የልብ ሰላም በሚገኝበት ጊዜ ሁሉም ስቃዮች ይጠፋሉ፤ ምክንያቱም ልቡ የረካ ሰው አእምሮ በፍጥነት የሚያርፍ ነው።

የቃላት ትርጉም: प्रसादे (Prasade) - በሰላም ውስጥ; सर्वदुःखानाम् (Sarvadukhanam) - የሁሉም ህመሞች; हानिः (Hanih) - መጥፋት; अस्य (Asya) - የእርሱ; उपजायते (Upajayate) - ይነሳል; प्रसन्नचेतसः (Prasannacetasah) - የተረጋጋ አእምሮ ላለው; हि (Hi) - ምክንያቱም; आशु (Ashu) - በቅርቡ; बुद्धिः (Buddhih) - አእምሮ/ማስተዋል; पर्यवतिष्ठते (Paryavatisthate) - የተረጋጋ ይሆናል። አስተያየት: የአእምሮ ሰላም ሲገኝ፣ ለስሜት ህዋሳት ነገሮች ምንም አይነት ናፍቆት አይኖርም። ዮጊ በአእምሮው ላይ ፍጹም ቁጥጥር አለው። ማስተዋል በአትማን ውስጥ ይኖራል። እሱ ሙሉ በሙሉ የተረጋጋ ነው። የሰውነት እና የአእምሮ መከራዎች ሁሉ ያበቃሉ።

2.65. መግለጫ – 'ቱ' (ግን) የሚለው ቃል ከዚህ በፊት የተጠቀሰውን እና እዚህ የሚጠቀስውን ርዕሰ ጉዳይ ለማጣራት ነው የተጠቀመው። በቀደመው አንቀጽ ጌታ በመያዝ ብቻ በነዚህ ዓለማዊ ነገሮች ላይ መማሰል ወደ ውድቀት እንደሚያመራ ሲሉ፣ እዚህ ግን ያለ መያዝ በነዚህ ነገሮች መሥራት ወደ ልዕልና እንደሚያመራ ይላሉ። እዚያ አእምሮ መጥፋቱ ተገልጿል፤ እዚህ ግን አእምሮ በፍጹም አምላክ ላይ መስፈር እንደሚያደርግ ተገልጿል። 'ቪድሄያትማ' – ተመላሽው ሰው የራሱ ውስጣዊ ባሕርይ (አንታህካራና) በግል ቁጥጥሩ ሥር መሆን አለበት። ውስጣዊ ባሕርዩን ሳይያዘዝ በካርማ ዮጋ ውስጥ ፍጹምነት አይገኝም፤ ይልቁንም ሥራዎችን በሚሠራበት ጊዜ በነገሮች ላይ መያዝ የመፈጠር እድል አለ፤ በዚህም ምክንያት ወደ ውድቀት ሊደርስ ይችላል። በእውነቱ ለእያንዳንዱ ተመላሽ ውስጣዊ ባሕርዩን በቁጥጥሩ ሥር ማስቀመጥ አስፈላጊ ነው። ለካርማ ዮጊ በተለይ ይህ አስፈላጊ ነው። 'አትማቫሽያሂ ራጋድቬሻቪዩክታሂ ኢንድሪያሂ' – 'ቪድሄያትማ' የሚለው ቃል ውስጣዊ ባሕርይን በቁጥጥር ሥር ማምጣትን እንደሚያመለክት፣ በተመሳሳይ 'አትማቫሽያሂ' የሚለው ቃል የአእምሮ መንገዶችን (ኢንድሪያን) በቁጥጥር ሥር ማምጣትን ያመለክታል። ትርጉሙ እንደሚከተለው ነው፡ በዓለማዊ ጉዳዮች ላይ በሚሠራበት ጊዜ የአእምሮ መንገዶቹ በግል ቁጥጥሩ ሥር መሆን አለባቸው፤ የአእምሮ መንገዶቹም እንዲገዙ መያዝና ጥላቻ ከሌላቸው መሆን አስፈላጊ ነው። ስለዚህ የአእምሮ መንገዶቹ ምንም ነገርን በመያዝ መያዝ የለባቸውም፤ ወይም ምንም ነገርን በጥላቻ መተው የለባቸውም። ምክንያቱም ነገሮችን መያዝና መተው ከመያዝና ከጥላቻ በአእምሮ መንገዶቹ ውስጥ እንዳይነሱ ማድረግ ያለውን ጠቀሜታ አይደርስም። ለዚህም ነው ጌታ በሦስተኛው ምዕራፍ በሠላሳ አራተኛው አንቀጽ ላይ ተመላሽውን ሰው አስጠንቅቀው የተናገሩት፡ "መያዝና ጥላቻ ለእያንዳንዱ የአእምሮ መንገድ በራሱ ነገሮች ላይ ይገኛሉ። ተመላሽው ሰው በእነሱ ሥር አይደርስ፤ ሁለቱም የእሱ ጠላቶች ናቸውና።" በአምስተኛው ምዕራፍ በሦስተኛው አንቀጽ ላይ ጌታ እንዲህ ብለዋል፡ "መያዝና ጥላቻ ወዘተ የሚሉትን ሁለትዮሽ ነገሮች የሚያርቅ ተመላሽ ሰው በሰላም ይፈታል።" 'ቪሻያን ቻራን' – ውስጣዊ ባሕርዩ በቁጥጥሩ ሥር ያለና የአእምሮ መንገዶቹ ከመያዝና ከጥላቻ ነፃ የሆኑት ተመላሽ ሰው፣ እርሱ በእርግጥ በነዚህ ዓለማዊ ነገሮች ላይ ይሠራል፣ ማለትም ሁሉንም ዓለማዊ ጉዳዮችን በአእምሮ መንገዶቹ በኩል ያከናውናል፤ ነገር ግን እሱ ከነዚህ ነገሮች ደስታ አያገኝም። ደስታ ለማግኘት ብቻ የሚደረግ በነገሮች ላይ ያለው ግንኙነት ወደ ውድቀት የሚያመራ ምክንያት ይሆናል። ይህንን የደስታ አስተሳሰብ ለማስወገድ ነው 'ቪድሄያትማ'፣ 'አትማቫሽያሂ' ወዘተ የሚሉት ቃላት እዚህ የተጠቀሙት። 'ፕራሳዳም አድሂጋችቻቲ' – ከመያዝና ከጥላቻ ነፃ በሆነ መልኩ በነገሮች ላይ በሚሠራበት ጊዜ ተመላሽው ሰው የልብ ጥራትን (ሰላምን) ያገኛል። ይህ ሰላም የልብ ጥብቅነት (ጌታ 17.16) ነው፤ እሱም ከሰውነትና ከንግግር ጥብቅነት በላይ ነው። ስለዚህ ተመላሽ ሰው በነገሮች ላይ በመያዝ መሥራት የለበትም፤ ወይም በነገሮች ላይ በጥላቻ መተው የለበትም፤ ምክንያቱም መያዝና ጥላቻ ሁለቱም ሰውን በዓለም ያስሩታል። ከመያዝና ከጥላቻ ነፃ በሆኑ የአእምሮ መንገዶች በኩል በነገሮች ላይ በሚሠራበት ጊዜ የሚፈጠረው ሰላም፣ በእሱ ላይ ተጠቃሚ ካልሆነ፣ ደስታ ካላገኘ፣ ያ ሰላም ወደ ፍጹም አምላክ ማግኘት ያመራል። 'ፕራሳደ ሳርቫዱክሃናም ሃኒር አስዮፓጃያተ' – የልብ ጥራት (ሰላም) በተገኘ ጊዜ ሁሉም ስቃዮች ይጠፋሉ፤ ማለትም ምንም ስቃይ አይቀርም። ምክንያቱም ስቃይ በልብ ውስጥ በመያዝ ብቻ ነው የሚፈጠረው። ስቃይ በተፈጠረ ቁጥር ፍላጎት ይወለዳል፤ ከፍላጎትም ሁሉም ስቃዮች ይፈጠራሉ። ነገር ግን መያዝ በተጠፋ ጊዜ በልብ ውስጥ ሰላም ይፈጠራል። በዚያ ሰላም ሁሉም ስቃዮች ይጠፋሉ። ማንኛውም ስቃይ ሁሉ ከተፈጥሮና ከውጤቶቿ (ሰውነትና ዓለም) ጋር ካለው ግንኙነት ብቻ ነው የሚፈጠረው፤ ከሰውነትና ከዓለም ጋር ያለው ግንኙነት ደግሞ ከደስታ ፍላጎት ይፈጠራል። ደስታ ፍላጎት ደግሞ ከስቃይ ይፈጠራል። ነገር ግን ሰላም በተፈጠረ ጊዜ ስቃይ ይጠፋል። ስቃይ በተጠፋ ጊዜ ደስታ ፍላጎት ያበቃል። ደስታ ፍላጎት በተቆመ ጊዜ ከሰውነትና ከዓለም ጋር ያለው ግንኙነት ያበቃል፤ ግንኙነትም በተቆመ ጊዜ ሁሉም ስቃዮች አለመኖር - 'ሳርቫዱክሃናም ሃኒሂ' - ይከሰታል። ትርጉሙ እንደሚከተለው ነው፡ ከሰላም ሁለት ነገሮች ይከሰታሉ፡ ከዓለም ጋር ያለው ግንኙነት መቋረጥ እና አእምሮ በፍጹም አምላክ ላይ መስፈር። ጌታ ይህንን ከዚህ በፊት በአምሳ ሦስተኛው አንቀጽ ላይ 'ኒሽቻላ' እና 'አቻላ' በሚሉት ቃላት አስቀድመው ተናግረዋል፤ ማለትም አእምሮው በዓለም ጉዳይ ላይ የማይናወጥ እና በፍጹም አምላክ ጉዳይ ላይ የማይንቀሳቀስ ይሆናል። እዚህ 'ሳርቫዱክሃናም ሃኒሂ' ማለት ስቃይ የሚያስከትሉ ሁኔታዎች በፊቱ በጭራሽ አይመጡም ማለት አይደለም፤ ይልቁንም በካርማው መሰረት ስቃይ የሚያስከትሉ ክስተቶችና ሁኔታዎች በፊቱ ሊመጡ ይችላሉ፤ ነገር ግን በልቡ ውስጥ ስቃይ፣ ጭንቀት፣ መቆጨት ወዘተ መነሳት አይችልም ማለት ነው። 'ፕራሳናቸታሶ ሂ አሹ ቡድዲሂ ፓርያቫቲሽታተ' – ጥራት ያለው (ጸድቶ) ልብ ያለው ሰው አእምሮው በፍጹም አምላክ ላይ በጣም በፍጥነት በሙሉ ይስፈራል፤ ማለትም ተመላሽው ሰው ራሱ በፍጹም አምላክ ውስጥ ይስፈራል፤ በአእምሮው ውስጥ ጥቂት እንኳን ጥርጣሬ አይቀርም። ዋናው ነጥብ – ጌታን በተመለከተ የሚፈጠረው ሰላም ወይም ጭንቀት ከእነዚህ ሁለት አንዱ በጣም ቢያድግ፣ በፍጥነት ወደ ፍጹም አምላክ ማግኘት ያመራል። ለምሳሌ ጎፒዎቹ ወደ ጌታ ሲሄዱ በእናቶቻቸው፣ አባቶቻቸው፣ ወንድሞቻቸው፣ ባሎቻቸው ወዘተ ተከልክለው በቤታቸው በተቆለፉ ጊዜ ከጌታ ጋር ለመገናኘት ባለመቻላቸው የተፈጠረባቸው ጭንቀት ኃጢአታቸውን አጠፋ፤ በጌታ ላይ በማሰላቸውም የተፈጠረባቸው ሰላም መልካም ሥራቸውን አጠፋ። በዚህ መልኩ ከኃጢአትና ከመልካም ሥራ ነፃ ከወጡ በኋላ እዚያውኑ ከሰውነታቸው ወጥተው ከሁሉም በፊት ጌታን ተገናኙ። ይሁን እንጂ በዓለማዊ ነገሮች ላይ የሚፈጠረው ሰላምና ስቃይ ሁለቱም የደስታ ተምሳሌቶችን (ሳምስካራ) ያጠናክራሉ፤ ማለትም በዓለም ያለው እስራት ጠንካራ ይሆናል። የዚህ ምሳሌ በዓለም ያሉት ሁሉም ተራ ሰዎች ናቸው፤ እነሱ በሰላምና በስቃይ በዓለም ውስጥ የተጠለፉ ናቸው። በሰላምና በጭንቀት (ስቃይ) ውስጥ ውስጣዊ ባሕርይ ለም ይላል። ልክ ልክ ለም በሆነ ሰም ላይ ቀለም በተፈሰሰ ጊዜ ያ ቀለም በሰሙ ላይ ዘላለማዊ እንደሚሆን፣ በተመሳሳይ ውስጣዊ ባሕርይ ሲለም በእሱ ውስጥ የሚገቡት ስሜቶች - ጌታን በተመለከተ ወይም ዓለማዊ የሆኑ - ዘላለማዊ ይሆናሉ። ዘላለማዊ ከሆኑ በኋላ እነዚህ ስሜቶች ወደ ልዕልና ወይም ወደ ውድቀት የሚያመሩ ምክንያቶች ይሆናሉ። ስለዚህ ተመላሽ ሰው በጣም ደስ የሚያሰኝ ዓለማዊ ነገር ቢያገኝም ደስታ እንዳይሰማው፣ በጣም ያለመረጋጋት የሚያስከትል ዓለማዊ ነገር ቢያገኝም መቆጨት እንዳይሰማው መጠንቀቅ ይገባዋል። ግንኙነት – በቀደሙት ሁለት አንቀጾች ውስጥ የተነገረው ነገር በቀጣዮቹ ሁለት አንቀጾች ውስጥ በተቃራኒው ዘዴ በመጠቀም ተጠንክሮ ቀርቧል።