२.३६. तिम्रा शत्रुहरूले तिम्रो क्षमतालाई अपमान गर्दै धेरै अनर्ह शब्दहरू बोल्नेछन्। त्यो भन्दा दुःखद के हुन सक्छ?
टीका: "अनर्ह शब्द..." 'अहित' शब्दले शत्रु, अर्थात् हानी चाहने व्यक्तिलाई जनाउँछ। दुर्योधन, दुःशासन र कर्ण जस्ता तिम्रा शत्रुहरू, तिमीले उनीप्रति कुनै शत्रुता नराख्दा पनि, आफैंमा शत्रुभाव राख्छन् र तिम्रो हानी चाहन्छन्। उनीहरूले तिम्रो क्षमता जान्छन्—कि तिमी एक पराक्रमी योद्धा हौं। तथापि, यो जानेर पनि उनीहरूले तिम्रो पराक्रममा अपप्रचार गर्नेछन्, भन्नेछन्: "ऊ त नपुंसक हो। हेर! युद्धको नै क्षणमा ऊ पछि हट्यो! के ऊ हाम्रो सामुन्ने उभिन सक्छ? के ऊ हामीसँग लड्न पनि सक्छ?" यस प्रकारले, तिमीलाई दुःख दिन र तिम्रो भित्र आवेग सिर्जना गर्न, उनीहरूले अनगिन्ती अनर्ह शब्दहरू उच्चारण गर्नेछन्। तिमी उनीहरूको यो भाषण कसरी सहन गर्नेछौ? "त्यो भन्दा दुःखद के हुन सक्छ?"—त्यो भन्दा ठूलो, अत्यन्त भयङ्कर दुःख के हुन सक्छ? किनभने यो देखिन्छ कि जब एक व्यक्तिलाई नीच मानिसहरूद्वारा तिरस्कृत गरिन्छ, ऊ त्यो अपमान सहन सक्दैन र, आफ्नै योग्यता र वीरताले प्रेरित भएर, अत्यन्त प्रयास गर्छ र नाश हुन्छ। त्यस्तै, जब तिमीलाई तिम्रा शत्रुहरूद्वारा पूर्ण रूपमा र अन्यायपूर्वक तिरस्कृत गरिनेछ, तिमी त्यो सहन सक्नेछैनौं र, रागले प्रज्वलित भएर, युद्धमा उफ्रनेछौं। तिमीले अहिलेसम्म लडाईबाट विरत रहेका थियौं, तर जब तिमी त्यो क्षणमा आवेगमा युद्धमा उफ्रनेछौं, त्यसपछि आउने विशाल निन्दालाई तिमी कसरी सहन गर्नेछौ?
सम्बन्ध: युद्ध नगर्दा हुने हानिको व्याख्या अघिल्लो चार श्लोकहरूमा गरिसकेपछि, अब भगवान्ले अर्को दुई श्लोकहरूमा युद्ध गर्दा प्राप्त हुने लाभको व्याख्या गर्छन्।
★🔗