**Bhagawadgita, rozdział 2, werset 2 – tłumaczenie komentarza**
**Tekst do przetłumaczenia:**
Błogosławiony Pan rzekł (Komentarz s. 38.1) – O Arjuno! Skądże ta nikczemność ogarnęła cię w tej krytycznej chwili? Nie jest ona godna szlachetnych, nie wiedzie do nieba i nie przynosi chwały.
**Komentarz:**
**2.2. Objaśnienie** – „Arjuna” – Celem zwrócenia się do niego tym imieniem jest wskazanie, iż jest on istotą o czystym, nieskalanym sercu. Dlatego pojawienie się skazy – tchórzostwa – w jego naturze jest całkowicie sprzeczne z jego istotą. Jakże więc mogło go to ogarnąć?
„Kutastva kashmalam idam vishame samupasthitam” – Wyrażając zdziwienie, Pan mówi do Ardżuny, że w takiej chwili, jaką jest wojna, powinna w tobie zrodzić się dzielność i zapał, lecz skądże ta nikczemność ogarnęła cię w tym nieodpowiednim czasie!
Zdziwienie pojawia się dwojako – z powodu własnej niewiedzy oraz w celu przebudzenia drugiego. Mowa Pana, pełna zdziwienia, służy tu wyłącznie przebudzeniu Ardżuny, aby jego uwaga zwróciła się ku obowiązkowi. Implikacja słowa „Kutah” (skąd) jest taka, że zasadniczo ta wada w postaci tchórzostwa nie jest w tobie obecna (w twoim prawdziwym Ja). Jest to wada przygodna, a nie trwała.
Implikacja słowa „samupasthitam” (ogarnęła) jest taka, że to tchórzostwo nie pojawiło się jedynie w twoich myślach i słowach; ale wkradło się również w twoje czyny. Całkowicie cię opanowało, przez co złożyłeś łuk i strzały i usiadłeś pośrodku rydwanu.
„Anāryajuṣṭam” (Komentarz s. 38.2) – Uczucia, które rodzą się w mądrych, szlachetnych ludziach, służą wyłącznie ich własnemu dobru. Dlatego w drugiej części wersu Pan najpierw używa powyższego terminu, by powiedzieć, że tchórzostwo, które się w tobie zrodziło, nie jest akceptowane przez ludzi szlachetnych. Powód jest taki, że w tym twoim tchórzostwie nie ma absolutnie żadnej troski o własne dobro. Ludzie szlachetni, którzy pragną dobra, czynią je swym celem zarówno w działaniu, jak i w wyrzeczeniu. Tchórzostwo wobec ich obowiązku się w nich nie rodzi. Jakikolwiek obowiązek nadarza im się zgodnie z okolicznościami, wypełniają go całkowicie, z zapałem i gorliwością dla osiągnięcia dobra. Nie stają się tchórzliwi jak ty i nie uchylają się od wojny czy jakiegokolwiek innego obowiązku. Dlatego uchylanie się od obowiązku, który przybrał postać wojny, nie służy twemu dobru.
„Asvargyam” – Nawet jeśli nie bierze się pod uwagę kwestii dobra i patrzy z perspektywy doczesnej, niebo uważane jest za najwyższe osiągnięcie na świecie. Lecz to twoje tchórzostwo również nie wiedzie do nieba, co znaczy, że wynikiem uchylenia się od wojny z powodu tchórzostwa nie może być osiągnięcie nieba.
„Akīrtikaram” – Nawet jeśli celem nie jest osiągnięcie nieba, człowiek uznawany za dobrego wykonuje tylko tę pracę, która przynosi chwałę na świecie. Lecz to twoje tchórzostwo również nie przynosi chwały (sławy) na tym świecie; wręcz przeciwnie, sprowadza niesławę. Dlatego pojawienie się w tobie tchórzostwa jest całkowicie niewłaściwe.
Tutaj, podając sekwencję „anāryajuṣṭam, asvargyam i akīrtikaram”, Pan wskazał na trzy rodzaje ludzi: (1) Ci, którzy są ludźmi myślącymi, pragną wyłącznie własnego dobra. Ich celem, ich dążeniem jest wyłącznie dobro. (2) Ci, którzy są ludźmi cnotliwymi, pragną osiągnięcia nieba poprzez prawe czyny. Uważają niebo za jedyne najwyższe dobro i czynią jego osiągnięcie swym celem. (3) Ci, którzy są ludźmi zwyczajnymi, szanują jedynie świat doczesny. Dlatego pragną własnej chwały na świecie i tylko tę chwałę uważają za swój cel.
Używając powyższych trzech terminów, Pan ostrzega Ardżunę, że ta twoja decyzja, by nie walczyć, nie służy osiągnięciu celów ludzi myślących i cnotliwych – dobra i nieba – ani nie służy osiągnięciu celu ludzi zwyczajnych – chwały. Dlatego, z powodu złudzenia, twoja decyzja o niepodejmowaniu walki jest najnikczemniejsza, co spowoduje twój upadek, zaprowadzi cię do piekieł i przyniesie ci niesławę.
**Związek z kontekstem** – Po tym, jak pojawiło się tchórzostwo, co należy teraz czynić? Aby rozwiać to pytanie, Pan mówi –
★🔗
