**১.৪২** বৰ্ণসংকৰে কুলঘ্নসকলৰ আৰু কুলৰ বাবে কেৱল নৰকলৈহে লৈ যায়। অন্ন-জলৰ অৰ্পণ (শ্ৰাদ্ধ আৰু তৰ্পণ)ৰ পৰা বঞ্চিত হৈ, এই (কুলধ্বংসী)সকলৰ পিতৃ-পুৰুষসকলেও তেওঁলোকৰ স্থানৰ পৰা পতিত হয়।
**ভাষ্য:** 'সংকৰো নৰকায়ৈৱ কুলঘ্নানাং কুলস্য চ' — বৰ্ণৰ মিশ্ৰণৰ (বৰ্ণসংকৰ) পৰা জন্ম লোৱা সন্তানৰ ধৰ্মীয় বিবেচনা-বুদ্ধিৰ অভাৱ থাকে। তেওঁ প্ৰতিষ্ঠিত আচাৰ-ব্যৱহাৰ (মৰ্যাদা) ৰক্ষা নকৰে, কাৰণ তেওঁ নিজেই এনে আচাৰৰ অনুসৰণ নকৰাকৈ জন্মগ্ৰহণ কৰে। গতিকে, তেওঁৰ নিজৰ কুলধৰ্ম নথকাৰ বাবে তেওঁ তাৰ অনুসৰণ নকৰে; বৰঞ্চ তেওঁ কুলধৰ্মৰ বিৰুদ্ধে কাৰ্য্য কৰে, অৰ্থাৎ পৰিয়ালৰ প্ৰতিষ্ঠিত পৰম্পৰাৰ বিৰুদ্ধে কাম কৰে।
যিসকলে যুদ্ধত নিজৰ কুলকেই নাশ কৰিছে, তেওঁলোকক 'কুলঘ্ন' বোলা হয়। বৰ্ণসংকৰে এনে কুলঘ্নসকলক নৰকলৈ লৈ যায়। কেৱল কুলঘ্নসকলকেই নহয়, কুলৰ বংশৰ ধ্বংস হোৱাৰ বাবে ই সমগ্ৰ কুলকেই নৰকলৈ লৈ যায়।
'পতন্তি পিতৰো হ্যেষাং লুপ্তপিণ্ডোদকক্ৰিয়াঃ' — বৰ্ণসংকৰৰ বাবে, এই কুলঘ্নসকলৰ, যিসকলে নিজৰ কুল ধ্বংস কৰিছে, তেওঁলোকৰ পিতৃ-পুৰুষসকলে অন্ন (পিণ্ড) আৰু জলৰ (শ্ৰাদ্ধ আৰু তৰ্পণ) অৰ্পণ গ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰে, আৰু সেইবাবে সেই পিতৃ-পুৰুষসকল পতিত হয়। কাৰণ হ'ল যেতিয়া পিতৃ-পুৰুষসকলে পিণ্ড আৰু জল গ্ৰহণ কৰে, সেই অৰ্পণৰ পুণ্যৰ ফলত তেওঁলোক উচ্চতৰ লোকত বাস কৰে। কিন্তু যেতিয়া তেওঁলোকে পিণ্ড আৰু জল গ্ৰহণ কৰিবলৈ নাপায়, তেতিয়া তেওঁলোক তাত্থৰ পৰা পতিত হয়, অৰ্থাৎ সেই লোকসমূহত তেওঁলোকৰ স্থান সুস্থিৰ নহয়।
পিতৃ-পুৰুষসকলে পিণ্ড আৰু জল নোপোৱাৰ কাৰণ হ'ল মিশ্ৰ বৰ্ণৰ সন্তানসকলৰ পূৰ্বপুৰুষৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধাৰ অভাৱ। ফলত, তেওঁলোকৰ পিতৃ-পুৰুষৰ বাবে শ্ৰাদ্ধ আৰু তৰ্পণ সম্পাদন কৰাৰ ইচ্ছাও নাথাকে। সামাজিক শিষ্টাচাৰ ৰক্ষাৰ অৰ্থে যদি তেওঁলোকে সেইবোৰ কৰিও, শাস্ত্ৰীয় বিধান অনুসৰি শ্ৰাদ্ধ আৰু তৰ্পণ কৰাৰ তেওঁলোকৰ অধিকাৰ নাথাকে, আৰু সেইদৰে অন্ন-জল পিতৃ-পুৰুষসকলৰ ওচৰত নোপোৱাকৈয়ে থাকে। এইদৰে, যেতিয়া পিতৃ-পুৰুষসকলে শ্ৰদ্ধাৰে আৰু শাস্ত্ৰীয় বিধান মতে অন্ন-জল গ্ৰহণ নকৰে, তেতিয়া তেওঁলোক নিজৰ স্থানৰ পৰা পতিত হয়।
★🔗