བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ། ལོངས་སྤྱོད་དང་ཉམས་དམས། རྒྱལ་ཁ་དང་ཕམ་ཁ་མཉམ་པར་བྱས་ནས་དམག་འཁྲུག་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱ་ཞིང་། དེ་ལྟར་བྱས་པས་སྡིག་པ་མི་འཁྱོངས་སོ།།

ཚིག་གི་དོན་ནི། སུ་ཁ་དུ་ཁེ་ - བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ། ས་མེ་ - མཉམ་པ། ཀྲྀཏྭཱ་ - བསམ་པ། ལ་བྷཱ་ལ་བྷཽ་ - ཁེ་དང་གྱོང་། ཛ་ཡཱ་ཛ་ཡཽ་ - རྒྱལ་དང་ཕམ་པ། ཏ་ཏཿ - དེ་ནས། ཡུདྡྷཱ་ཡ་ - དམག་འཐབ་ཀྱི་ཕྱིར། ཡུཛྱ་སྭ་ - གྲ་སྒྲིག་བྱོས། ན་ - མིན། ཨེ་ཝཾ་ - འདི་ལྟར། པ་པཾ་ - སྡིག་པ། ཨ་ཝཱ་པྶྱ་སི་ - ཐོབ་པར་འགྱུར། སྭཱ་མཱི་ཤི་ཝཱ་ནནྡའི་འགྲེལ་བཤད། འདི་ནི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་རམ་བྱ་བ་ལ་སྙོམས་པོ་བྱེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན། གལ་ཏེ་སུ་ཞིག་གིས་སེམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་འདི་འདྲ་བའམ་སེམས་མཉམ་པོ་བཟུང་ནས་བྱ་བ་གང་རུང་ཞིག་བྱས་ན། དེས་ལས་དེའི་འབྲས་བུ་མྱོང་མི་དགོས། བྱ་བ་འདི་ལྟ་བུས་སེམས་ཀྱི་དག་པ་དང་སྐྱེ་ཤིའི་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད། རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་འབད་བརྩོན་དང་དྲན་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སེམས་ཀྱི་མཉམ་ཉིད་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་དགོས།

༢.༣༨ རྒྱལ་ཕམ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་ཤོར་བ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མཉམ་པར་བཟོས་ནས། དེ་ནས་འཐབ་རྩོད་ལ་བརྩོན་པར་གྱིས། དེ་ལྟར་འཐབ་ན་སྡིག་པ་མི་འཁྱོང་བར་འགྱུར་རོ། འགྲེལ་བཤད། རྒྱལ་པོའི་སྲས་འཁོར་གྱིས་འདི་སྐད་དུ་བསམས་པ་ནི། གཉེན་ཉེ་མང་པོ་བཀྲོངས་པས་ང་ཚོར་སྡིག་པ་འཛོལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་འདིར་བཀའ་བདག་གིས་གསུངས་པ་ནི། སྡིག་པའི་རྒྱུ་ནི་འཐབ་རྩོད་མིན་པར། རང་གི་འདོད་པ་ཡིན་པས། འདོད་པ་སྤངས་ནས་འཐབ་རྩོད་ལ་བརྩོན་པར་གྱིས་ཞེས་པ་ཡིན། "བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མཉམ་པར་བཟོས་ནས། དེ་ནས་འཐབ་རྩོད་ལ་བརྩོན་པར་གྱིས"ཞེས་པ་ལ། འཐབ་རྩོད་ནང་དུ་དང་པོར་རྒྱལ་ཕམ་འབྱུང་། རྒྱལ་ཕམ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཤོར་བ། ལོངས་སྤྱོད་དང་ཤོར་བའི་འབྲས་བུ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། ཁྱེད་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་རྒྱལ་ཕམ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཤོར་བ་ལས་བདེ་སྐྱིད་དང་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བར་མིན་པར། འདི་གསུམ་ལ་ཏང་སྙོམས་ཀྱིས་གནས་ཤིང་ལས་ཀ་སྒྲུབ་པར་ཡིན། འཐབ་རྩོད་ནང་དུ་རྒྱལ་ཕམ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཤོར་བ། བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་པོ་ངེས་པར་དུ་འབྱུང་བས། དེ་བས་ཁྱེད་ཀྱིས་དང་པོར་ངའི་ལས་ནི་ལས་ཀ་སྒྲུབ་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། རྒྱལ་ཕམ་སོགས་ལ་དོ་སྣང་ཅི་ཡང་མེད་པར་བསམ་བཞིན་དུ་གཏན་འབེབས་བྱས་ནས། དེ་ནས་འཐབ་ན་སྡིག་པ་མི་འཛོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་བའི་འབངས་སུ་མི་འགྱུར་བའི་དོན་ཡིན། ལས་ཀ་སྒྲུབ་པར་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་འདོད་པ་དང་བྲལ་བའི་གཉིས་ཀྱི་བསམ་བློ་དགོས། འདོད་པ་ཅན་གྱིས་ལས་ཀ་སྒྲུབ་པར་གལ་ཆེར་ལྷུང་ངེས་དང་བརྗེད་ངེས་མི་བྱེད་པར། བརྩོན་འགྲུས་དང་བཅས་ཏེ་ལས་ཀ་སྒྲུབ་དགོས། འདོད་པ་མེད་པའི་བསམ་བློ་ཅན་གྱིས་ཀྱང་། རང་གི་བདེ་སྐྱིད་ལ་འདོད་པ་ཡོད་ནའང་། ལས་ཀ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་དང་བཅས་ཏེ་སྒྲུབ་དགོས། བདེ་བ་ནི་ཡོང་སྐབས་བཟང་སྟེ་འགྲོ་སྐབས་ངན། སྡུག་བསྔལ་ནི་ཡོང་སྐབས་ངན་ཏེ་འགྲོ་སྐབས་བཟང་ངོ་། དེ་ལྟ་ན་གང་བཟང་གང་ངན་ཡིན་པར་འགྱུར། དེ་ཡང་གཉིས་ཀ་མཉམ་པ་གཅིག་པ་ཡིན་པས། བདེ་སྡུག་ལ་བློ་ཏང་སྙོམས་སུ་གནས་ཤིང་ལས་ཀ་སྒྲུབ་དགོས། ཁྱེད་ཀྱི་བྱ་བ་གང་ཞིག་ལའང་བདེ་བའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་མཐུན་རྐྱེན་མི་འཛུགས་པར་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཇིགས་པས་མི་མཐུན་རྐྱེན་མི་འཛུགས་པར། བྱ་བའི་ནང་དུ་མཐུན་མི་མཐུན་གྱི་རྐྱེན་ནི་གཞུང་ལུགས་ལྟར་ཙམ་དུ་གནས་པར་གྱིས། (གཞུང་༡༦.༢༤) "སྡིག་པ་མི་འཁྱོང་"ཞེས་པའི་སྡིག་པ་ཞེས་པ་འདི་ནི་སྡིག་དང་བསོད་ནམས་གཉིས་ཀ་ལ་གོ་སྟེ། དེའི་འབྲས་བུ་ནི་བཀྲ་ཤིས་སྐྱིད་དང་ངན་སོང་གི་གནས་སུ་སྨིན་པའི་འབངས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པས། དེས་མི་ཞིག་རང་གི་བདེ་སྐྱིད་ལས་བརྗེད་ཅིང་། སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་ཡང་དག་པར་འཁོར་བར་འགྱུར། བཀའ་བདག་གིས་གསུངས་པ། ཀུན་དགའ་བོ་ལགས། བྱ་བ་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་འཐབ་རྩོད་དེ་ཏང་སྙོམས་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་ཤིང་སྒྲུབ་པར་བྱས་ན། སྡིག་པ་ཡང་མི་འཁྱོང་། བསོད་ནམས་ཀྱང་མི་འཁྱོང་ངོ་། དོན་དུ་འབྲེལ་བའི་ཁྱད་པར། སུམ་ཅུ་པ་ནས་བརྒྱད་ཅུ་པའི་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་བརྒྱད་པོའི་ནང་དུ་བཀའ་བདག་གིས་གཏིང་ཟབ་པའི་དགོངས་པ་མང་པོ་བཏོན་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ༡ གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་པ་དང་། དོན་ཞིག་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་དགོས་ན། འདིར་བཀའ་བདག་གིས་ཚིགས་བཅད་བརྒྱད་པོའི་ནང་དུ་དེའི་ཐབས་ལམ་སྟོན་ཡོད། དཔེར་ན། གལ་ཏེ་བྱ་བ་ལས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་། མི་སྒྲུབ་པའི་སྡོམ་པ་བཤད་དགོས་ན། དང་པོར་སྒྲུབ་བྱེད་བཤད་པ། བར་དུ་སྡོམ་པ་བཤད་པ། མཐའ་མར་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་བཤད་དེ་གཏམ་བཤད་མཇུག་བསྡུ་དགོས། འདི་ཡང་དང་པོར་སུམ་ཅུ་པ་དང་སུམ་ཅུ་གཉིས་པའི་ནང་དུ་བྱ་བ་ལས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བཤད་པ། བར་དུ་སུམ་ཅུ་གསུམ་པ་ནས་སུམ་ཅུ་དྲུག་པའི་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་བཞི་པོའི་ནང་དུ་བྱ་བ་ལས་མི་སྒྲུབ་པའི་ཉེས་དམིགས་བཤད་པ། མཐའ་མར་སུམ་ཅུ་བདུན་པ་དང་སུམ་ཅུ་བརྒྱད་པའི་ནང་དུ་བྱ་བ་ལས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བཤད་ཅིང་། བྱ་བ་ལས་སྒྲུབ་པར་བཀའ་སྩལ་བ་ཡིན། ༢ བཀའ་བདག་གིས་ཚིགས་བཅད་བརྒྱད་པོའི་ནང་དུ་རྒྱལ་པོའི་སྲས་འཁོར་གྱིས་ལེའུ་དང་པོའི་ནང་དུ་རང་གི་ལྟ་བས་བཏོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ལ་ལན་བཏབ་ཡོད། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོའི་སྲས་འཁོར་གྱིས། ངས་འཐབ་རྩོད་ལས་ཕན་ཡོན་གང་ཡང་མི་མཐོང་། (༡.༣༡) ཞེས་པར། བཀའ་བདག་གིས། དམག་མི་ལ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ལས་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་གཞན་མེད། (༢.༣༡) ཞེས་གསུངས། རྒྱལ་པོའི་སྲས་འཁོར་གྱིས། ང་ཚོས་འཐབ་ནས་བདེ་སྐྱིད་ཇི་ལྟར་ཐོབ། (༡.༣༧) ཞེས་པར། བཀའ་བདག་གིས། དམག་མི་དེ་དག་གིས་འཐབ་རྩོད་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་ན་ནི་བདེ་སྐྱིད་ཐོབ་པ་ཡིན། (༢.༣༢) ཞེས་གསུངས། རྒྱལ་པོའི་སྲས་འཁོར་གྱིས། འཐབ་རྩོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་ངན་སོང་ཐོབ་པར་འགྱུར། (༡.༤༤) ཞེས་པར། བཀའ་བདག་གིས། འཐབ་ནས་བཀྲ་ཤིས་སྐྱིད་ཐོབ་པར་འགྱུར། (༢.༣༢, ༣༧) ཞེས་གསུངས། རྒྱལ་པོའི་སྲས་འཁོར་གྱིས། འཐབ་ན་སྡིག་པ་འཛོལ་བར་འགྱུར། (༡.༣༦) ཞེས་པར། བཀའ་བདག་གིས། མི་འཐབ་ན་སྡིག་པ་འཛོལ་བར་འགྱུར། (༢.༣༣) ཞེས་གསུངས། རྒྱལ་པོའི་སྲས་འཁོར་གྱིས། འཐབ་ན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར། (༡.༤༠) ཞེས་པར། བཀའ་བདག་གིས། མི་འཐབ་ན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར། (༢.༣༣) ཞེས་གསུངས། ༣ རྒྱལ་པོའི་སྲས་འཁོར་གྱིས་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་བྱ་བ་ངན་པ་དེ་སྤངས་ནས་སྦྱིན་པས་འཚོ་བ་བཟུང་བ་ནི་ང་ལ་ལེགས། (༢.༥) ཞེས་བརྟན་པོར་བཞེད་པར། བཀའ་བདག་གིས་ཁོང་ལ་འཐབ་དགོས་པའི་བཀའ་སྩལ། (༢.༣༨) དེ་བཞིན་དུ་ཨུདྡྷ་བ་ཡིས་བཀའ་བདག་དང་ལྷན་དུ་གནས་པར་འདོད་པར། བཀའ་བདག་གིས་ཁོང་ལ་བྱང་གི་རི་བོར་སོང་ནས་དཀའ་བ་སྤྱད་དགོས་པའི་བཀའ་སྩལ། (སྲིད་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་༡༡.༢༩.༤༡) དེའི་དོན་ནི། རང་གི་སེམས་ཀྱི་བརྟན་པོའི་བཞེད་པ་མ་སྤངས་བར་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་གོ་འཕང་མེད་པ་དང་། བཞེད་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་ཡང་། གྲོལ་བར་མི་གཏོང་བ་ཡིན། ༤ བཀའ་བདག་གིས་ལེའུ་འདིའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་ནང་དུ་མདོར་བསྡུས་ཤིང་གསུངས་པའི་དོན་རྣམས་འདིར་རྒྱས་པར་བཤད་ཡོད། དཔེར་ན། དེ་ནས་"མི་འཚམ་པ"ཞེས་གསུངས་པ་ལ། འདིར་"དམག་མི་ལ་...ལས་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་གཞན་མེད"ཅེས་གསུངས། དེ་ནས་"བཀྲ་ཤིས་སྐྱིད་དུ་མི་འགྲོ"ཞེས་གསུངས་པ་ལ། འདིར་"བཀྲ་ཤིས་སྐྱིད་ཀྱི་སྒོ་ཁྱད་པར་ཅན"ཞེས་གསུངས། དེ་ནས་"མི་འཕྲོག"ཞེས་གསུངས་པ་ལ། འདིར་"མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱེད་ཀྱི་མི་འཕྲོག་པའི་མིང་དུ་གྱུར་པ་རྟག་ཏུ་གླེང་བར་འགྱུར"ཞེས་གསུངས། དེ་ནས་འཐབ་དགོས་པའི་བཀའ་"དེ་བས་ལངས་ཤིག དགྲ་འདུལ་ལགས"ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཉིད། འདིར་ཡང་"དེ་ནས་འཐབ་རྩོད་ལ་བརྩོན་པར་གྱིས"ཞེས་བཀའ་སྩལ་བ་ཡིན། འབྲེལ་བ། ཚིགས་བཅད་གོང་མར་བཀའ་བདག་གིས་ཏང་སྙོམས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་པ་དང་། ཚིགས་བཅད་ཕྱི་མ་གཉིས་སུ་དེ་ཉན་པར་བཀའ་སྩལ་ཞིང་། དེའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་ཡིན།