พระหริษีเกศทรงเป่าสังข์ปัญจชันยะ อรชุนเป่าสังข์เทวทัตต์ และภีมะ (ผู้มีพุงหมาป่า) ผู้กระทำการอันน่าสะพรึงกลัว เป่าสังข์ใหญ่ชื่อเปาณฺฑร

1.15. หฤศีเกศทรงเป่าสังข์ปัญจชัญญะ อรชุนเป่าสังข์เทวทัตตะ และภีมะ (ผู้มีท้องดั่งหมาป่า) ผู้กระทำการอันน่าสะพรึงกลัว ได้เป่าสังข์อันยิ่งใหญ่ชื่อเปาณฑระ ความหมายของคำ: ปัญจชัญญัม - สังข์ชื่อปัญจชัญญะ, หฤศีเกศะ - จอมแห่งอินทรีย์คือพระกฤษณะ, เทวทัตตัม - สังข์ชื่อเทวทัตตะ, ธนัญชยะ - ผู้ชนะทรัพย์คืออรชุน, เปาณฑรัม - สังข์ชื่อเปาณฑระ, ทธเมา - เป่า, มหาสังขัม - สังข์อันยิ่งใหญ่, ภีมกรรมะ - ผู้กระทำการอันน่าสะพรึงกลัว, วฤโกทระ - ภีมะผู้มีท้องดั่งหมาป่า

**ข้อ ๑.๑๕:** พระผู้เป็นเจ้าในดวงจิต พระศรีกฤษณะ ทรงเป่าสังข์นาม "ปัญจชนยะ" ส่วนธนัญชัย (อรชุน) เป่าสังข์นาม "เทวทัตต์" และภีมะ ผู้มีกิจอันน่าเกรงขามและมีพุงหิว (วิโกทร) เป่าสังข์ใหญ่ชื่อ "เปาณฺฑร" **คำอธิบาย:** 'ปัญจชนยํ หริษีเกศ:' — พระผู้เป็นเจ้า พระศรีกฤษณะ ผู้ทรงปรากฏโดยตรง ผู้ทรงสถิตในดวงจิต ทรงรู้ความคิดในส่วนลึกที่สุดของสรรพสัตว์ ทรงอยู่ฝ่ายปาณฑพ ทรงเป่าสังข์นาม 'ปัญจชนยะ' พระผู้เป็นเจ้าได้ทรงประหารอสูรนาม 'ปัญจชนะ' ซึ่งแปลงกายเป็นสังข์ แล้วทรงรับสังข์นั้นมาเป็นสังข์ของพระองค์ ดังนั้นสังข์นี้จึงได้ชื่อว่า 'ปัญจชนยะ' 'เทวทัตตํ ธนัญชย:' — ในระหว่างพิธีราชสูยะ อรชุนได้ปราบพระราชาจำนวนมากและรวบรวมทรัพย์สมบัติมหาศาล ด้วยเหตุนี้ อรชุนจึงได้นามว่า 'ธนัญชัย' (ดูคำอธิบายข้อ ๑๔) ขณะต่อสู้กับอสูรเช่นนิวาตกาวัช อินทร์ได้ประทานสังข์นาม 'เทวทัตต์' แก่อรชุน เสียงสังข์นี้ทรงพลังยิ่ง ทำให้กองทัพข้าศึกปั่นป่วน อรชุนได้เป่าสังข์นี้ 'เปาณฺฑรํ ทัธเมา มหาศังขํ ภีมากรฺม วิโกทร:' — เนื่องจากท่านได้สังหารอสูรเช่นหิฑิมพาสูร, กากาสูร, ชฏาสูร และวีรบุรุษผู้ทรงพลังเช่นกีฉก และกรรจนธะ ภีมเสนาจึงได้นามว่า 'ภีมากรฺม' (ผู้มีกิจอันน่าเกรงขาม) ในท้องของท่าน นอกจากไฟย่อยอาหารแล้ว ยังมีไฟพิเศษนาม 'วิรก์' ซึ่งย่อยอาหารปริมาณมหาศาลได้ ด้วยเหตุนี้ ท่านจึงได้นามว่า 'วิโกทร' (ผู้มีพุงหิว) ภีมเสน ผู้มีกิจอันน่าเกรงขามและมีพุงหิวเช่นนี้ ได้เป่าสังข์ใหญ่นาม 'เปาณฺฑร'