**۱.۷** «ای برترین دوبیژگان! همچنین به نامداران سپاه ما توجه کن. برای یادآوری، فرماندهان سپاهم را نام میبرم.»
**شرح:** «اَسماکَم تو ویشیشتا یه تان نیبودها دویجوتّما» — دوریودنه به دروناآچاریه میگوید: «ای برترین دوبیژگان! همانگونه که در سپاه پاندوان، جنگاوران بزرگ و برجستهای وجود دارند، به همان گونه نیز در سپاه ما، جنگاوران بزرگی هستند که کمتر از آنان نیستند؛ بلکه در مقایسه با جنگاوران بزرگ سپاه آنان، از برتری بیشتری برخوردارند. لطفاً آنان را نیز بهخاطر داشته باش.»
منظور از کاربرد فعل «پَشیا» (دیدن) در آیه سوم و «نیبودها» (توجه کردن/به خاطر سپردن) در اینجا این است که سپاه پاندوا روبرو ایستاده، بنابراین برای دیدن آن، دوریودنه فعل «پَشیا» را به کار میبرد. اما سپاه خود او در روبرو نیست، یعنی پشت دروناآچاریه به سپاه خودی است، بنابراین به جای گفتن که به آن بنگرد، دوریودنه از فعل «نیبودها» استفاده میکند تا توجه او را به آن جلب کند.
«نایاکا ماما سَینیَسَیا سَنجنارتهام تان برَویمی ته» — «فرماندهان برجسته، پیشوایان و جنگاوران بزرگ سپاه من را تنها برای یادآوری تو، تنها برای جلب توجه تو به آنان نام میبرم.»
معنای واژه «سَنجنارتهام» این است که ما فرماندهان سپاه بسیاری داریم؛ چگونه میتوانم همه آنان را نام ببرم؟ بنابراین، تنها به اشاره از آنان یاد میکنم؛ چرا که تو خود همه آنان را میشناسی.
در این آیه، احساس دوریودنه این گونه نمایان است که طرف ما به هیچ وجه ضعیف نیست. با این حال، بر اساس اصول کشورداری (نِیتی)، حتی اگر طرف دشمن بسیار ضعیف و طرف خودی بسیار نیرومند باشد، حتی در چنین شرایطی نیز نباید دشمن را ضعیف شمرد و نباید ذرهای غفلت یا بیاعتنایی در خود راه داد. بنابراین، من از روی احتیاط، ابتدا درباره سپاه آنان سخن گفتم و اکنون درباره سپاه خودمان سخن میگویم.
احساس دوم این است که دوریودنه با دیدن سپاه پاندوا، سخت تحت تأثیر قرار گرفت و ترسی نیز در دلش پدید آمد. دلیلش این است که سپاه پاندوا با وجود شمار کمتر، بسیاری از مردان درستکار و خود خداوند (شری کریشنا) را در خود داشت. جایی که دارما (راستی و قانون ابدی) و خداوند حضور دارند، بر همگان تأثیری ژرف میگذارد. این تأثیر حتی بر گناهکارترین و شرورترین افراد نیز وارد میشود. نه تنها آن، بلکه بر جانوران، پرندگان، درختان، گیاهان و غیره نیز اثر میگذارد. دلیلش این است که دارما و خداوند، جاودانه و ابدی هستند. اما قدرتهای مادی، هرچند هم که بزرگ باشند، همگی ناپایدارند. از این رو، سپاه پاندوا تأثیری بزرگ بر دوریودنه گذاشت. اما از آنجا که ایمان او به قدرت مادی در درجه اول قرار داشت، برای اطمینانبخشی به دروناآچاریه میگوید که آن برتری که در طرف ما وجود دارد، در سپاه پاندوا یافت نمیشود. بنابراین، ما به آسانی میتوانیم بر آنان چیره شویم.
★🔗