ព្រះអាទិទេពស្រីបានត្រាស់ថាៈ ឱអរជុន! ក្នុងស្ថានភាពពិបាកនេះ ភាពទន់ខ្សោយនេះបានមកពីណាទៅកាន់អ្នក? វាមិនសមរម្យសម្រាប់អ្នកដែលមានឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់ រារាំងការទទួលបានស្ថានសួគ៌ និងនាំមកនូវការអាម៉ាស់។

ព្រះដ៏មានព្រះភាគមានបន្ទូលថា៖ ឱ អរជុន! តើភាពទន់ខ្សោយនេះមកពីណា នៅពេលដ៏លំបាកនេះ? នេះមិនសមរម្យសម្រាប់អ្នកប្រាជ្ញឡើយ វាជាឧបសគ្គដល់ឋានសួគ៌ និងនាំមកនូវភាពអាម៉ាស់។ អត្ថន័យពាក្យ៖ កុតះ - មកពីណា? ត្វា - ចំពោះអ្នក? កស្មលម - ភាពទន់ខ្សោយ? ឥទម - នេះ? វិសមេ - ពេលលំបាក? សមុបស្ថិតម - បានមកដល់? អនារ្យជុឞ្ដម - មិនសមរម្យសម្រាប់អ្នកប្រាជ្ញ? អស្វគ៌្យម - ឧបសគ្គដល់ឋានសួគ៌? អកី៌តិករម - នាំមកនូវភាពអាម៉ាស់? អរជុន - ឱ អរជុន។

**ព្រះព្រហ្មញ្ញស្វាមីមានព្រះបន្ទូលថា (ពិភាក្សា ទំព័រ ៣៨.១) – ឱ អរជុន! ការរអៀនរអាមុខនេះ បានមកពីណាក្នុងពេលវេលាសំខាន់បែបនេះ? វាមិនត្រូវបានអ្នកមានអធ្យាស្រ័យឧត្តមគោរពស្ងើចសរសើរឡើយ មិននាំទៅកាន់ស្ថានសួគ៌ ហើយក៏មិនផ្តល់កិត្តិយសដ៏រុងរឿងដែរ។** **ពិភាក្សា៖** **២.២. ការបកស្រាយ – 'អរជុន' – គោលបំណងនៃការហៅព្រះនាមរបស់ទ្រង់នេះ គឺដើម្បីបង្ហាញថា ទ្រង់ជាអ្នកដែលមានចិត្តស្មោះត្រង់ ស្អាតស្អំ គ្មានមន្ទិលសោះ។ ហេតុនេះ ការកើតឡើងនៃមន្ទិលសច្ចៈ — ការរអៀនរអាមុខ — ក្នុងសភាពរបស់ទ្រង់ គឺផ្ទុយពីធម្មជាតិដើមយ៉ាងខ្លាំង។ បន្ទាប់មក តើវាបានកើតឡើងយ៉ាងដូចម្តេច?** **'កុតស្ត្វា កស្មលំ ឥទំ វិសមេ សមុបស្ថិតំ' – ព្រះអាទិត្យមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់អរជុនដោយសេចក្តីភ្ញាក់ផ្អើលថា នៅក្នុងឱកាសសង្គ្រាមបែបនេះ ភាពក្លាហាន និងចិត្តអុជអាលគួរតែកើតឡើងក្នុងព្រះអង្គទេតើ ប៉ុន្តែតើការរអៀនរអាមុខនេះ បានមកពីណាក្នុងពេលវេលាមិនសមគួរនេះ!** **សេចក្តីភ្ញាក់ផ្អើលកើតឡើងដោយសារតែហេតុពីរយ៉ាង — ដោយសារអវិជ្ជាផ្ទាល់ខ្លួន និងដើម្បីដាស់តឿនព្រមានអ្នកដទៃ។ ការទ្រង់មានព្រះបន្ទូលដោយសេចក្តីភ្ញាក់ផ្អើលនៅទីនេះ គឺសម្រាប់តែដើម្បីដាស់តឿនព្រមានអរជុនប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីឱ្យចិត្តអរជុនបែរទៅរកកាតព្វកិច្ចរបស់ទ្រង់វិញ។ សេចក្តីសន្និដ្ឋាននៃពាក្យ 'កុតះ' (ពីណា) គឺថា ជាមូលដ្ឋានគ្រឹះ គុណវិបត្តិក្នុងរូបរាងជាការរអៀនរអាមុខនេះ មិនមែនស្ថិតនៅក្នុងព្រះអង្គ (ក្នុងអត្តភាពពិតរបស់ព្រះអង្គ) ឡើយ។ វាគ្រាន់តែជាគុណវិបត្តិដែលកើតឡើងជាបណ្តោះអាសន្ន មិនមែនជាគុណវិបត្តិអចិន្ត្រៃយ៍នោះទេ។** **សេចក្តីសន្និដ្ឋាននៃពាក្យ 'សមុបស្ថិតំ' (បានមកកាន់) គឺថា ការរអៀនរអាមុខនេះ មិនមែនគ្រាន់តែកើតឡើងក្នុងគំនិត និងពាក្យសំដីរបស់ព្រះអង្គប៉ុណ្ណោះទេ តែវាបានចូលមកក្នុងសកម្មភាពរបស់ព្រះអង្គផងដែរ។ វាបានគ្របដណ្តប់លើព្រះអង្គទាំងស្រុង ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យព្រះអង្គបានដាក់ធ្នូ និងព្រួញចុះ ហើយអង្គុយនៅកណ្តាលរថ។** **'អនារិយជុស្តំ' (ពិភាក្សា ទំព័រ ៣៨.២) – អារម្មណ៍ដែលកើតឡើងក្នុងចិត្តអ្នកប្រាជ្ញ អ្នកមានអធ្យាស្រ័យឧត្តម គឺសម្រាប់តែការប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ពួកគេប៉ុណ្ណោះ។ ហេតុនេះ ក្នុងពាក្យពេចន៍ពាក់កណ្តាលខាងក្រោយ ព្រះអាទិត្យទ្រង់ប្រើពាក្យខាងលើនេះជាដំបូង ដើម្បីមានព្រះបន្ទូលថា ការរអៀនរអាមុខដែលកើតឡើងក្នុងព្រះអង្គនេះ មិនត្រូវបានអ្នកមានអធ្យាស្រ័យឧត្តមទទួលយកឡើយ។ ហេតុផលគឺថា នៅក្នុងការរអៀនរអាមុខរបស់ព្រះអង្គនេះ គ្មានការពិចារណាអំពីប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនឡើយ។ អ្នកមានអធ្យាស្រ័យឧត្តមដែលប្រាថ្នាប្រយោជន៍ តែងយកប្រយោជន៍ធ្វើជាគោលដៅ ទាំងក្នុងការប្រកបធ្វើកិច្ចការ និងការលះបង់។ ការរអៀនរអាមុខចំពោះកាតព្វកិច្ចរបស់ពួកគេ មិនកើតឡើងឡើយ។ កាតព្វកិច្ចណាក៏ដោយដែលមកដល់ពួកគេតាមស្ថានភាព ពួកគេនឹងបំពេញវាឱ្យគ្រប់ចំណុច ដោយមានចិត្តអុជអាល និងព្យាយាមដើម្បីសម្រេចប្រយោជន៍។ ពួកគេមិនក្លាយជាមនុស្សរអៀនរអាមុខដូចព្រះអង្គ ហើយរួញថយពីសង្គ្រាម ឬកាតព្វកិច្ចដទៃទៀតដែលត្រូវធ្វើឡើយ។ ហេតុនេះ ការរួញថយពីកាតព្វកិច្ចដែលបានមកក្នុងរូបរាងជាសង្គ្រាមនេះ មិនអាចនាំមកនូវប្រយោជន៍ដល់ព្រះអង្គបានឡើយ។** **'អស្វគ្គ្យំ' – ទោះបីជារឿងប្រយោជន៍មិនត្រូវបានយកមកពិចារណា ហើយគេមើលវាតាមទស្សនៈលោកិយក៏ដោយ ស្ថានសួគ៌ត្រូវបានចាត់ទុកជាការសម្រេចខ្ពស់បំផុតក្នុងលោកនេះ។ ប៉ុន្តែ ការរអៀនរអាមុខរបស់ព្រះអង្គនេះ ក៏មិននាំទៅកាន់ស្ថានសួគ៌ដែរ មានន័យថា ផលវិបាកនៃការរួញថយពីសង្គ្រាមដោយសារការរអៀនរអាមុខ មិនអាចជាការសម្រេចស្ថានសួគ៌បានឡើយ។** **'អកីតិករម' – ទោះបីជាគោលដៅមិនមែនជាការសម្រេចស្ថានសួគ៌ក៏ដោយ មនុស្សដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាល្អ គឺធ្វើតែកិច្ចការដែលនាំមកនូវកិត្តិយសក្នុងលោកនេះ។ ប៉ុន្តែ ការរអៀនរអាមុខរបស់ព្រះអង្គនេះ ក៏មិនផ្តល់កិត្តិយស (កេរ្តិ៍ឈ្មោះល្អ) ក្នុងលោកនេះដែរ ផ្ទុយទៅវិញ វានាំមកនូវកេរ្តិ៍ឈ្មោះអាក្រក់។ ហេតុនេះ ការកើតឡើងនៃការរអៀនរអាមុខក្នុងព្រះអង្គ គឺមិនសមគួរឡើយ។** **នៅទីនេះ ដោយការបង្ហាញពីលំដាប់ 'អនារិយជុស្តំ, អស្វគ្គ្យំ, និង អកីតិករម' ព្រះអាទិត្យបានបង្ហាញពីប្រភេទមនុស្សបីយ៉ាង៖ (១) ពួកដែលជាមនុស្សចេះពិចារណា ប្រាថ្នាតែប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន។ គោលដៅ ការសម្រេចរបស់ពួកគេ គឺតែប្រយោជន៍ប៉ុណ្ណោះ។ (២) ពួកដែលជាមនុស្សសក្តិសម ប្រាថ្នាការសម្រេចស្ថានសួគ៌តាមរយៈកម្មល្អ។ ពួកគេចាត់ទុកស្ថានសួគ៌ជារបស់ខ្ពង់ខ្ពស់គេ ហើយយកការសម្រេចស្ថានសួគ៌ធ្វើជាគោលដៅ។ (៣) ពួកដែលជាមនុស្សសាមញ្ញ គោរពតែលោកិយ។ ហេតុនេះ ពួកគេប្រាថ្នាកិត្តិយសផ្ទាល់ខ្លួនក្នុងលោក ហើយចាត់ទុកកិត្តិយសនោះជាគោលដៅ។** **ដោយការប្រើពាក្យទាំងបីខាងលើនេះ ព្រះអាទិត្យទ្រង់ដាស់តឿនព្រមានអរជុនថា ការសម្រេចចិត្តមិនច្បាំងរបស់ព្រះអង្គនេះ មិននាំទៅរកការសម្រេចគោលដៅរបស់មនុស្សចេះពិចារណា និងមនុស្សសក្តិសម — គឺប្រយោជន៍ និងស្ថានសួគ៌ — ហើយក៏មិននាំទៅរកការសម្រេចគោលដៅរបស់មនុស្សសាមញ្ញ — គឺកិត្តិយស — ដែរ។ ហេតុនេះ ដោយសារមោហៈ ការសម្រេចចិត្តមិនច្បាំងរបស់ព្រះអង្គ គឺថោកទាបជាទីបំផុត ដែលនឹងធ្វើឱ្យព្រះអង្គធ្លាក់ចុះ នាំព្រះអង្គទៅកាន់នរក និងនាំមកនូវកេរ្តិ៍ឈ្មោះអាក្រក់។** **សម្ពន្ធភាព – បន្ទាប់ពីការរអៀនរអាមុខបានកើតឡើង តើគេគួរធ្វើអ្វីឥឡូវនេះ? ដើម្បីលុបបំបាត់ការសួរនេះ ព្រះអាទិត្យទ្រង់មានព្រះបន្ទូលថា —**