**Στίχος 2.5:** Θεωρώ πολύ καλύτερο να ζήσω σε αυτόν τον κόσμο ζητιανεύοντας ελεημοσύνη, παρά να σφάξω αυτούς τους σεβαστούς γέροντες. Γιατί σκοτώνοντας αυτούς τους γηραιούς δασκάλους, θα απολαμβάνω μόνο ηδονές βαμμένες με το αίμα τους και κινούμενες από την επιθυμία για κέρδος.
**Ερμηνεία:** Από αυτόν τον στίχο φαίνεται ότι τα λόγια που είπε ο Κύριος στον δεύτερο και τρίτο στίχο αρχίζουν να επιδρούν στον Αρτζούνα. Αυτό οδηγεί τον Αρτζούνα να σκεφτεί: «Γνωρίζοντας ότι το να σκοτώσω γηραιούς όπως ο Μπισμά και ο Ντρονα δεν είναι δίκαιο, ο Κύριος ωστόσο μου διατάζει να πολεμήσω χωρίς καμία αμφιβολία. Επομένως, η παρεξήγηση πρέπει να βρίσκεται κάπου στη δική μου αντίληψη!» Έτσι, ο Αρτζούνα δεν μιλά με την ίδια ταραχή όπως στον προηγούμενο στίχο, αλλά μιλά με κάποια διστακτικότητα.
«Χωρίς να σκοτώσω τους δασκάλους... ακόμα και η ζητιανιά σε αυτόν τον κόσμο» — Ο Αρτζούνα τώρα ξεκινά παρουσιάζοντας τη δική του πλευρά, λέγοντας: «Αν δεν πολεμήσω ενάντια σε σεβαστούς όπως ο Μπισμά και ο Ντρονα, τότε ο Ντουριόντχανα μόνος του δεν θα με πολεμήσει ούτε αυτός. Έτσι, αν ο πόλεμος δεν λάβει χώρα, δεν θα κερδίσω το βασίλειο, κάτι που θα μου προκαλέσει δυστυχία. Ο βίος μου επίσης θα γίνει δύσκολος. Ίσως ακόμη αναγκαστώ να υιοθετήσω την απαγορευμένη για έναν Κσάτρια πρακτική της ζητιανιάς για να διατηρήσω τη ζωή μου. Ωστόσο, σε σύγκριση με το να σκοτώσω τους δασκάλους, θεωρώ ακόμη και αυτόν τον οδυνηρό βίο της ζητιανιάς ανώτερο».
Η φράση «σε αυτόν τον κόσμο» υπονοεί ότι αν και η ζητιανιά θα μου φέρει ντροπή και καταδίκη σε αυτόν τον κόσμο, είναι ακόμη καλύτερη από το να σκοτώσω τους δασκάλους.
Η λέξη «ακόμη» δείχνει ότι για μένα, τόσο το να σκοτώσω τους δασκάλους όσο και η ζητιανιά είναι απαγορευμένα. Ωστόσο, μεταξύ αυτών των δύο, το να σκοτώσω τους δασκάλους μου φαίνεται πιο απαγορευτικό.
«Σκοτώνοντας... ηδονές βαμμένες με αίμα» — Τώρα, στρέφοντας την προσοχή του στα λόγια του Κυρίου, ο Αρτζούνα λέει: «Αν πολεμήσω σύμφωνα με την εντολή Σου, τότε ως συνέπεια του θανάτου των δασκάλων στη μάχη, θα απολαμβάνω μόνο ηδονές βουτηγμένες στο αίμα τους και κινούμενες πρωτίστως από την επιθυμία για πλούτο. Θα αποκτήσω μόνο απολαύσεις. Πώς μπορεί η απελευθέρωση ή η ειρήνη να επιτευχθεί μέσα από τέτοιες απολαύσεις;»
Εδώ μπορεί να προκύψει ένα ερώτημα: Εφόσον γηραιοί όπως ο Μπισμά και ο Ντρονα ήταν δεμένοι με τους Κάουραβας μέσω του πλούτου, θα μπορούσε ο όρος «επιθυμητές του κέρδους» να ληφθεί ως επίθετο για τους «δασκάλους»; Η απάντηση είναι ότι η ερμηνεία ως «δασκάλους επιθυμητές του κέρδους» δεν είναι κατάλληλη. Ο λόγος είναι ότι σεβαστοί γέροντες όπως ο Μπισμά και ο Ντρονα δεν ήταν επιθυμητές του πλούτου. Ήταν αποδέκτες της συντήρησης του Ντουριόντχανα· είχαν μερίδιο στο φαγητό του. Επομένως, θεωρώντας καθήκον τους να μην εγκαταλείψουν τον Ντουριόντχανα κατά τη διάρκεια του πολέμου, στέκονταν στο πλευρό των Κάουραβα.
Δεύτερον, ο Αρτζούνα έχει χρησιμοποιήσει τον όρο «σεβαστοί» για τον Μπισμά και τον Ντρονα. Πώς μπορούν τέτοιοι ευγενείς να περιγραφούν ως επιθυμητές του κέρδους; Το νόημα είναι ότι εκείνοι που είναι σεβαστοί δεν μπορούν να είναι επιθυμητές του κέρδους, και εκείνοι που είναι επιθυμητές του κέρδους δεν μπορούν να είναι σεβαστοί. Επομένως, εδώ ο όρος «επιθυμητές του κέρδους» μπορεί μόνο να είναι επίθετο για τις «ηδονές».
**Ιδιαίτερο Σημείο:**
Ο Κύριος, στον δεύτερο και τρίτο στίχο, είχε διατάξει τον Αρτζούνα να σηκωθεί και να πολεμήσει, εγκαταλείποντας την δειλία, αποκλειστικά από την οπτική της ευημερίας του. Ωστόσο, ο Αρτζούνα κατάλαβε το αντίθετο — νόμισε ότι ο Κύριος του διέταζε να πολεμήσει από επιθυμία για απόλαυση του βασιλείου. Αρχικά, ο Αρτζούνα είχε μόνο μία θέση — να μην πολεμήσει — εξαιτίας της οποίας είχε αφήσει κάτω το τόξο και τα βέλη του και καθόταν στη μέση του άρματος, κατακλυσμένος από θλίψη (1.47). Αλλά η θέση του να πολεμήσει προέκυψε μόνο από τα λόγια του Κυρίου. Η υπονοούμενη σκέψη του Αρτζούνα ήταν: «Εμείς γνωρίζουμε το ντάρμα (το δίκαιο), αλλά ο Ντουριόντχανα και οι άλλοι όχι· επομένως, είναι έτοιμοι να πολεμήσουν από απληστία για πλούτο και βασίλειο». Τώρα, ο Αρτζούνα λέει το ίδιο για τον εαυτό του: «Αν κι εγώ πολεμήσω σύμφωνα με την εντολή Σου, τότε ως αποτέλεσμα, θα αποκτήσω μόνο πλούτο και βασίλειο βαμμένα με το αίμα των δασκάλων!» Έτσι, ο Αρτζούνα βλέπει μόνο το κακό στον πόλεμο.
Το κακό που έρχεται με τη μορφή του κακού είναι εύκολο να απομακρυνθεί. Αλλά το κακό που έρχεται με τη μορφή του καλού είναι πολύ δύσκολο να εξαλειφθεί. Για παράδειγμα, όταν ο Ραβάνα εμφανίστηκε μπροστά στη Σίτα και ο Καλανέμι μπροστά στον Χανουμάν, δεν μπορούσαν να τους αναγνωρίσουν γιατί και οι δύο ήταν μεταμφιεσμένοι ως ασκητές. Στην άποψη του Αρτζούνα, η εκτέλεση του καθήκοντος του πολέμου είναι κακό, και το να μην πολεμήσει είναι καλό. Δηλαδή, στο μυαλό του Αρτζούνα, το κακό της εγκατάλειψης του καθήκοντος έχει έρθει μεταμφιεσμένο ως το καλό του ντάρμα (η αχιμσά, η μη βία). Αυτό το κακό της εγκατάλειψης του καθήκοντος δεν του φαίνεται ως κακό γιατί μέσα του υπάρχει προσκόλληση στα σώματα. Επομένως, για να απομακρυνθεί αυτό το κακό, ο Κύριος πρέπει να καταβάλει μεγάλη προσπάθεια και χρειάζεται χρόνος.
Στη σημερινή κοινωνία, με το πρόσχημα της ενότητας, γίνονται προσπάθειες να διαγραφούν τα όρια των βαρνά (κοινωνικών τάξεων) και των ασράμα (σταδίων ζωής). Αυτό το κακό, που έρχεται με τη μορφή του καλού της ενότητας, δεν φαίνεται ως κακό. Κατά συνέπεια, δεν δίνεται προσοχή στο πόση υποβάθμιση και δαιμονικές τάσεις θα προκύψουν στους ανθρώπους ως αποτέλεσμα της διαγραφής των ορίων των βαρνά και ασράμα. Παρομοίως, με το πρόσχημα του πλούτου, οι άνθρωποι δεν αναγνωρίζουν ελαττώματα όπως το ψέμα, την εξαπάτηση, την ανεντιμότητα, την απάτη, την προδοσία κ.λπ., ως ελαττώματα. Εδώ, στον Αρτζούνα, το κακό έχει έρθει με τη μορφή του ντάρμα: «Πώς μπορούμε να σκοτώσουμε σεβαστά όντα όπως ο Μπισμά και ο Ντρονα; Γιατί εμείς είμαστε γνώστες του ντάρμα». Το νόημα είναι ότι αυτό που ο Αρτζούνα θεωρεί καλό είναι στην πραγματικότητα κακό· αλλά επειδή γίνεται αντιληπτό ως καλό, δεν φαίνεται ως κακό.
**Σύνδεση:** Τα λόγια του Κυρίου διαθέτουν μια τέτοια μοναδικότητα που επηρεάζουν σταδιακά τον Αρτζούνα, προκαλώντας ολοένα και περισσότερη αμφιβολία στην απόφασή του να μην πολεμήσει. Σε μια τέτοια κατάσταση, ο Αρτζούνα μιλάει —
★🔗
