**శ్లోకం 1.15:**
పాంచజన్యం హృషీకేశో దేవదత్తం ధనంజయః।
పౌండ్రం దధ్మౌ మహాశంఖం భీమకర్మా వృకోదరః॥
**అనువాదం:**
అంతర్యామియైన శ్రీకృష్ణుడు పాంచజన్యం అనే శంఖాన్ని ఊదారు; ధనంజయుడైన అర్జునుడు దేవదత్తం అనే శంఖాన్ని ఊదారు; భయంకరమైన కర్మలు కలిగి, అపారమైన ఆకలి కలిగిన భీముడు పౌండ్రం అనే గొప్ప శంఖాన్ని ఊదారు.
**వ్యాఖ్యానం:**
**'పాంచజన్యం హృషీకేశః'** — సర్వాంతర్యామియైన, ప్రత్యక్షంగా అవతరించిన ప్రభువు శ్రీకృష్ణుడు, పాండవుల పక్షంగా నిలిచి, 'పాంచజన్యం' అనే శంఖాన్ని ఊదారు. పాంచజనుడనే రాక్షసుడు శంఖ రూపం ధరించి ఉండగా, భగవంతుడు అతనిని సంహరించి ఆ రూపాన్ని శంఖంగా స్వీకరించారు. అందువల్ల ఈ శంఖానికి 'పాంచజన్యం' అనే పేరు ప్రసిద్ధి చెందింది.
**'దేవదత్తం ధనంజయః'** — రాజసూయ యజ్ఞ సమయంలో, అర్జునుడు అనేక రాజులను జయించి అపారమైన ధనాన్ని సంపాదించడం వలన 'ధనంజయుడు' అనే నామం అతనికి లభించింది (శ్లోకం 14 వ్యాఖ్య చూడండి). నివాతకవచులు మొదలైన రాక్షసులతో యుద్ధం చేస్తున్నప్పుడు, ఇంద్రుడు అర్జునుడికి 'దేవదత్తం' అనే శంఖాన్ని ప్రసాదించారు. ఈ శంఖ ధ్వని అత్యంత ప్రబలమైనది, శత్రు సైన్యాన్ని చలింపజేసేది. అర్జునుడు ఈ శంఖాన్ని ఊదారు.
**'పౌండ్రం దధ్మౌ మహాశంఖం భీమకర్మ వృకోదరః'** — హిడింబాసురుడు, బకాసురుడు, జటాసురుడు వంటి రాక్షసులను మరియు కీచకుడు, జరాసంధుడు వంటి మహావీరులను సంహరించడం వలన భీమసేనుడు 'భీమకర్మ' (భయంకరమైన కర్మలు కలవాడు) అనే పేరు పొందారు. అతని కడుపులో జఠరాగ్నితో పాటు 'వృక' అనే ప్రత్యేక అగ్ని ఉండేది, ఇది అపారమైన ఆహారాన్ని జీర్ణం చేసే శక్తి కలిగి ఉండేది. ఈ కారణంగా అతనికి 'వృకోదరుడు' (అపార ఆకలి కలవాడు) అనే బిరుదు లభించింది. ఇటువంటి భయంకర కర్మలు, అపార ఆకలి కలిగిన భీమసేనుడు, 'పౌండ్రం' అనే అతి పెద్ద శంఖాన్ని ఊదారు.
★🔗
