaotolewa kwa anasa, ambao kwa sasa umekita mizizi ndani ya moyo, ndio unasababisha kizuizi. Anasa zenyewe hazichukui mtu kama vile umuhimu unaozikabili. Katika kuchukuliwa, mwelekeo na nia ya mtu mwenyewe ndiyo ina umuhimu wa kwanza. Ikiwa mtu, hali akibaki na mwelekeo wa anasa na mkusanyiko, anatamani kufikia Mwenyezi Mungu, basi si tu kufikia Mwenyezi Mungu kuko mbali, lakini hata azimio thabiti la kufikia huko haliwezi kutokea. Sababu ni kwamba pale panapokuwa na mwelekeo wa kuendelea kuelekea Mwenyezi Mungu, pia kuna mwelekeo wa anasa. Muda wowote mwelekeo wa anasa na mkusanyiko, wa heshima, ya sifa, na starehe upo, hakuna mtu awezaye kukazia azimio la kuelekeza moyo mmoja na kuzama katika Mwenyezi Mungu, kwa sababu uwemo wake wamepeperushwa na mwelekeo wa anasa; nguvu yoyote aliyokuwa nayo imejishughulisha na anasa na mkusanyiko.
Muunganisho: Ili kuthibitisha hoja yoyote kwa uthabiti, kwanza pande zake zote mbili huwekwa mbele, kisha huwekwa wazi. Hapa, Bwana anataka kuthibitisha hali ya kutokuwa na tamaa (nishkāma bhāva). Kwa hivyo, baada ya kuwaelezea wale wenye kitendo kinachochangiwa na tamaa (sakāma bhāva) katika aya tatu zilizopita, sasa, katika aya inayofuata, anahimiza kuwa bila tamaa.
★🔗
