**1.7** «Ὦ ἄριστε τῶν δὶς γεννηθέντων! Πρόσεχε δὴ καὶ τοῖς ἐν τῇ ἡμετέρᾳ πλευρᾷ διαπρέπουσιν. Ἵνα ὑπομνήσω σε, ὀνομάζω τοὺς ἡγεμόνας τοῦ στρατεύματός μου.»
**Ἑρμηνεία:** «Ἀσμάκαμ τυ βισιστὰ γε τᾶν νιβόδχα δβιγιότταμα» — Ὁ Δουργιοδάνας λέγει τῷ Δροναχαρία: «Ὦ πρῶτε τῶν δὶς γεννηθέντων! Καθάπερ ἐν τῷ στρατεύματι τῶν Πανδάβων εἰσὶν ἄριστοι μεγάλοι πολεμισταί, οὕτως καὶ ἐν τῷ ἡμετέρῳ στρατεύματι εἰσὶν μεγάλοι πολεμισταὶ οὐδὲν ἧττον διάσημοι, μᾶλλον δὲ καὶ μείζονα διαφορὰν κέκτηνται παρὰ τοὺς μεγάλους πολεμιστὰς τοῦ ἐκείνων στρατεύματος. Συνίει τοίνυν καὶ τούτους.» Ὁ σκοπὸς τοῦ χρήματος τοῦ ρήματος «πάσχα» (ἰδέ) ἐν τῷ τρίτῳ στίχῳ καὶ τοῦ «νιβόδχα» (πρόσεχε) ἐνθάδε ἐστὶν ὅτι ὁ μὲν στρατὸς τῶν Πανδάβων κατέναντι ἕστηκεν, ὥστε τοῦτον ἰδεῖν, ὁ Δουργιοδάνας τῷ ρήματι «πάσχα» χρῆται. Ὁ δὲ ἑαυτοῦ στρατὸς οὐκ ἔστιν κατέναντι, τουτέστιν τὰ νῶτα ὁ Δροναχαρίας ἔχει πρὸς τὸν ἑαυτοῦ στρατόν, διότι ἀντὶ τοῦ εἰπεῖν αὐτὸν θεάσασθαι, ὁ Δουργιοδάνας τῷ ρήματι «νιβόδχα» χρῆται ἵνα αἰτήσῃ τὴν προσοχὴν αὐτοῦ ἐκεῖσε τραπῆναι.
«Ναγιάκα μαμα σαινγιάσια σαγγνιάρθαν τᾶν βραβίμι τε» — «Τοὺς διαπρέποντας στρατηγούς, τοὺς ἡγεμόνας, τοὺς μεγάλους πολεμιστὰς ἐν τῷ στρατεύματί μου, ὀνομάζω αὐτοὺς μόνον ἵνα ὑπομνήσω σε, μόνον ἵνα τὴν σὴν προσοχὴν ἐκεῖσε ἐπιστήσω.»
Τὸ σημαινόμενον τῆς λέξεως «σαγγνιάρθαμ» ἐστὶν ὅτι πολλοὺς στρατηγοὺς ἔχομεν· πῶς ἂν δυναίμην πάντας ὀνομάσαι; Διότι μόνον δηλῶ αὐτούς· καὶ γὰρ πάντας αὐτοὺς γινώσκεις.
Ἐν τούτῳ τῷ στίχῳ, ὁ τοῦ Δουργιοδάνα νοῦς φαίνεται ὅτι ἡ ἡμετέρα πλευρὰ οὐδαμῶς ἀσθενής ἐστιν. Κατὰ δὲ τὴν πολιτικήν τέχνην, κἂν ἡ πολεμία πλευρὰ πάνυ ἀσθενὴς ᾖ καὶ ἡ ἑαυτοῦ πλευρὰ πάνυ ἰσχυρά, καὶ ἐν τῇ τοιαύτῃ καταστάσει οὐ χρὴ τὸν ἐχθρὸν ἀσθενῆ νομίζειν, οὐδὲ βραχεῖάν τινα ῥᾳθυμίαν ἢ ἀμέλειαν ἐν ἑαυτῷ ἐγγίνεσθαι ἐᾷν. Ὡς προφυλακὴν οὖν, ἐλάλησα περὶ τοῦ ἐκείνων στρατεύματος, νῦν δὲ περὶ τοῦ ἡμετέρου λαλῶ.
Ὁ δεύτερος νοῦς ἐστιν ὅτι ἰδὼν τὸν στρατὸν τῶν Πανδάβων ὁ Δουργιοδάνας μεγάλως ἐταράχθη, καὶ δέος τι καὶ ἐν τῇ ψυχῇ αὐτοῦ ἐγένετο. Αἰτία δέ, ὅτι ὁ τῶν Πανδάβων στρατὸς, καίπερ ὀλιγανθρωπότερος ὤν, πολλοὺς δικαίους καὶ αὐτὸν τὸν Δεσπότην εἶχεν. Ἡ πλευρὰ ὅπου ὁ δικαιοσύνη καὶ ὁ Δεσπότης ἐνοικοῦσιν ἔχει μεγάλην ἐπίπτωσιν ἐπὶ πάντας. Ἐπιπίπτει καὶ ἐπὶ τὸν ἁμαρτωλότατον, τὸν πονηρότατον ἄνθρωπον. Οὐ μόνον δέ, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τὰ ζῷα, τὰ πετεινά, τὰ δένδρα, τὰ φυτὰ, κτλ. Αἰτία δέ, ὅτι ἡ δικαιοσύνη καὶ ὁ Δεσπότης αἰώνιοί εἰσιν. Ὅσαι δ’ ἂν ὦσιν αἱ ὑλικαὶ δυνάμεις ὑψηλαί, πᾶσαι πρόσκαιροί εἰσιν. Διότι ὁ στρατὸς τῶν Πανδάβων μεγάλην ἐπίδρασιν ἐπὶ τὸν Δουργιοδάναν εἶχεν. Ἐπειδὴ δὲ ἡ πίστις αὐτοῦ ἐν τῇ ὑλικῇ ἰσχύϊ πρωτεύουσα ἦν, λέγει πρὸς τὸν Δροναχαρίαν παραμυθούμενος ὅτι ἡ διαφορὰ ἡ ἐν τῇ ἡμετέρᾳ πλευρᾷ οὖσα οὐκ ἔνεστιν ἐν τῷ στρατῷ τῶν Πανδάβων. Διότι ῥᾳδίως δυνάμεθα αὐτοὺς νικῆσαι.
★🔗
