دشمنانت با خوار شمردن توانایی‌ات سخنان ناشایست بسیار خواهند گفت. پس چه چیزی از این دردناک‌تر است؟

معانی کلمات: अवाच्यवादान् (سخنان ناشایست), च (و), बहून् (بسیاری), वदिष्यन्ति (خواهند گفت), तव (تو), अहिताः (دشمنان), निन्दन्तः (انتقاد‌کنان), तव (تو), सामर्थ्यम् (قدرت), ततः (از این), दुःखतरम् (دردناک‌تر), नु (به راستی), किम् (چه). تفسیر: به راستی هیچ دردی جانکاه‌تر و آزاردهنده‌تر از دردی که از تهمت و افترا ناشی می‌شود، وجود ندارد.

**متن آیه:** ۲.۳۶. دشمنانت سخنان ناشایست بسیار خواهند گفت و توانایی‌ات را خوار خواهند شمرد. چه رنجی از این بالاتر؟ **شرح:** «سخنان ناشایست...» واژه «اهیتا» به دشمن اشاره دارد، کسی که آرزوی آسیب دارد. دشمنانت مانند دوریودنه، دوشاسنه و کارنه، اگرچه تو نسبت به آنان هیچ دشمنی‌ای نداری، خودشان خصومت می‌ورزند و در پی آسیب رساندن به تو هستند. آنان توانایی تو را می‌دانند — که تو جنگاوری شکست‌ناپذیر هستی. با این حال، با علم به این موضوع، بر مهارت رزمی تو تهمت خواهند زد و خواهند گفت: «او که یک خواجه است! بنگر! در آستانه نبرد کناره گرفته است! آیا می‌تواند در برابر ما بایستد؟ آیا حتی می‌تواند با ما بجنگد؟» بدین ترتیب، برای غمگین ساختن تو و برانگیختن آشوب در درونت، سخنان ناشایست و ناگفتنی بسیار بر زبان خواهند آورد. تو چگونه گفتار آنان را تحمل خواهی کرد؟ «چه رنجی از این بالاتر؟» — چه اندوه بزرگ‌تر و هولناک‌تری می‌تواند وجود داشته باشد؟ زیرا مشهود است که وقتی انسانی از سوی افراد پست تحقیر شود، نمی‌تواند آن توهین را تحمل کند و با تکیه بر شایستگی و شجاعت خویش، تا حد نهایت می‌کوشد و هلاک می‌گردد. به همین گونه، هنگامی که تو به ناحق و به شدیدترین وجه توسط دشمنانت تحقیر شوی، نخواهی توانست آن را تاب آوری و با شعله‌ور شدن غضب، به نبرد خواهی جست. تو تاکنون از جنگیدن خودداری کرده‌ای، اما وقتی در آن لحظه از روی هیجان به میدان نبرد بپری، چگونه سرزنش عظیمی را که در پی خواهد آمد، تحمل خواهی کرد؟ **پیوند موضوعی:** پروردگار در چهار آیه پیشین، زیانِ جنگ‌نکردن را بیان فرمود و اکنون در دو آیه بعد، فایده و رستگاریِ جنگیدن در راه حق را شرح می‌دهد.