శ్రీమద్భగవద్గీత

ధృతరాష్ట్రుడు చెప్పాడు: ఓ సంజయ! ధర్మక్షేత్రమైన కురుక్షేత్రంలో కూడిన, యుద్ధం చేయాలని కోరుకునే నా వారు మరియు పాండవులు ఏమి చేసారు?

సంజయుడు చెప్పినాడు: పాండవుల సైన్యం యుద్ధ వ్యూహంలో నిలబెట్టబడినది చూసి, రాజు దుర్యోధనుడు తరువాత తన గురువు ద్రోణుని సమీపించి ఈ మాటలు చెప్పాడు.

చూడండి, ఓ గురువర్యా! పాండవుల ఈ గొప్ప సైన్యాన్ని, మీ తెలివైన శిష్యుడైన ద్రుపదపుత్రుడు వ్యూహం కట్టి నిలబెట్టినదాన్ని.

ఇక్కడ వీరులు, గొప్ప విలుకాండ్రు ఉన్నారు; వారు యుద్ధంలో భీముడు మరియు అర్జునుడు లాంటివారు; యుయుధానుడు, విరాటుడు మరియు మహారథుడైన ద్రుపదుడు కూడా ఉన్నారు.

ధృష్టకేతు, చేకితానుడు మరియు బలవంతుడైన కాశీరాజు, పురుజిత్, కుంతిభోజుడు మరియు మానవులలో శ్రేష్ఠుడైన శైబ్యుడు.

పరాక్రమవంతుడైన యుధామన్యుడు మరియు బలవంతుడైన ఉత్తమోజుడు, సుభద్ర కుమారుడు (అభిమన్యుడు) మరియు ద్రౌపది పుత్రులు — ఇవన్నీ మహారథులు.

ఓ ద్విజోత్తమా! మా వైపు కూడా గొప్ప యోధులు ఎవరో మీరు తెలుసుకోండి; మీకు తెలియజేయడానికి నా సైన్యం యొక్క నాయకుల పేర్లు నేను మీకు చెప్పుతున్నాను.

మీరు మరియు భీష్ముడు, కర్ణుడు మరియు యుద్ధంలో విజయం పొందిన కృప, అశ్వత్థామ, వికర్ణుడు మరియు సోమదత్తుని కుమారుడు (భూరిశ్రవ) కూడా.

మరియు నా కోసం తమ ప్రాణాలను త్యజించడానికి సిద్ధంగా ఉన్న, వివిధ రకాల ఆయుధాలతో సజ్జీకృతులై, యుద్ధంలో నిపుణులైన మరెందరో వీరులు ఉన్నారు.

భీష్మునిచే రక్షింపబడిన మా సైన్యం అసమర్థమైనది; కానీ భీమునిచే రక్షింపబడిన వారి సైన్యం సమర్థమైనది.

కాబట్టి, అన్ని సైన్య విభాగాలలో తమ తమ స్థానాల్లో నిలబడి, మీరందరూ భీష్మునే అన్ని వైపుల నుండి కాపాడండి.

ఆ సమయంలో కౌరవులలో వృద్ధుడు మరియు ప్రతాపవంతుడైన పితామహ భీష్ముడు, అతనికి (దుర్యోధనుడికి) ఆనందాన్ని కలిగించే విధంగా, ఉన్నత స్వరంతో సింహనాదం చేసి, శంఖాన్ని ఊదారు.

ఆ తర్వాత శంఖాలు, భేరీలు, పణవాలు, ఆనకాలు, గోముఖాలు ఇవన్నీ ఒకేసారి మోగించబడ్డాయి; ఆ ధ్వని భయంకరంగా ఉండేది.

తరువాత, తెల్లటి గుర్రాలతో కట్టబడిన గొప్ప రథంలో కూర్చున్న మాధవుడు (కృష్ణుడు) మరియు పాండవుడు (అర్జునుడు) కూడా తమ దివ్య శంఖాలను ఊదారు.

హృషీకేశుడు పాంచజన్యమును, ధనంజయుడు దేవదత్తమును, భయంకరమైన కర్మలు చేసే వృకోదరుడు (భీముడు) పౌండ్రమనే మహాశంఖాన్ని ఊదారు.

కుంతీపుత్రుడైన రాజు యుధిష్ఠిరుడు అనంతవిజయం అనే శంఖాన్ని ఊదాడు; నకులుడు మరియు సహదేవుడు సుఘోష మరియు మణిపుష్పక శంఖాలను ఊదారు.

శ్రేష్ఠ ధనుర్ధరుడైన కాశీరాజు, మహారథి శిఖండి, ధృష్టద్యుమ్నుడు, విరాటరాజు మరియు అజేయుడైన సాత్యకి.

ఓ భూపాలకా! ద్రుపదుడు, ద్రౌపదీ పుత్రులు మరియు మహాబాహువైన సౌభద్రుడు (అభిమన్యుడు) వేర్వేరుగా శంఖాలను ఊదారు.

ఆ భయంకరమైన ధ్వని ఆకాశాన్ని మరియు భూమిని ప్రతిధ్వనింపజేస్తూ, ధృతరాష్ట్ర పుత్రుల హృదయాలను చీల్చివేసింది.

తరువాత, ధృతరాష్ట్ర పుత్రులు యుద్ధానికి వరుసలో నిలబడి ఉన్నట్లు చూసి, ఆయుధాల ఉపయోగం ప్రారంభమవ్వబోతున్న సమయంలో, కపిధ్వజుడైన పాండవ అర్జునుడు తన ధనుస్సును ఎత్తి, హృషీకేశుడైన కృష్ణునితో ఈ మాటలు చెప్పాడు, ఓ భూపతీ!

అర్జునుడు చెప్పాడు: ఓ అచ్యుతా! నా రథాన్ని రెండు సైన్యాల మధ్యలో నిలిపించు.

అర్జునుడు చెప్పాడు: ఓ కృష్ణా! నా రథాన్ని రెండు సైన్యాల మధ్యలో నిలిపించు, అప్పుడు యుద్ధం చేయాలని కోరుకుంటూ నిలబడిన వీరిని నేను చూడగలను మరియు ఈ యుద్ధంలో నాకు ఎవరితో పోరాడాలో తెలుసుకోగలను.

దుర్బుద్ధి ధృతరాష్ట్రుని (దుర్యోధనుడి) యుద్ధంలో ప్రియం చేయాలని కోరుకునే, ఇక్కడ యుద్ధం చేయడానికి సమావేశమైన వీరిని నేను చూడాలని కోరుకుంటున్నాను.

సంజయుడు చెప్పాడు: ఓ భారతా (ధృతరాష్ట్రా)! ఈ విధంగా అర్జునుడు చెప్పిన తర్వాత, హృషీకేశుడు (కృష్ణుడు) రెండు సైన్యాల మధ్యలో ఉత్తమ రథాన్ని నిలిపాడు.

భీష్మ, ద్రోణ మరియు భూమి యొక్క అన్ని పాలకుల ముందు, శ్రీకృష్ణుడు చెప్పారు: 'ఓ పార్థ! ఇక్కడ సమావేశమైన కౌరవులను చూడు.'

అక్కడ అర్జునుడు నిలబడి ఉన్నవారిని చూసాడు: తండ్రులు, తాతలు, గురువులు, మామలు, సోదరులు, కుమారులు, మనుమలు మరియు స్నేహితులు కూడా.

రెండు సేనలలోనూ మామలను, స్నేహితులను కూడా చూసి, కౌంతేయుడు అర్జునుడు ఆ విధంగా నిలబడి ఉన్న ఆ బంధువులందరినీ చూసి, దుఃఖంతో, దయతో నిండిపోయి ఇలా అన్నాడు.

అర్జునుడు చెప్పాడు: ఓ కృష్ణా! యుద్ధం చేయాలని కోరుకుంటూ నిలబడిన ఈ నా బంధువులను చూసి, నా అవయవాలు సడలిపోతున్నాయి, నోరు ఎండిపోతోంది, శరీరంలో వణుకు, గగుర్పాటు కలుగుతున్నాయి.

నా అవయవాలు సడలిపోతున్నాయి, నోరు ఎండిపోతోంది, నా శరీరంలో వణుకు ఏర్పడుతోంది మరియు రోమాంచం కలుగుతోంది.

నా చేతి నుండి గాండీవం (విల్లు) జారిపోతుంది మరియు నా చర్మం మండిపోతుంది. నేను నిలబడలేని స్థితిలో ఉన్నాను మరియు నా మనస్సు తిరుగుతున్నట్లు ఉంది.

ఓ కేశవా! నేను విపరీతమైన శకునాలను చూస్తున్నాను మరియు యుద్ధంలో నా బంధువులను చంపడం వలన ఏ మేలునూ చూడటం లేదు.

ఓ కృష్ణా! నేను విజయాన్ని కోరుకోను, రాజ్యాన్ని కోరుకోను, సుఖాలను కూడా కోరుకోను. ఓ గోవిందా! మాకు రాజ్యం వల్ల ఏమి ప్రయోజనం? భోగాల వల్లనో, జీవితం వల్లనో ఏమి ప్రయోజనం?

మేము ఎవరి కోసం రాజ్యం, భోగాలు మరియు సుఖాలను కోరుకుంటామో, వారే ధనం మరియు ప్రాణాలను త్యజించి యుద్ధంలో నిలబడి ఉన్నారు.

గురువులు, తండ్రులు, కుమారులు మరియు అలాగే తాతలు, మామలు, మామలు, మనుమలు, బావలు మరియు ఇతర బంధువులు.

ఓ మధుసూదన! వీరు నన్ను చంపినా, మూడు లోకాల రాజ్యం కోసమైనా, నేను వీరిని చంపాలని కోరను; భూమి కోసం అంటే ఏమిటి?

ధృతరాష్ట్రుని కుమారులను చంపి, ఓ జనార్దనా! మాకు ఏమి సంతోషం కలుగుతుంది? ఈ దుర్మార్గులను చంపడం వలన మాకు పాపమే ప్రాప్తిస్తుంది.

కాబట్టి, ఓ మాధవా ! ధృతరాష్ట్ర పుత్రులు మన బంధువులు; వారిని చంపడం మనకు తగినది కాదు. ఎందుకంటే, మన స్వజనులను చంపి మనం ఎలా సుఖంగా ఉండగలం?

ఈ జనులు లోభంతో మనస్సు చెడిపోయినవారైనప్పటికీ, వంశనాశనం వల్ల కలిగే దోషాన్ని, స్నేహితుల పట్ల ద్రోహంలో ఉన్న పాపాన్ని చూడరు.

ఓ జనార్దన! వంశనాశనం వలన కలిగే దోషాన్ని స్పష్టంగా చూస్తున్న మేము, ఈ పాపం నుండి ఎందుకు విరమించకూడదు?

వంశం నాశనమైతే, ఆ వంశపు సనాతన ధర్మాలు నశిస్తాయి; ధర్మం నాశనమైతే, సమస్త వంశాన్ని అధర్మం ఆక్రమించుకుంటుంది.

కృష్ణా! అధర్మం అధికమైతే కుల స్త్రీలు దూషితలౌతారు; వార్ష్ణేయ! స్త్రీలు దూషితలైతే వర్ణసంకరం కలుగుతుంది.

వర్ణసంకరం కులఘాతకులకు మరియు కులానికి నరకానికి కారణమవుతుంది; ఎందుకంటే పిండ మరియు జలదాన క్రియలు లేకుండా, వీరి పితృదేవతలు కూడా నరకంలో పడతారు.

కులనాశకుల యొక్క ఈ వర్ణసంకరాన్ని కలిగించే దోషాల వలన, శాశ్వతమైన జాతి ధర్మాలు మరియు కుల ధర్మాలు నాశనమవుతాయి.

ఓ జనార్దనా! వారి కులధర్మాలు నాశనమైన మానవులు నరకంలో నిర్ణీతంకాని కాలం పాటు నివసిస్తారని మేము విన్నాము.

అయ్యో! మేము ఘోరమైన పాపాన్ని చేయడానికి సంకల్పించుకున్నాము; ఈ రాజ్య సుఖాల ఆశతో, మన స్వజనులను సంహరించడానికి సిద్ధపడ్డాము.

శస్త్రరహితుడనై, ప్రతిఘటించని నన్ను, ఈ శస్త్రధారులైన ధృతరాష్ట్ర పుత్రులు యుద్ధంలో చంపినా, అది నాకు మేలు చేయును.

సంజయుడు చెప్పాడు: ఇలా చెప్పి, దుఃఖంతో కలత చెందిన మనస్సుతో అర్జునుడు యుద్ధభూమిలో, బాణాలతో కూడిన విల్లును విసర్జించి, రథం వెనుక భాగంలో కూర్చున్నాడు.