ఓ కేశవా! నేను విపరీతమైన శకునాలను చూస్తున్నాను మరియు యుద్ధంలో నా బంధువులను చంపడం వలన ఏ మేలునూ చూడటం లేదు.

పదార్థాలు: నిమిత్తాని - శకునాలు, చ - మరియు, పశ్యామి - నేను చూస్తున్నాను, విపరీతాని - ప్రతికూలమైన, కేశవ - ఓ కేశవా, న - లేదు, చ - మరియు, శ్రేయః - మంచి, అనుపశ్యామి - నేను చూడటం లేదు, హత్వా - చంపడం ద్వారా, స్వజనం - మన వారిని, ఆహవే - యుద్ధంలో. స్వామి శివానంద వ్యాఖ్యానం: కేశవ అంటే అందమైన మరియు దట్టమైన జుట్టు కలిగినవాడు అని అర్థం.

**తెలుగు అనువాదం:** "ఓ కేశవా! నాకు శకునాలు అశుభంగా కనిపిస్తున్నాయి, స్వజనులను యుద్ధంలో సంహరించడంవల్ల మంచి ఏమీ రాదని నేను భావిస్తున్నాను." **వివరణ –** "ఓ కేశవా! నాకు శకునాలు అశుభంగా కనిపిస్తున్నాయి." అనగా, ఏదైనా కార్యారంభంలో మనస్సులో ఎంత ఎక్కువ ఉత్సాహం (ఆనందం) ఉంటే, అంత ఎక్కువగా ఆ ఉత్సాహం దాని సాఫల్యాన్ని నిర్ధారిస్తుంది. అయితే, ఆరంభంలోనే ఉత్సాహం చెదిరిపోతే, మనస్సు యొక్క నిశ్చయం మరియు వివేచన దృఢంగా లేకపోతే, ఆ కార్యం ఫలితం మంచిది కాదు. ఈ భావంతోనే అర్జునుడు చెప్పుచున్నాడు – ప్రస్తుతం నా శరీరంలో కనిపించే లక్షణాలు – అవయవాలు సడలిపోవడం, వణుకు, నోరు ఎండిపోవడం మొదలైనవి – ఈ వ్యక్తిగత శకునాలు కూడా అనుకూలంగా లేవు. ఇది తప్ప, ఇంతకు ముందు సంభవించిన శకునాలు – ఆకాశం నుండి ఉల్కలు పడటం, అకాల గ్రహణాలు, భూకంపాలు, జంతువులు పక్షులు భయంకరమైన శబ్దాలు చేయడం, చంద్రునిపై నల్లటి మచ్చ మసకబారిపోవడంగా కనిపించడం, మేఘాల నుండి రక్తం వర్షం కురియడం మొదలైనవి – అవి కూడా అనుకూలంగా లేవు. ఈ విధంగా, ఈ రెండు రకాల శకునాలను – ప్రస్తుతమున్నవి మరియు పూర్వమున్నవి – పరిశీలించినప్పుడు, రెండూ నాకు అశుభంగానే, అనగా రాబోయే ఆపదకు సూచనగానే కనిపిస్తున్నాయి. "స్వజనులను యుద్ధంలో సంహరించడంవల్ల మంచి ఏమీ రాదని నేను భావిస్తున్నాను." – ఈ యుద్ధంలో మన స్వజనులను చంపడం వల్ల మనకు ఎలాంటి లాభం లభించే అవకాశం లేదు. ఈ యుద్ధ ఫలితంలో, ఇహలోకం కూడా మనకు శ్రేయస్కరంగా లేదు, పరలోకం కూడా లేదు. కారణం, తన స్వకుటుంబాన్ని నాశనం చేసేవాడు పరమ పాపిష్ఠుడవుతాడు. అందువల్ల, కుటుంబాన్ని నాశనం చేయడం ద్వారా మనం పాపాన్ని మాత్రమే సంపాదిస్తాము, అది నరకాలను ప్రాప్తించడానికి దారి తీస్తుంది. ఈ శ్లోకంలో, "నాకు శకునాలు అశుభంగా కనిపిస్తున్నాయి" మరియు "మంచి ఏమీ రాదని భావిస్తున్నాను" అనే రెండు వాక్యాల ద్వారా, అర్జునుడు ఇది చెప్పాలనుకుంటున్నాడు: నేను శకునాలు పరిశీలించినా, లేదా స్వయంగా విచారించినా, రెండు విధాలుగా ఈ యుద్ధం యొక్క ప్రారంభం మరియు దాని ఫలితం మనకు గానీ, లోకానికి గానీ శుభప్రదంగా కనిపించడం లేదు. **సందర్భం –** తరువాతి శ్లోకంలో, అర్జునుడు శుభశకునాలు లేని, మంచి ఫలితం లేని విజయాన్ని సాధించడానికి తన అనిచ్ఛను వ్యక్తపరుస్తాడు.