"O Keshava! Ik zie de voortekenen als ongunstig, en ik voorzie geen heil in het doden van mijn verwanten in de strijd."
Toelichting – "O Keshava! Ik zie de voortekenen als ongunstig." Dit betekent: hoe groter het enthousiasme (vreugde) in de geest is bij het begin van een onderneming, des te meer waarborgt dat enthousiasme haar voltooiing. Wanneer het enthousiasme echter al bij het begin verbroken wordt, wanneer de vastberadenheid en het onderscheidingsvermogen van de geest niet standvastig zijn, dan is de uitkomst van die onderneming niet goed. Met dit gevoel zegt Arjuna dat de symptomen die zich nu in mijn lichaam voordoen—de ledematen die slap worden, beven, de mond die uitdroogt, enz.—deze persoonlijke voortekenen zijn evenmin gunstig. Daarnaast waren de voortekenen die zich eerder voordeden—zoals vallende sterren aan de hemel, onverwachte verduisteringen, aardbevingen, dieren en vogels die angstaanjagende geluiden maken, het donkere teken op de maan dat lijkt te vervagen, regen van bloed uit de wolken, enz.—ook niet gunstig. Dus wanneer ik beide soorten voortekenen in overweging neem—de huidige en de eerdere—lijken beide mij ongunstig, dat wil zeggen, wijzend op een naderend onheil.
"En ik voorzie geen heil in het doden van mijn verwanten in de strijd."—Er is geen vooruitzicht op enig voordeel voor ons uit het doden van onze eigen verwanten in deze oorlog. In de uitkomst van deze oorlog verschijnt noch deze wereld, noch de volgende als heilzaam voor ons. De reden is dat degene die zijn eigen familie vernietigt volkomen zondig wordt. Daarom zullen wij, door de familie te vernietigen, alleen maar zonde op ons laden, wat tot het bereiken van de hellen zal leiden.
In dit vers, door de twee uitspraken—"Ik zie de voortekenen" en "Ik voorzie geen heil"—wil Arjuna zeggen dat of ik nu de voortekenen waarneem of zelf beraadslag, op beide manieren lijken het begin van deze oorlog en haar uitkomst niet heilzaam voor ons of voor de wereld als geheel.
Verband – In het volgende vers uit Arjuna zijn onwil om een overwinning te behalen die onheilspellend lijkt, daar zij noch gunstige voortekenen, noch enig heil toont.
★🔗