ดูก่อนพราหมณ์ผู้ประเสริฐ! โปรดทราบด้วยถึงผู้ที่โดดเด่นในฝ่ายเรา ผู้นำแห่งกองทัพของข้า เพื่อความทราบของท่าน ข้าจะบอกชื่อของพวกเขากับท่าน

โศลก 1.7: 'โอ้ ผู้ประเสริฐในหมู่พราหมณ์! จงรู้ถึงผู้ที่โดดเด่นที่สุดในฝ่ายเรา ผู้นำกองทัพของข้า ข้าจะบอกชื่อพวกเขาเพื่อเป็นข้อมูลแก่ท่าน' ความหมายของคำ: 'อัสมากัม' - ของเรา, 'ตุ' - และ, 'วิศิษฏาห์' - ดีที่สุด, 'เย' - ผู้ที่, 'ตาน' - พวกเขา, 'นิโพธ' - จงรู้, 'ทวิชุตตมะ' - ผู้ประเสริฐในหมู่พราหมณ์, 'นายกะห์' - ผู้นำ, 'มะมะ' - ของข้า, 'ไสนยัสยะ' - ของกองทัพ, 'สังชญารถัม' - เพื่อข้อมูล, 'พฺรวีมิ' - ข้าบอก, 'เต' - แก่ท่าน

**๑.๗** "โอ ทวิชาติผู้ประเสริฐที่สุด! โปรดทราบด้วยว่า ผู้ใดบ้างที่โดดเด่นในฝ่ายเรา ข้าพเจ้าขอกล่าวนามผู้บัญชาการแห่งกองทัพของข้าพเจ้า เพื่อเป็นเครื่องเตือนใจท่าน" **คำอธิบาย:** 'อัสมากํ ตุ วิศิษฺฏา เย ตานฺ นิโพธ ทฺวิโชตฺตม' — ทุรโยธน์กล่าวกับอาจารย์โทรณว่า "โอ ผู้เป็นเลิศในหมู่ทวิชาติ! 正如ฝ่ายปาณฑพมีมหาราชผู้เกรียงไกร ฉันใด ฝ่ายเราก็มีมหาราชผู้เกรียงไกรที่ไม่ด้อยไปกว่าเช่นกัน กลับมีคุณสมบัติที่โดดเด่นยิ่งกว่ามหาราชในฝ่ายเขาอีกด้วย โปรดเข้าใจพวกเขาให้ถ่องแท้ด้วย" เจตนาที่ใช้คำกริยา 'ปศฺย' (ดู) ในโศลกที่สาม และ 'นิโพธ' (ทราบ, ให้ความสนใจ) ในที่นี้ ก็เพราะกองทัพปาณฑพตั้งอยู่เบื้องหน้า ดังนั้นเพื่อให้มองเห็น ทุรโยธน์จึงใช้กริยา 'ปศฺย' ส่วนกองทัพของตนไม่ได้อยู่เบื้องหน้า หมายความว่าอาจารย์โทรณหันหลังให้กองทัพฝ่ายตน ดังนั้นแทนที่จะบอกให้มองดู ทุรโยธน์จึงใช้กริยา 'นิโพธ' เพื่อขอให้ท่านให้ความสนใจต่อกองทัพนั้น 'นายกา มม ไสนฺยสฺย สํชฺญารฺถํ ตานฺ พฺรวิมิ เต' — "ผู้บัญชาการผู้โดดเด่น ผู้นำ มหาราชในกองทัพของข้าพเจ้านั้น ข้าพเจ้าขอกล่าวนามพวกเขาเพียงเพื่อเตือนความทรงจำของท่าน เพื่อดึงความสนใจของท่านไปยังที่นั่นเท่านั้น" ความหมายของคำว่า 'สํชฺญารฺถํ' นั้น คือเรามีผู้บัญชาการกองทัพมากมาย ข้าพเจ้าจะเอ่ยนามทั้งหมดได้อย่างไร? ดังนั้นข้าพเจ้าจึงเพียงแต่ชี้ให้เห็นเท่านั้น เพราะท่านก็รู้จักพวกเขาดีอยู่แล้ว ในโศลกนี้ อารมณ์ความรู้สึกของทุรโยธน์ดูเหมือนจะบอกว่า ฝ่ายเราไม่ได้อ่อนแอไปในทางใดเลย อย่างไรก็ตาม ตามหลักนิติศาสตร์แห่งรัฐ แม้ศัตรูจะอ่อนแอยิ่งและฝ่ายตนจะแข็งแกร่งมาก แม้ในสถานการณ์เช่นนั้น ก็ไม่ควรถือว่าศัตรูอ่อนแอ และไม่ควรปล่อยให้ความประมาทหรือความไม่ใส่ใจแม้เพียงน้อยนิดเกิดขึ้นในใจตน ดังนั้น เพื่อเป็นการป้องกันไว้ก่อน ข้าพเจ้าจึงได้กล่าวถึงกองทัพของพวกเขา และบัดนี้ข้าพเจ้ากล่าวถึงกองทัพของเรา อารมณ์ความรู้สึกที่สองคือ เมื่อเห็นกองทัพปาณฑพ ทุรโยธน์ได้รับผลกระทบอย่างมาก และความกลัวบางอย่างก็เกิดขึ้นในใจของเขาด้วย สาเหตุคือ แม้จะมีจำนวนน้อยกว่า แต่ฝ่ายปาณฑพมีผู้ทรงธรรมมากมายและมีพระผู้เป็นเจ้าประทับอยู่ ฝ่ายที่มีธรรมะและพระผู้เป็นเจ้าประทับอยู่ ย่อมมีผลกระทบอันใหญ่หลวงต่อทุกคน มันกระทบแม้แต่บุคคลที่บาปที่สุด ชั่วร้ายที่สุด ไม่เพียงเท่านั้น มันยังกระทบสัตว์ นก ต้นไม้ พืช ฯลฯ สาเหตุคือ ธรรมะและพระผู้เป็นเจ้านั้นเป็นนิรันดร์ ส่วนพลังทางวัตถุไม่ว่าจะสูงส่งเพียงใด ล้วนไม่เที่ยงทั้งสิ้น ดังนั้น กองทัพปาณฑพจึงมีผลกระทบอย่างมากต่อทุรโยธน์ แต่เพราะศรัทธาในพลังทางวัตถุของเขาเป็นหลัก เขาจึงกล่าวเพื่อให้อาจารย์โทรณมั่นใจว่า ความโดดเด่นที่มีในฝ่ายเรานั้นไม่มีในกองทัพปาณฑพ ดังนั้น เราจึงสามารถพิชิตพวกเขาได้โดยง่าย