กษัตริย์แห่งกาศี ผู้เป็นยอดนักธนู ศิขัณฑี นักรบรถศึกผู้เกรียงไกร ธฤษฐทฺยุมน์ และ วิราฏ พร้อมทั้ง สาตยกี ผู้ไม่อาจปราชัย

1.17. กษัตริย์แห่งกาสี ผู้เป็นนักธนูที่ยอดเยี่ยม ศิขัณฑีผู้เป็นนักรบรถศึกที่ยิ่งใหญ่ ธฤษฏทยุมนะ วิราฏะ และสาตยกิผู้ไม่มีวันพ่ายแพ้ ความหมายของคำ: กาศยะ - กษัตริย์แห่งกาสี, ปรเมศวาสะ - นักธนูที่ยอดเยี่ยม, ศิขัณฑี - ศิขัณฑี, มหารถะ - นักรบรถศึกที่ยิ่งใหญ่, ธฤษฏทยุมนะ - ธฤษฏทยุมนะ, วิราฏะ - วิราฏะ, สาตยกิ - สาตยกิ, อปราจิตะ - ผู้ไม่มีวันพ่ายแพ้

ข้าแต่พระราชา! กษัตริย์แห่งกาศี ผู้ทรงคันธนูใหญ่ และนักรบผู้กล้า ศิขัณฑิ ตลอดจนธฤษฏัทยุมนะ และพระเจ้าวิราฏ และสัตยักษี ผู้ไม่อาจปราชัย และพระเจ้าทรุปัท และโอรสทั้งห้าของเทราปตี และอภิมันยุ ผู้เป็นโอรสแห่งสุภัทรา ผู้มีกรียาว—บุคคลเหล่านี้ทั้งหมดต่างเป่าสังข์ของตนๆ จากทุกทิศทุกทาง คำอธิบาย: นักรบผู้กล้าชื่อ ศิขัณฑิ นั้นมีความกล้าหาญยิ่ง ในชาติก่อน เขาเคยเป็นสตรี (ธิดาของพระเจ้ากาศี พระนามว่าอัมพา) และในชาตินี้ก็ได้ถือกำเนิดแก่พระเจ้าทรุปัทในรูปของธิดาเช่นกัน ต่อมา ศิขัณฑิคนเดียวกันนี้ได้รับความเป็นชายจากยักษ์ชื่อ สถูณกรรณ จึงกลายเป็นบุรุษ ภีษม์ทราบความจริงข้อนี้ทั้งหมด และถือว่าศิขัณฑิเป็นสตรี ด้วยเหตุนี้ ท่านจึงไม่ยิงศรไปยังเขา ในระหว่างสงคราม อรชุนวางเขาข้างหน้าและยิงศรไปยังภีษม์ ทำให้ท่านล้มจากรถรบ อภิมันยุ โอรสของอรชุน นั้นกล้าหาญยิ่ง ในสงคราม ท่านบุกเข้าไปในจักรวายุธที่โทรณาจารย์สร้างขึ้น และด้วยความเก่งกาจของท่าน ได้สังหารวีรชนมากมาย ในที่สุด นักรบใหญ่หกคนของกองทัพเการพล้อมท่านไว้อย่างไม่เป็นธรรมและโจมตีท่านด้วยอาวุธ กระบองของโอรสทุหศาสันฟาดลงบนศีรษะของท่าน ทำให้ท่านถึงแก่ชีวิต ในการบรรยายการเป่าสังข์ สัญชัยเอ่ยพระนามของภีษม์เพียงผู้เดียวในบรรดานักรบฝ่ายเการพ และในบรรดานักรบฝ่ายปาณฑพ ท่านเอ่ยนามของวีรชนสิบแปดตน รวมถึงพระเจ้าศรีกฤษณะ อรชุน ภีม ฯลฯ จากข้อนี้ ส่อให้เห็นว่าสัญชัยมิได้มีความเคารพในใจต่อฝ่ายอธรรม (กองทัพเการพ) ดังนั้น ท่านจึงไม่เห็นสมควรที่จะบรรยายฝ่ายอธรรมโดยละเอียด อย่างไรก็ดี เพราะท่านมีความเคารพในใจต่อฝ่ายธรรม (กองทัพปาณฑพ) และมีความศรัทธาในพระเจ้าศรีกฤษณะและปาณฑพพี่น้อง ท่านจึงเห็นสมควรที่จะบรรยายฝ่ายธรรมโดยละเอียด และยินดีที่จะบรรยายแต่ฝ่ายธรรมเท่านั้น ความเชื่อมโยง: การเป่าสังข์ของกองทัพปาณฑพมีผลต่อกองทัพเการพอย่างไร ถูกระบุไว้ในโศลกต่อไปนี้