ማንኛውም እሱን እንደ ተአምር ያያል፤ ሌላው ስለእሱ እንደ ተአምር ይናገራል፤ ሌላው እሱን እንደ ተአምር ይሰማል፤ ሆኖም ሰምቶ እንኳ ማንም አያውቀውም።

【የቃላት ትርጉም】 आश्चर्यवत् (Aashcharyavat) - እንደ ድንቅ፣ पश्यति (Pashyati) - ያያል፣ कश्चित् (Kashchit) - አንድ ሰው፣ एनम् (Enam) - ይህንን (ራስን/አትማን)፣ आश्चर्यवत् (Aashcharyavat) - እንደ ድንቅ፣ वदति (Vadati) - ይናገራል፣ तथा (Tatha) - እንዲሁ፣ एव (Eva) - ደግሞ፣ च (Cha) - እና፣ अन्यः (Anyah) - ሌላ፣ आश्चर्यवत् (Aashcharyavat) - እንደ ድንቅ፣ च (Cha) - እና፣ एनम् (Enam) - ይህንን፣ अन्यः (Anyah) - ሌላ፣ शृणोति (Shrinoti) - ይሰማል፣ श्रुत्वा (Shrutva) - ከሰማ በኋላ፣ अपि (Api) - እንኳን፣ एनम् (Enam) - ይህንን፣ वेद (Veda) - ያውቃል፣ न (Na) - አይደለም፣ च (Cha) - እና፣ एव (Eva) - በእውነት፣ कश्चित् (Kashchit) - ማንም። 【የስዋሚ ሲቫናንዳ ማብራሪያ】 ይህ ጥቅስ በዚህ መንገድም ሊተረጎም ይችላል፡ ራስን (Atman) የሚያይ፣ የሚሰማ እና ስለ እሱ የሚናገር ሰው ድንቅ ሰው ነው። እንዲህ ያለው ሰው በጣም አልፎ አልፎ ነው የሚገኘው። ከብዙ ሺህ ሰዎች መካከል አንዱ ነው። ስለዚህ ራስን መረዳት በጣም አስቸጋሪ ነው።

**2.29. ሰዎች ይህን በሰውነት የተገለጠ ፍጡር (ሥሪር) አንዳንዶች ተአምር አድርገው ያዩታል፤ ሌላው በተመሳሳይ ተአምር አድርጎ ይገልጸዋል፤ ሌላውም ተአምር አድርጎ ይሰማል፤ ነገር ግን ሰምቶም ማንም በእውነት አያውቀውም። ማለትም፣ ይህ በሰውነት የተገለጠ ፍጡር ለመረዳት እጅግ አስቸጋሪ ነው።** **ማብራሪያ፡** *'āścaryavat paśyati kaścidenam'* – አንድ ሰው ይህን በሰውነት የተገለጠ ፍጡር ተአምር አድርጎ ያውቀዋል። ትርጉሙም ይህ በሰውነት የተገለጠ ፍጡር እንደሌሎች ነገሮች በማየት፣ በማሰብ፣ በመማር እና በማወቅ የሚታወቅ አይደለም። ምክንያቱም ሌሎች ነገሮች *'idantā'* (እንደ 'ይህ') በሚል መንገድ ይታወቃሉ፤ ማለትም የፅንሰ-ሀሳብ ዕቃዎች ይሆናሉ፤ ነገር ግን ይህ በሰውነት የተገለጠ ፍጡር ለስሜቶች፣ ለአእምሮ ወይም ለአእምሮ ዕቃ አይደለም። እሱ በራሱ ብቻ፣ ራሱን በራሱ ይታወቃል። በራሱ የሚከሰተው እውቀት የዓለማዊ እውቀት አይመስልም፤ ይልቁንም ሙሉ በሙሉ ልዩ ነው። *'paśyati'* የሚለው ቃል ሁለት ትርጉሞች አሉት፡ በዓይን ማየት፣ እና ራስን በራስ መረዳት። እዚህ ላይ፣ *'paśyati'* የሚለው ቃል ራስን በራስ መረዳትን ያመለክታል (እንደ ጌታ በጌታ 2.55፣ 6.20 ወዘተ)። የሚያውቅበት መሳሪያ (እንደ ዓይን) በሚጠቀምበት ቦታ፣ የሚያይ (የሚያውቅ)፣ የታየ (የታወቀ) እና የማየት (የማወቅ) ችሎታ የሚሉት ሦስቱ አካላት ይኖራሉ። ሁሉም የዓለማዊ ማየት/እውቀት በዚህ ሦስት አካላት ውስጥ ይከሰታል። ሆኖም ግን፣ በራስ እውቀት ውስጥ ይህ ሦስት አካላት የሉም፤ ማለትም፣ የራስ እውቀት በማንኛውም መሳሪያ ላይ የተመሰረተ አይደለም። የራስ እውቀት በራሱ ብቻ ይከሰታል፤ ያ እውቀት ከማንኛውም መሳሪያ ነፃ ነው። ለምሳሌ፣ "እኔ አለሁ" የሚለው እውቀት – የራስን መኖር የሚገልጽ ይህ እውቀት ማንኛውም ማረጋገጫ ወይም ማንኛውም መሳሪያ አያስፈልገውም። ይህ የመኖር ሁኔታ በ *'idantā'* ማለትም እንደ ዕቃ ሊታይ አይችልም። የእሱ እውቀት ለራሱ ብቻ ይከሰታል። ይህ እውቀት በስሜቶች ወይም በአእምሮ አይፈጠርም። ስለዚህ ራስን በራስ መረዳት ተአምር ይመስላል። እንደምናውቀው፣ ወደ ጨለማ ክፍል ውስጥ የሆነ ነገር ለማምጣት ስንሄድ፣ ብርሃንም ያስፈልገናል ዓይንም ያስፈልገናል – ማለትም፣ በዚያ ጨለማ ክፍል ውስጥ በብርሃን እርዳታ ዓይናችንን በመጠቀም ያንን ነገር እናያለን ከዚያም እናመጣዋለን። ነገር ግን በሆነ ቦታ መብራት ቢቃጠል እና ያንን መብራት ለማየት ስንሄድ፣ ሌላ መብራት አያስፈልገንም፣ ምክንያቱም መብራቱ በራሱ የሚበራ ነው። እሱ ራሱን በራሱ ያበራል። በተመሳሳይ፣ የራስን መሰረታዊ ባህርይ ለማየት ሌላ ብርሃን አያስፈልግም ምክንያቱም ይህ በሰውነት የተገለጠ ፍጡር (መሰረታዊ ባህርይ) በራሱ የሚበራ ነው። ስለዚህ እሱ ራሱን በራሱ ብቻ ያውቃል። ሦስት ዓይነት አካላት (ሥሪራ) አሉ፡ ሥቡዕ (ስቱላ)፣ ስኩይ (ሱክሽማ) እና ምክንያታዊ (ካራና)። ሥቡዕ አካል ከምግብና ከውሃ የተሰራ ነው። ይህ ሥቡዕ አካል የስሜቶች ዕቃ ነው። በዚህ ሥቡዕ አካል ውስጥ ያለው ስኩይ አካል ከአምስቱ የማወቂያ ቁሳዊ አካላት (ግያነንድሪያ)፣ ከአምስቱ የተግባር አካላት (ካርመንድሪያ)፣ ከአምስቱ የሕይወት ነፍጠኛ ነፋሶች (ፕራና)፣ አእምሮ (ማናስ) እና አእምሮ (ቡዲ) – ከእነዚህ አስራ ሰባት አካላት የተሰራ ነው። ይህ ስኩይ አካል የስሜቶች ዕቃ አይደለም ይልቁንም የአእምሮ ዕቃ ነው። የአእምሮ ዕቃ ያልሆነው፣ በውስጡ ተፈጥሯዊ ባህርይ (ፕራክርቲ) የሚኖረው ምክንያታዊ አካል ነው። እነዚህን ሦስት አካላት እንመረምር ከሆነ፣ ይህ ሥቡዕ አካል የእኔ መሰረታዊ ባህርይ አይደለም ምክንያቱም በእያንዳንዱ ቅጽበት ይለወጣል እና ይታወቃል። ስኩይ አካሉም ይለወጣል እና ይታወቃል፤ ስለዚህ እሱም የእኔ መሰረታዊ ባህርይ አይደለም። ምክንያታዊ አካሉ የፕራክርቲ ባህርይ አለው፣ ነገር ግን ይህ በሰውነት የተገለጠ ፍጡር (መሰረታዊ ባህርይ) ከፕራክርቲ በላይ ነው፤ ስለዚህ ምክንያታዊ አካሉም የእኔ መሰረታዊ ባህርይ አይደለም። ይህ በሰውነት የተገለጠ ፍጡር ፕራክርቲን ትቶ በራሱ መሰረታዊ ባህርይ ላይ በሚጸና ጊዜ፣ ያን ጊዜ ራሱን በራሱ ያውቃል። ይህ እውቀት ከዓለማዊ ነገሮችን ማወቅ ጋር ሲነፃፀር ሙሉ በሙሉ ልዩ ነው፤ ስለዚህም *'āścaryavat paśyati'* (ተአምር አድርጎ ያየዋል) ይባላል። እዚህ ላይ ጌታ አንድ ሰው፣ አልፎ አልፎ የሚገኝ ('kaścit') ራሱን የሚያውቅ ነው ይላል። በተጨማሪም፣ በሰባተኛው ምዕራፍ፣ ሦስተኛው ቁጥር ይህንኑ ነጥብ ያስገነዝባል፡ አንድ ሰው፣ አልፎ አልፎ የሚገኝ ሰው በመሰረቱ ('kaścinmāṃ vetti tattvataḥ') ያውቀኛል። ከእነዚህ ቃላት ይህን የማይጠፋ መርህ ማወቅ እጅግ አስቸጋሪ፣ አልፎ አልፎ የሚገኝ ነው ሊመስል ይችላል። ነገር ግን በእውነቱ እንደዚህ አይደለም። ይህን መርህ ማወቅ አስቸጋሪ አይደለም፣ አልፎ አልፎ የሚገኝም አይደለም፤ ይልቁንም በንጹህ ልብ ወደ ማወቅ የሚመለከቱ ሰዎች እጥረት አለ። ይህ እጥረት የሚከሰተው ወደ ማወቅ ያለው ፍላጎት በቂ ባለመሆኑ ብቻ ነው። *'āścaryavad vadati tathaiva cānyaḥ'* – በተመሳሳይ ሌላ ሰው ይህን በሰውነት የተገለጠ ፍጡር ተአምር አድርጎ ይገልጸዋል ምክንያቱም ይህ መርህ የንግግር ዕቃ አይደለም። ንግግር፣ እሱ ራሱ በዚያ (በመርህ) የተበራ ነው፣ ያንን እንዴት ሊገልጽ ይችላል? ይህን መርህ የሚገልጸው ታላቅ ፍጡር ንግግርን በመጠቀም እንደ ጨረቃ ላይ በቅርንጫፍ መጠቆም ብቻ ያሳየዋል፣ የሰማው ሰው ትኩረቱ ወደዚያ እንዲሄድ ይሆናል። ስለዚህ የእሱ መግለጫ ተአምር ይመስላል። እዚህ ላይ ያለው *'anyaḥ'* (ሌላ) የሚለው ቃል የሚገልጸው ሰው ከሚያውቀው ሰው የተለየ ነው ማለት አይደለም፣ ምክንያቱም ራሱን የማያውቅ ሰው ምን ይገልጻል? ስለዚህ የዚህ ቃል ትርጉም ከሁሉም የሚያውቁት ውስጥ አንድ ሰው፣ አልፎ አልፎ የሚገኝ ሰው ብቻ ነው የሚገልጸው። ምክንያቱም ሁሉም የተገነዘቡ፣ ጥበበኞች ታላላቅ ፍጡሮች ያንን መርህ በመተንተን ከተገነዘቡ በኋላ እንኳን የሰማውን ሰው ወደዚያ መርህ ሊያደርሱ አይችሉም። ሁሉንም ጥያቄዎቹን እና ክርክሮቹን ሙሉ በሙሉ ለመፍታት አቅም የላቸውም። ስለዚህ ይህ *'anyaḥ'* የሚለው ቃል የሚገልጸው ሰው ልዩ አቅሙን ለማመልከት በትክክል ተሰጥቷል። *'āścaryavaccainamanyaḥ śṛṇoti'* – ሌላ ሰው ይህን በሰውነት የተገለጠ ፍጡር ተአምር አድርጎ ይሰማል። ትርጉሙም የሚሰማው ሰው ስለዚህ በሰውነት የተገለጠ ፍጡር የሚደረገውን ውይይት ከቅዱሳን ጽሑፎች እና ከዓለማዊ እውቀት የሰማው ነገር ሁሉ ጋር ሲያወዳድር ልዩ እንደሆነ ያገኘዋል። ምክንያቱም ሌላ የሰማው ነገር ሁሉ የስሜቶች፣ የአእምሮ፣ የአእምሮ ወዘተ ዕቃ ነው፤ ነገር ግን ይህ በሰውነት የተገለጠ ፍጡር የስሜቶች ወዘተ ዕቃ አይደለም፤ ይልቁንም የስሜቶች ዕቃዎችን ያበራል። ስለዚህ ስለዚህ በሰውነት የተገለጠ ፍጡር የሚደረገውን ልዩ ውይይት ተአምር አድርጎ ይሰማል። እዚህ ላይ *'anyaḥ'* የሚለው ቃል የተሰጠው የሚሰማው ሰው (የእውነት ፈላጊ) ከሚያውቀው እና ከሚናገረው ሁለቱም የተለየ መሆኑን ለማመልከት ነው። *'śrutvāpyenaṃ veda na caiva kaścit'* – ሰምቶም አንድም ሰው አያውቀውም። ይህ ሰምቶ ፈጽሞ አያውቅም ማለት አይደለም። ትርጉሙ በማሰብ ብቻ ማንም ሰው ሊያውቀው አይችልም ማለት ነው። ከማሰብ በኋላ፣ ራሱ በውስጡ በሚጸና ጊዜ፣ ያን ጊዜ ራሱን በራሱ ያውቃል (ማስታወሻ ገጽ 69 ይመልከቱ)። እዚህ ላይ አንድ ሰው ሊጠይቅ ይችላል፡ እውቀት በእርግጥ ከቅዱሳን ጽሑፎች እና ከመምህሮች በመስማት ይገኛል፣ እንግዲህ እዚህ ላይ ሰምቶም አያውቀውም የሚለው እንዴት ተባለ? በዚህ ርዕሰ ጉዳይ ላይ ትንሽ ጥልቅ እንመልከት፡ በቅዱሳን ጽሑፎች ላይ ያለው እምነት በቅዱሳን ጽሑፎች አይጸናም፣ እና በመምህሮች ላይ ያለው እምነት በመምህሮች አይጸናም። ይልቁንም ፈላጊው ራሱ በቅዱሳን ጽሑፎች እና በመምህሩ ላይ እምነትና ተስፋ አለው፤ ራሱ በፊታቸው ይመጣል። እራሱ ሳይመጣ እውቀት ሊከሰት የሚችል ቢሆን ኖሮ፣ እስከ አሁን ብዙ የአምላክ ሥጋ መውሰዶች፣ ታላላቅ በሕይወት ነፃ የተወጡ ፍጡሮች ነበሩ፤ በፊታቸው ምን