2.54. Arjuna dedi: Ey Keshava! Yerleşmiş bilgeliğe sahip, Yüce Benlik'te kökleşmiş kişinin özellikleri nelerdir? Yerleşmiş bilgeliğe sahip o kişi nasıl konuşur, nasıl oturur ve nasıl yürür?
Yorum: 2.54. Açıklama — Arjuna'nın burada yerleşmiş bilgeliğe sahip kişi hakkında sorduğu sorular, zihninde önce eylem ve bilgelik konusunda beliren bir şüpheden doğmuştur (ayet 2.47-50). Ancak Rab, 52-53. ayetlerde aklı cehalet bataklığını ve çelişkili kutsal metin hükümlerinden doğan kargaşayı aştığında Yoga'ya ulaşacağını söyledikten sonra, Arjuna şöyle düşündü: "Yoga'ya ulaşıp yerleşmiş bilgeliğe sahip bir kişi olduğumda, özelliklerim ne olacak?" Bu nedenle Arjuna önce bu kişisel şüphesini sordu. Eylem ve bilgelikle ilgili diğer şüphe, yani ilkeye dair olanı, yerleşmiş bilgeliğe sahip kişinin özelliklerinin açıklanmasından sonra (3.12. ayette) sordu. Arjuna ilkeyle ilgili soruyu burada, 54. ayetin içinde sormuş olsaydı, yerleşmiş bilgeliğe sahip kişi hakkında sorma fırsatı çok uzaklara itilmiş olurdu.
'Samadhi'de yerleşmiş olan' — Buradaki 'samadhishtha' terimi, Yüce Benlik'e ulaşmış kişiyi ifade eder.
'Yerleşmiş bilgeliğe sahip' — Bu terim hem mürit (sadhaka) hem de kemale ermiş kişiyi (siddha) ifade eder. Kararlılığı sağlam, pratikten asla sarsılmayan bir mürit de yerleşmiş bilgeliğe sahip bir kişidir. Ve Yüce Gerçekliği doğrudan deneyimlemesi nedeniyle aklı kararlı hale gelmiş olan kemale ermiş bir kişi de yerleşmiş bilgeliğe sahip bir kişidir. Dolayısıyla burada 'yerleşmiş bilgeliğe sahip kişi' terimi hem müridi hem de kemale ermiş kişiyi kapsar. Daha önce, 41'den 45'e ve 47'den 53'e kadar olan ayetlerdeki açıklama müritlerle ilgiliydi; bu nedenle sonraki ayetlerde kemale ermiş kişinin özelliklerini açıklarken, mürit de anlatılmıştır.
Burada bir şüphe doğabilir: Arjuna, 'samadhishtha' terimini kullanarak özellikle kemale ermiş, yerleşmiş bilgeliğe sahip kişiyi sordu, peki Rab neden yerleşmiş bilgeliğe sahip kişinin özelliklerini açıklarken müritlere dair konuları da dahil etti? Çözüm şudur: Bir Jnana Yogi (bilgi yolundaki mürit) için, eylemlerden kopuş genellikle pratik aşamasında (sadhana-avastha) bile gerçekleşir. Kemale ermiş aşamada (siddha-avastha) ise özellikle eylemlerden çekilir.
Bir Bhakti Yogi (bağlılık yolundaki mürit) için ise, pratik aşamasında bile, ilahi adları zikretme, derin düşünce, ermişlerle beraberlik ve kutsal metin okuma gibi Rab'le ilgili eylemlere yönelme ve bu eylemlerde yoğunlaşma vardır. Kemale ermiş aşamada ise Rab'le ilgili eylemler özel bir yoğunlukla yapılır. Böylece hem Jnana Yogi hem de Bhakti Yogi için, pratik aşaması ile kemale ermiş aşama arasında bir ayrım ortaya çıkar. Ancak bir Karma Yogi (özverili eylem yolundaki mürit) için, pratik aşaması ile kemale ermiş aşama arasında böyle bir ayrım yoktur. Eylemleri yerine getirme akışı her iki durumda da değişmeden devam eder. Bunun nedeni, pratik aşamasında onun eylemleri yerine getirme akışı mevcuttu ve Yoga'da yerleşik hale gelmesinde de eylemlerin kendisi birincil nedendi. Bu nedenle Rab, kemale ermiş kişinin özelliklerini açıklarken, bir müridin nasıl kemale erebileceğine dair uygulamaları ve aynı zamanda kemale ermiş olanların özelliklerini de belirtmiştir.
'Nasıl bir konuşma' — Yüce Benlik'te yerleşmiş, yerleşmiş bilgeliğe sahip bir kişi hangi sözlerle tanımlanır? Yani onun özellikleri nelerdir? (Rab buna sonraki ayette cevap verir.)
'Nasıl konuşur' — Yerleşmiş bilgeliğe sahip o kişi nasıl konuşur? (Rab buna 56-69. ayetlerde cevap verir.)
'Nasıl oturur' — Nasıl oturur? Yani dünyadan nasıl çekilmiştir? (Rab buna 58. ayetten 63. ayete kadar cevap verir.)
'Nasıl yürür' — Nasıl yürür? Yani kendini nasıl idare eder? (Rab buna 64. ayetten 71. ayete kadar cevap verir.)
Bağlantı — Şimdi, sonraki ayette Rab, Arjuna'nın ilk sorusuna cevap verir.
★🔗