1.13. Kisha, mazembe, ngoma kubwa, matari, mridanga, na tarumbeta zilikomea kwa pamoja. Sauti hiyo ikawa ya msukosuko mkubwa.
Ufafanuzi: Maelezo—'tataḥ śaṅkhāśca bheryaśca paṇavānaka-gomukhāḥ'—Ingawa Bhishma hakupuliza zembe lake kwa ajili ya kutangaza mwanzo wa vita, bali kwa kumpendeza Duryodhana, hata hivyo, jeshi la Kaurava lilielewa kupuliza kwa zembe la Bhishma kuwa ndio tangazo la vita. Kwa hiyo, Bhishma alipopuliza zembe lake, vyombo vyote kama vile mazembe ya jeshi la Kaurava vilikomea kwa wakati mmoja.
'Śaṅkha' (mazembe) yanatoka baharini. Yanahifadhiwa kwa ajili ya utumishi na ibada kwa Bwana na hutumika katika sherehe kama vile kutoa āratī. Yanapulizwa kwa mdomo wakati wa matukio mazuri na mwanzoni mwa vita. 'Bherī' ni jina la ngoma kubwa (ngoma kubwa sana huitwa naubat). Ngoma hizi zimetengenezwa kwa chuma na kufunikwa kwa ngozi ya nyati, na hupigwa kwa vijiti vya mbao. Zinahifadhiwa katika mahekalu na katika ngome za wafalme. Hupigwa hasa wakati wa sherehe na matukio mazuri. Katika majumba ya wafalme, hupigwa kila siku.
'Paṇava' ni jina la aina fulani ya ngoma. Hizi hutengenezwa kwa chuma au mbao na kufunikwa kwa ngozi ya mbuzi, na hupigwa kwa mkono au kwa kijiti cha mbao. Ingawa zina umbo sawa na ḍholakī, ni kubwa kuliko hiyo. Kupiga paṇava mwanzoni mwa utekelezaji wa jambo lolote lote linaonekana kuwa la heri kama vile ibada kwa Bwana Gaṇeśa.
'Ānaka' ni jina la mṛdaṅga. Hizi pia huitwa pakhāvaja. Kwa umbo, ni kama ḍholakī ya mbao. Hutengenezwa kwa udongo na kufunikwa kwa ngozi, na hupigwa kwa mkono.
'Gomukha' ni jina la tarumbeta. Hizi zimepindika kama nyoka na mdomo wao ni kama wa ng'ombe. Hupulizwa kwa mdomo.
'Sahasaivābhyahanyanta'—(Tazama maelezo ya aya iliyotangulia) Kulikuwa na shauku kubwa katika jeshi la Kaurava. Kwa hiyo, mara tu zembe la Bhishma Babu lilipokomea, vyombo vyote vya jeshi la Kaurava vilikomea kwa pamoja kwa hiari yao. Hakukuwa na ucheleweshaji katika kukomea kwao, wala haukuhitajika juhudi yoyote kuviplaya.
'Sa śabdastumulo'bhavat'—Sauti ya mazembe na vyombo vingine vya jeshi la Kaurava, vilivyowekwa katika vikosi na kikosi tofauti, ikawa ya kutisha zaidi, ikimaanisha kelele zao zilisikika kwa nguvu kubwa.
Muunganisho—Mwanzoni mwa sura hii, Dhritarashtra aliuliza Sanjaya ni nini wanawe na wana wa Pandu walifanya uwanjani. Kwa hiyo, kutoka aya ya pili hadi hii ya kumi na tatu, Sanjaya alitoa jibu kuhusu 'nini wana wa Dhritarashtra walifanya'. Sasa, kuanzia aya inayofuata, Sanjaya anatoa jibu kuhusu 'nini wana wa Pandu walifanya'.
★🔗
