**ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಅಧ್ಯಾಯ 1, ಶ್ಲೋಕ 15 ರ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:**
**ಶ್ಲೋಕ 1.15:**
ಪಂಚಜನ್ಯಂ ಹೃಷೀಕೇಶೋ ದೇವದತ್ತಂ ಧನಂಜಯಃ |
ಪೌಂಡ್ರಂ ದಧ್ಮೌ ಮಹಾಶಂಖಂ ಭೀಮಕರ್ಮಾ ವೃಕೋದರಃ ||
**ಅನುವಾದ:**
ಆಂತರ್ಯಾಮಿಯಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಪಂಚಜನ್ಯ ಎಂಬ ಶಂಖವನ್ನೂ, ಧನಂಜಯ (ಅರ್ಜುನ)ನು ದೇವದತ್ತ ಎಂಬ ಶಂಖವನ್ನೂ, ಭಯಂಕರ ಕರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಆಕಳಿಕೆಯುಳ್ಳ ಭೀಮಸೇನನು ಪೌಂಡ್ರ ಎಂಬ ತನ್ನ ಮಹಾಶಂಖವನ್ನೂ ಊದಿದರು.
**ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:**
**'ಪಂಚಜನ್ಯಂ ಹೃಷೀಕೇಶಃ'** — ಸರ್ವಾಂತರ್ಯಾಮಿಯೂ, ಎಲ್ಲರ ಹೃದಯದ ಗುಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ ಅರಿಯುವವನೂ, ಪಾಂಡವರ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದವನೂ ಆದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಪ್ರಭು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು 'ಪಂಚಜನ್ಯ' ಎಂಬ ಶಂಖವನ್ನು ಊದಿದನು. ಪಂಚಜನನೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸನು ಶಂಖದ ರೂಪ ತಾಳಿದ್ದನು. ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಭಗವಂತನು ಆ ಶಂಖರೂಪವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಅದು 'ಪಂಚಜನ್ಯ'ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.
**'ದೇವದತ್ತಂ ಧನಂಜಯಃ'** — ರಾಜಸೂಯ ಯಜ್ಞದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅರ್ಜುನನು ಅನೇಕ ರಾಜರನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಅಪಾರ ಧನವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದನು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಅವನಿಗೆ 'ಧನಂಜಯ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು (ಶ್ಲೋಕ 14ರ ಟಿಪ್ಪಣಿ ನೋಡಿ). ನಿವಾತಕವಚರಂಥ ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವಾಗ, ಇಂದ್ರನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ 'ದೇವದತ್ತ' ಎಂಬ ಶಂಖವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದನು. ಈ ಶಂಖದ ಧ್ವನಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದು, ಶತ್ರು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕ್ಷೋಭೆಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅರ್ಜುನನು ಈ ಶಂಖವನ್ನು ಊದಿದನು.
**'ಪೌಂಡ್ರಂ ದಧ್ಮೌ ಮಹಾಶಂಖಂ ಭೀಮಕರ್ಮಾ ವೃಕೋದರಃ'** — ಹಿಡಿಂಬಾಸುರ, ಬಕಾಸುರ, ಜಟಾಸುರ ಮುಂತಾದ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನೂ, ಕೀಚಕ, ಜರಾಸಂಧ ಮುಂತಾದ ಬಲಿಷ್ಠ ವೀರರನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಭೀಮಸೇನನಿಗೆ 'ಭೀಮಕರ್ಮ' (ಭಯಂಕರ ಕರ್ಮಗಳುಳ್ಳವನು) ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು. ಅವನ ಉದರದಲ್ಲಿ, ಜಠರಾಗ್ನಿಯ ಜೊತೆಗೆ 'ವೃಕ' ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಅಗ್ನಿಯಿದ್ದು, ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಹಾರವನ್ನು ಜೀರ್ಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನು 'ವೃಕೋದರ' (ಅಪಾರ ಆಕಳಿಕೆಯುಳ್ಳವನು) ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡನು. ಇಂತಹ ಭಯಂಕರ ಕರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಆಕಳಿಕೆಯುಳ್ಳ ಭೀಮಸೇನನು, 'ಪೌಂಡ್ರ' ಎಂಬ ತನ್ನ ಮಹಾಶಂಖವನ್ನು ಊದಿದನು.
★🔗
