"হে কেশৱ! মই অশুভ চিহ্ন দেখিছোঁ, আৰু যুদ্ধত মোৰ স্বজনবৰ্গক বধ কৰাত কোনো মঙ্গল নেদেখোঁ।"
অৰ্থ – "হে কেশৱ! মই অশুভ চিহ্ন দেখিছোঁ।" অৰ্থাৎ, কোনো কাম আৰম্ভ কৰাৰ সময়ত মনত যিমান উলাহ (আনন্দ) থাকে, সিমানেই সেই উলাহে কামটো সিদ্ধি কৰাত সহায়ক হয়। কিন্তু যদি আৰম্ভণিতে উলাহ ভাঙি যায়, মনৰ সংকল্প আৰু বিবেচনা দৃঢ় নাথাকে, তেন্তে সেই কামৰ ফল ভাল নহয়। এই ভাৱেই অৰ্জুনে কৈছে যে বৰ্তমান মোৰ শৰীৰত যি লক্ষণবোৰ দেখা গৈছে—অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গ শিথিল হোৱা, কঁপনি উঠা, মুখ শুকাই যোৱা আদি—এই ব্যক্তিগত চিহ্নবোৰো শুভ নহয়। ইয়াৰ উপৰিও আগতে যিবোৰ চিহ্ন দেখা গৈছিল—যেনে আকাশৰ পৰা উল্কাপিণ্ড পৰা, অসময়ত গ্ৰহণ, ভূমিকম্প, জন্তু-চৰাইবোৰে ভয়ংকৰ চিঞৰ মতা, চন্দ্ৰৰ কলা দাগ ম্লান হোৱা যেন দেখা গৈছিল, ডাৱৰৰ পৰা তেজৰ বৰষুণ আদি—সেইবোৰো শুভ নাছিল। গতিকে, যেতিয়া মই এই দুই ধৰণৰ চিহ্ন—বৰ্তমানৰ আৰু আগৰবোৰ—বিচাৰ কৰোঁ, দুয়োবিধেই মোৰ বাবে প্ৰতিকূল যেন লাগিছে, অৰ্থাৎ আসন্ন বিপদৰ সূচক।
"যুদ্ধত মোৰ স্বজনবৰ্গক বধ কৰাত কোনো মঙ্গল নেদেখোঁ।"—এই যুদ্ধত আমাৰ স্বজনবৰ্গক হত্যা কৰি আমাৰ কোনো লাভৰ সম্ভাৱনা নাই। এই যুদ্ধৰ ফলত, ইহলোকতো নহয়, পৰলোকতো আমাৰ মঙ্গলৰ আশা দেখা নাই। কাৰণ, যিজনে নিজৰ কুল ধ্বংস কৰে, সি ঘোৰ পাপী হয়। গতিকে, কুল ধ্বংস কৰি আমি কেৱল পাপহে সঞ্চয় কৰিম, যাৰ ফলত নৰকলৈকে গতি হ'ব।
এই শ্লোকত, "মই চিহ্ন দেখিছোঁ" আৰু "মই মঙ্গল নেদেখোঁ" এই দুই উক্তিৰ জৰিয়তে অৰ্জুনে ইয়াকে ক'ব বিচাৰিছে যে, মই চিহ্নবোৰ চাওঁক বা নিজে বিচাৰ কৰোঁক, দুয়োপ্ৰকাৰেই এই যুদ্ধৰ আৰম্ভণি আৰু ইয়াৰ ফলাফল আমাৰ বা সমগ্ৰ জগতৰ বাবে মঙ্গলজনক যেন নালাগে।
সম্বন্ধ – পৰৱৰ্তী শ্লোকত, অৰ্জুনে এনে বিজয় লাভ কৰিবলৈ অনিচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছে, যি অশুভ যেন লাগিছে, কিয়নো ইয়াত নিশুভ চিহ্নো দেখা নাই, কোনো মঙ্গলো দেখা নাই।
★🔗