**੧.੪੨** ਵਰਨਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ (ਵਰਣ-ਸੰਕਰ) ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੰਤਾਨ ਕੁਲ-ਘਾਤਕਾਂ (ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ) ਅਤੇ ਖ਼ੁਦ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਵੀ ਨਰਕ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ (ਕੁਲ-ਘਾਤਕਾਂ) ਦੇ ਪੂਰਵਜ, ਅੰਨ-ਪਾਣੀ ਦੇ ਤਰਪਣ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਧਾਮ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
**ਟੀਕਾ:** 'ਸੰਕਰੋ ਨਰਕਾਯੈਵ ਕੁਲਘਨਾਨਾਂ ਕੁਲਸਯ ਚ' — ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ (ਵਰਣ-ਸੰਕਰ) ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੰਤਾਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਕਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਥਾਪਿਤ ਆਚਾਰ-ਸੰਹਿਤਾ (ਮਰਿਆਦਾ) ਦਾ ਪਾਲਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਕੋਈ ਕੁਲ-ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਬਲਕਿ ਉਹ ਕੁਲ-ਧਰਮ, ਯਾਨੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਸਥਾਪਿਤ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜਿਹੜੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 'ਕੁਲ-ਘਾਤਕ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਰਣਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਲ-ਘਾਤਕਾਂ ਨੂੰ ਨਰਕ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਕੁਲ-ਘਾਤਕ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਨਾਸ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਨਰਕ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
'ਪਤੰਤਿ ਪਿਤਰੋ ਹਯੇਸ਼ਾਂ ਲੁਪਤਪਿੰਡੋਦਕਕ੍ਰਿਯਾਃ' — ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਕਾਰਨ, ਇਹਨਾਂ ਕੁਲ-ਘਾਤਕਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਿੰਡ (ਸ਼ਰਾਧ) ਅਤੇ ਜਲ (ਤਰਪਣ) ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਪੂਰਵਜ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਜਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਵਿਧੀ ਦੇ ਪੁੰਨਯ-ਫਲ ਕਾਰਨ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਜਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਾ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉੱਥੋਂ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਯਾਨੀ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕਾਇਮ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।
ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਜਲ ਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾ ਦੀ ਕਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਵਜਾਂ ਲਈ ਸ਼ਰਾਧ ਅਤੇ ਤਰਪਣ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਭਾਵੇਂ ਸਮਾਜਿਕ ਦਿਖਾਵੇ ਲਈ ਉਹ ਇਹ ਵਿਧੀਆਂ ਕਰ ਵੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਰਾਧ ਅਤੇ ਤਰਪਣ ਕਰਨ ਦਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਜਲ ਪੂਰਵਜਾਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੇ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਜਦੋਂ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਜਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਧਾਮ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
★🔗