**2.26** ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ! ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਇਸ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸਦਾ ਹੀ ਜਨਮਦਾ ਮੰਨੇਂ ਜਾਂ ਸਦਾ ਹੀ ਮਰਨਹਾਰ ਮੰਨੇਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
**ਟੀਕਾ:** "ਪਰ ਜੇ ਤੂੰ ਮੰਨੇਂ... ਤੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ" – ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ "ਪਰ ਜੇ" ਅਤੇ "ਤੂੰ ਮੰਨੇਂ" ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਸਥਾਪਿਤ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਆਤਮਾ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਵੀ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ (ਗੀਤਾ 2.20), ਫਿਰ ਵੀ, ਜੇ ਤੂੰ ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਇਹ ਮੰਨ ਵੀ ਲਵੇਂ ਕਿ ਆਤਮਾ ਸਦਾ ਹੀ ਜਨਮਦੀ ਅਤੇ ਸਦਾ ਹੀ ਮਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ – ਇਹ ਨਿਯਮ ਟਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਜੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੀਜ ਬੀਜਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਫੁੱਲ ਕੇ ਅੰਕੁਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹੀ ਅੰਕੁਰ ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਵਧ ਕੇ ਰੁੱਖ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਖਮ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕੀ ਉਹ ਬੀਜ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ? ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ ਕਠੋਰ ਰੂਪ ਤਿਆਗ ਕੇ ਨਰਮ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਨਰਮ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ ਅੰਕੁਰ ਬਣਿਆ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅੰਕੁਰ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ ਰੁੱਖ ਬਣਿਆ; ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਆਯੁ ਪੂਰੀ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਸੁਕ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬੀਜ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਪਲ ਬਦਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਜੇ ਬੀਜ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਰੁੱਖ ਦੇ ਸੁਕਣ ਤੱਕ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ? ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਿਛਲਾ ਰੂਪ ਤਿਆਗਿਆ – ਉਹ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਦੂਜਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ – ਉਹ ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਹਰ ਪਲ ਜੰਮਦਾ ਅਤੇ ਮਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵੀ ਉਸ ਬੀਜ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੂਖਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਖ ਬੀਜਾਣੂ ਇਸਤਰੀ ਬੀਜਾਣੂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ। ਉਹ ਵਧਦਾ ਗਿਆ, ਬੱਚੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਨਮਿਆ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਵਧਿਆ, ਫਿਰ ਘਟਿਆ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਰੀਰ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਬਦਲਦਾ ਰਿਹਾ – ਯਾਨੀ, ਉਹ ਹਰ ਪਲ ਜੰਮਦਾ ਅਤੇ ਮਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਪ੍ਰਭੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਵੀ, ਸਰੀਰ ਵਾਂਗ ਹੀ, ਸਦਾ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮੰਨ ਲਵੇਂ, ਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦਾ।
★🔗
