**Metin:**
Arjuna dedi: Ey Madhusudana! Bhishma ve Drona'ya karşı savaş alanında nasıl okla savaşabilirim? Zira ey Arisudana! Her ikisi de ibadete layıktır.
**Yorum:**
O'na 'Madhusudana' ve 'Arisudana' diye hitap etmenin amacı, şudur: Sen, kötü niyetli varlıkların ve düşmanların katilisin. Yani, kötü tabiatlı, doğru olmayan davranışlarda bulunan ve dünyaya acı çektiren Madhu ve Kaitabha gibi iblisleri öldürdün; ayrıca sebepsiz yere düşmanlık besleyen ve kötülük dileyen düşmanları da öldürdün. Ama önümde, davranışları son derece üstün, bana karşı muazzam bir sevgi besleyen ve bana sevgiyle öğreten Büyükbaba Bhishma ve Acharya Drona duruyor. Nasıl olur da böyle hayır dualarını alan, saygıdeğer büyükbabamı ve bilgi öğretmenimi öldürebilirim?
"Bhishma ve Drona'ya karşı savaşta ben" — Ben savaştan korkaklıktan dolayı kaçmıyorum; daha ziyade, içindeki dharmayı görerek kaçınıyorum. Ama Sen diyorsun ki: "Bu korkaklık, bu acizlik sana nereden geldi?" Lütfen düşün: Büyükbaba Bhishma ve Acharya Drona'ya karşı nasıl okla savaşayım? Ey ulu kişi, bu benim korkaklığım değil. Korkaklık, ölümden korkmak olurdu. Ben ölümden korkmuyorum; daha ziyade, öldürmekten korkuyorum.
Dünyada başlıca iki tür ilişki vardır — doğum ilişkisi ve bilgi ilişkisi. Doğum ilişkisiyle, Büyükbaba Bhishma saygımıza layıktır. Çocukluğumdan beri onun kucağında büyütüldüm. Çocukken ona 'Baba, Baba' diye seslendiğimde, şefkatle, 'Ben senin babanın da babasıyım!' derdi. Böylece, bana her zaman büyük bir sevgi ve şefkat gösterdi. Bilgi ilişkisiyle, Acharya Drona saygımıza layıktır. O benim bilgi öğretmenimdir. Bana olan sevgisi öyle ki, kendi oğlu Ashwatthama'ya bile bana öğrettiği gibi öğretmedi. Bize ikimize de Brahmastra'yı fırlatmayı öğretti, ama onu nasıl geri çekeceğini sadece bana öğretti, kendi oğluna değil. Bana şu nimeti de bahşetti: 'Öğrencilerim arasında, silah biliminde senden üstünü olmayacak.' Büyükbaba Bhishma ve Acharya Drona gibi böylesine saygıdeğer kişilerin önünde, onlara 'Hey' veya 'Sen' gibi sözlerle hitap etmek bile onları öldürmeye denk bir günahtır; o halde onlara karşı öldürme niyetiyle okla savaşmak ne kadar ağır bir günah olur!
"ibadete layık olanlara karşı okla savaşmak" — Akrabalık ilişkisinde büyük olmaları hasebiyle, hem Büyükbaba Bhishma hem de Acharya Drona saygın ve ibadete layıktır. Onların benim üzerimde tam yetkisi vardır. Dolayısıyla, onlar bana vurabilir, ama ben onlara nasıl okla vurabilirim? Onların hasımı olup savaşmak benim için büyük bir günahtır! Çünkü her ikisi de benim tarafımdan hizmet edilmeye layıktır ve hatta hizmetten de öte, ibadete layıktır. Nasıl olur da böyle ibadete layık kişileri okla öldürebilirim?
**Bağlantı:**
Önceki ayette Arjuna, heyecanlı bir şekilde kararını Rabb'e bildirmişti. Şimdi ise Rabbin sözlerinden etkilenerek, kendi kararı ile Rabbin sözleri arasında denge kurarak şöyle diyor —
★🔗
